Májiliste qazirgi ekologııalyq problemalar jáne olardy sheshýdiń joldary týraly Úkimet saǵaty ótti

Úkimet saǵatynda atalǵan taqyryp boıynsha QR Qorshaǵan ortany qorǵaý mınıstri Nurǵalı Áshimov baıandama jasady.

Óziniń sóılegen sózinde mınıstr qazirgi ekologııalyq problemalardyń tarıhı qalyptasyp, jyldar boıy jınaqtalǵandyǵyn atap ótti. Búgin ol tek el densaýlyǵyna ǵana emes, sonymen qatar qorshaǵan ortaǵa, tolyqtaı alǵanda memlekettiń ornyqty damýyna teris yqpalyn tıgizip otyrǵandyǵyna toqtaldy.

Qoldanylatyn sharalar kesheni Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy ekologııalyq jaǵdaıdy jaqsartýǵa baǵyttalǵan. Tıimdi ekologııalyq taza tehnologııalarǵa kóshý úshin alǵysharttar jasalǵan. Degenmen klımattyń ózgerýi, bıoártúrliliktiń joǵalýy, jerdiń shóleıttenýi jáne buzylýy, ekologııalyq apat aımaǵy, tarıhı lastanýlar úlken kólemdegi jınaqtalǵan qaldyqtar - bulardyń barlyǵy respýblıkanyń sheshilmegen ekologııalyq problemalarynyń barlyq tizbesi emes. Mınıstr osy jáne basqa da sheshýdi talap etetin problemalar mınıstrliktiń únemi nazarynda ekenin málim etti.

Memleket Basshysynyń tapsyrmasyna sáıkes, Qorshaǵan ortany qorǵaý mınıstrligi «2010-2014 jyldarǵa arnalǵan Jasyl damý» Baǵdarlamasynyń jobasyn ázirlegen. Onyń negizgi baǵyttary aıqyndalyp otyr. Atap aıtqanda, «jasyl ekonomıkany» damytý, halyqtyń densaýlyǵy jáne qorshaǵan orta komponentterine antropogendik áserdi tómendetý, tabıǵı ekojúıelerdi qalpyna keltirý jáne saqtaý, qorshaǵan orta sapasyn basqarý júıesin jetildirý jáne damytý baǵyttary belgilengen. Aǵymdaǵy jyldyń shilde aıynda baǵdarlama jobasy Úkimetke engiziledi.

Mınıstr sonymen qatar tabıǵatty qorǵaý is-sharalaryn qarjylandyrý máselesine toqtaldy. Sońǵy úsh jyl ishinde qorshaǵan orta emıssııasyna túsken jalpy tólemniń 27 paıyzdan aspaıtyn mólsheri jergilikti atqarýshy organdarmen tabıǵatty qorǵaý is-sharalaryn qarjylandyrýǵa baǵyttaldy. Jergilikti bıýdjetke túsken tólem málimetiniń taldaýy tabıǵatty qorǵaý is-sharalaryn qarjylandyrýǵa bólingen qarajat kólemi, túsken tólemniń mańyzdylyǵyna qaramastan kóbeımeı otyrǵandyǵyn kórsetedi.

«2002 jyly Iohannesbýrgte ótken Ornyqty damý jónindegi Dúnıejúzilik Sammıtte Elbasy Nursultan Nazarbaev qatysýshylarǵa: «Ornyqty damý - bul jaı ǵana sóz tirkesi emes. Bul adamzat ómir súrýiniń formýlasy» ekendigi jaıly atap ótti. Biz Qazaqstan Respýblıkasynyń 2007-2024 jyldarǵa arnalǵan ornyqty damýǵa kóshý tujyrymdamasynyń daıyndyq kezeńin oıdaǵydaı iske asyrdyq. Ornyqty damýdyń nysanaly kórsetkishteri ótken jyldan bastap mınıstrliktiń jáne respýblıka aımaqtarynyń strategııalyq josparlaryna endirildi, sondaı-aq Qazaqstan Respýblıkasynyń 2020 jylǵa deıingi Strategııalyq damý josparyn ázirleý kezinde eskerildi.

Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń «Jańa álemdegi jańa Qazaqstan» atty Qazaqstan halqyna Joldaýynda «tabıǵı resýrstardy únemdeý men utymdy paıdalanýdyń tehnologııalary men baǵdarlamalaryn engizýdi ekonomıkalyq, áleýmettik jáne ekologııalyq faktorlardy ońtaıly ushtastyrý qaǵıdattaryn saqtaı otyryp júzege asyrǵan abzal» dep atap ótildi»,- dedi mınıstr.

