Májiliste naýqastardyń zeınetaqy qoryndaǵy jınaqtaryn alý máselesi kóterildi
NUR-SULTAN. QazAqparat - Parlament Májilisiniń jalpy otyrysynda depýtattar onkologııalyq aýrýlarǵa shaldyqqan adamdarǵa múgedektiginiń sanatyna qaramastan, zeınetaqy jınaqtaryn bir rettik tóleý máselesin qaıta qaraýdy usyndy.
Osy oraıda Premer-Mınıstrdiń birinshi orynbasary Gúlshara Ábdiqalyqovanyń atyna depýtattyq saýal joldandy, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
«Qazirgi kezde jalpy dúnıejúzinde onkologııalyq aýrýlar densaýlyq saqtaý salasyndaǵy negizgi problemalardyń biri sanalady. Qazaqstanda da onkologııalyq aýrýlarmen aýyratyn adamdardyń sany jyldan-jylǵa azaımaı otyr jáne bul jaǵdaı kimdi bolsa da beıtarap qaldyrmaıtyny anyq. Elimizde osy baǵytta úlken jumystar atqarylyp, bul aýrýdyń aldyn alý jáne oǵan qarsy kúres josparly júrgizilip keledi.
Ókinishke qaraı, resmı statıstıkalyq derekter boıynsha, elimizde bul aýrýdyń alǵash ret anyqtalǵan dıagnozymen ótken jyldyń aıaǵyna deıin tirkeýge alynǵandardyń sany 181 202 adam, al ótken úsh jylda qaıtys bolǵandardyń sany 45 myń adamnan asady. Kórip otyrǵanymyzdaı, bul kórsetkishter jaman aýrýdyń aldyn alyp, oǵan qarsy kúres júrgizý jumysyn odan ári kúsheıtýdi talap etedi. Bul máseleni meniń áriptesterim de budan buryn kótergen bolatyn. Negizinen, bizdiń búgingi kóterip otyrǵan máselemiz joǵaryda aıtylǵan aýrýǵa shaldyqqan adamdardyń zeınetaqy qoryndaǵy jınaqtaryn alý tártibine baılanysty bolyp otyr», - dep toqtaldy depýtat Ersultan Bekturǵanov.
Qoldanystaǵy zańnamaǵa sáıkes, onkologııalyq aýrýmen aýyratyn adamǵa múgedektik kózdelip, ol ekige bólinedi: birinshisi - belgili bir múgedektik merzimi bar top, ekinshisi - merzimsiz top bolyp sanalady.
Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrligi usynǵan derekterge qaraǵanda, qazirgi tańda onkologııalyq aýrýlardyń saldarynan múgedek bolǵan adamdardyń jalpy sany 39 100 adamdy quraıdy, onyń ishinde múgedektigi merzimsiz bolyp belgilengen 15 200 adam bar.
«QR Úkimeti bekitken Qaýlyǵa sáıkes, merzimsiz birinshi nemese ekinshi toptaǵy múgedektigi bar adamdardyń Biryńǵaı jınaqtaýshy zeınetaqy qorynan óz zeınetaqy jınaqtaryn bir rettik tólemder túrinde alýǵa quqyǵy bar. Alaıda, bul jaǵdaıda osyndaı tólemderdi alýdyń keıbir talaptary jınaqtalǵan somany alýdy qıyndatady. Máselen, zeınetaqy jınaqtary eń tómen zeınetaqynyń on eki eselengen mólsherinen aspaıtyn adamdar ǵana zeınetaqy jınaqtarynyń bir rettik tólemin ala alady, ıaǵnı 2019 jyly ol kórsetkish 433 296 teńgeni quraıdy. Demek, eger jınaqtarynyń kólemi joǵaryda kórsetilgen somadan asyp tússe, adam bir rettik tólemdi almaıdy. Bul jaǵdaıda adam óziniń zeınetaqy tólemderin belgilengen esepteý ádistemesine sáıkes aı saıyn alyp otyrady. Qarastyrylǵan aı saıynǵy tólem somasynyń kólemi óte mardymsyz, az bolǵandyqtan, ol emdelý shyǵyndaryn óteýge esh qandaı áserin tıgizbeıdi», - dedi Bekturǵanov.
Osylaısha, qoldanystaǵy zeınetaqy jınaqtaryn alý tártibine sáıkes, adam qaıtys bolǵannan keıin ǵana zeınetaqy jınaqtaryn onyń otbasy nemese jaqyndary alady.
«Bul qarajattyń aýyryp, ómirden ótken adamǵa qajeti joq ekendigi aıtpasa da belgili. Búgingi tańda Qazaqstanda obyr aýrýlaryn emdeý tegin júrgiziletini belgili. Biraq bárimiz biletindeı, kópshilik jaǵdaıda syrqat adamdar turaqty izdeniste bolyp, bilikti otandyq nemese sheteldik klınıkalarǵa qosymsha em alý úshin baryp jatady. Sáıkesinshe, bul qadamdar qomaqty aqshany talap etedi. Alaıda, óziniń ómir boıy qorǵa aýdaryp otyrǵan jınaqtaryn alýdaǵy osyndaı kedergilerge baılanysty, aýrý adamnyń qosymsha sapaly em alý múmkindigi shekteledi. Joǵaryda aıtylǵandardyń negizinde, onkologııalyq aýrýlarǵa shaldyqqan adamdarǵa múgedektiginiń sanatyna qaramastan, zeınetaqy jınaqtaryn bir rettik tóleý máselesin qaıta qaraýdy usynamyz», - dedi depýtat.