Osy baǵyttar negizinde mınıstrliktiń qyzmeti basym baǵyttar boıynsha jumystar júrgizýde:1. Qorshaǵan ortanyń sapasyn turaqtandyrý jáne jaqsartý. 2. Qazaqstan Respýblıkasynyń ornyqty damýǵa kóshý tetikterin qurý. 3. Gıdrometeorologııalyq jáne ekologııalyq monıtorıngti jańǵyrtý jáne júrgizý.

Mınıstrlik ázirlegen jańa normatıvtik qujattardy qabyldaý arqasynda ruqsattar berý kezinde talaptardy qatańdatýǵa, óndiristik ekologııalyq baqylaýdy kúsheıtýge jáne sot tájirıbesin keńeıtýge múmkindik bergen.

Qazaqstanda halyqaralyq kómirtekti saýda alańyna qosylatyn ishki kómirtekti naryǵyn qurý úderisi bastaldy. Jumys «Eýrazııalyq Saýda Júıesi» Taýarlyq Bırjasy» aktsıonerlik qoǵamymen birlesip júrgizilýde. Jyldyń sońyna qaraı zańnamalyq bazany qalyptastyrý boıynsha jumystar aıaqtalyp, naryq óz qyzmetin 2011 jyly bastaýy tıis.

Mınıstrlik kópjaqty Damý Bankteriniń birlesken mıssııasymen Taza Tehnologııalar Qory boıynsha kelissózder júrgizgen.

Sondaı-aq mınıstrlik aǵymdaǵy jyly Birikken Ulttar Uıymynyń Azııa men Tynyq muhıtyna arnalǵan ekonomıkalyq jáne áleýmettik komıssııa elderiniń jáne aldaǵy jyly Eýropalyq elderiniń qorshaǵan orta mınıstrleriniń konferentsııasyna daıyndyq úderisi sheńberinde jumysyn jalǵastyrýda.

Sonymen qatar Araldy qutqarý Halyqaralyq qorynyń Ornyqty damýy jónindegi Memleketaralyq komıssııasy sheńberinde jumys júrgizilýde.

«Orta Azııa elderiniń qorshaǵan orta jónindegi Negizdemelik konventsııasyn ratıfıkatsııalaý boıynsha Syrtqy ister mınıstrligi Saraptama keńesiniń maquldaýy alyndy. Reseı tarapymen «Baıqońyr» kesheni aýmaǵynda Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnama talaptaryn saqtaýdy kózdeıtin jańa Hattamanyń erejesi kelisildi. Búgingi kúni múddeli memlekettik organdarmen kelisilgen Hattama jobasy Ádilet mınıstrliginiń zań saraptamasynan ótýde. 2010 jyldan bastap Mınıstrlik «Baıqońyr» ǵarysh aılaǵynda tabıǵat qorǵaý zańnamasyn saqtaýǵa alǵash ret tekseris júrgizýdi bastady. Kaspıı teńizi teńiz ortasyn qorǵaý jónindegi negizdemelik konventsııasyn iske asyrýda 2010 jylǵy qazanda Astanada ótetin 3-shi taraptar konferentsııasyna jerústi kózderinen lastanýdy aldyn alý jónindegi hattamaǵa qol qoıý týraly ýaǵdalastyqqa qol jetkizildi.

Biz mınıstrliktiń aldyna Elbasy jáne Úkimet qoıǵan mindetterdi sheshý qazaqstandyqtardyń ómir súrý sapasyn arttyrý úshin qolaıly qorshaǵan ortany qamtamasyz etýge ekologııalyq qaýipsizdiktiń basty maqsatyna qol jetkizýge múmkindik beretindigine senimdimiz»,- dedi QR Qorshaǵan ortany qorǵaý mınıstri Nurǵalı Áshimov.

Úkimet saǵatynda kún tártibindegi másele boıynsha depýtattar baıandamashyǵa kóptegen suraqtar qoıyp, óz usynystaryn jarııa etti.

Úkimet saǵatynyń sońynda mınıstr búgingi taqyrypty jan-jaqty talqylap, osy salanyń ózekti máseleleriniń sheshimin tabýǵa qoldaǵandary úshin depýtattarǵa alǵysyn bildirdi.