Májilis zeınetaqy júıesin jańǵyrtýǵa baǵyttalǵan zań jobasyn ekinshi oqylymda maquldady

Endi qujat Parlament Senatyna joldanatyn bolady.

Atalǵan zań jobasy negizinen Qazaqstandaǵy zeınetaqy júıesin jańǵyrtýdy kózdeıdi. Bul rette qujat boıynsha Biryńǵaı jınaqtaýshy zeınetaqy qoryn qurý qarastyrylady. Biryńǵaı jınaqtaýshy zeınetaqy qorynyń quryltaıshysy men aktsıoneri el Úkimeti bolsa, onyń zeınetaqy aktıvterin basqarýdy QR Ulttyq banki júzege asyrady. Budan bólek zań jobasynyń sheńberinde aýyr jáne qaýipti óndiris jaǵdaıynda jumys isteıtin adamdar úshin mindetti sanatqa eńbekaqy tóleý qorynan 5 paıyz mólsherinde erikti kásiptik zeınetaqy jarnalaryn aýdarý qarastyrylady. Bul rette jumys berýshige júkteme kóbeımeıdi.

Zań jobasyndaǵy basty jańalyqtardyń biri - áıelderdiń zeınetkerlik jasyn birizdendirý máselesi. Bul rette zań jobasynda qamtylǵandaı zeınetkerlik jasty kóterý 2014 jyldyń 1 qańtarynan bastap zeınetkerlik jasty jyl saıyn 6 aıǵa ulǵaıta otyryp, birtindep 10 jyldyń ishinde júzege asyrý kózdeledi.

Toqtala ketetin jaıt, zań jobasyn ekinshi oqylymda qaraý barysynda depýtattar zeınetkerlik jasty ulǵaıtý boıynsha birqatar túzetýler engizgen bolatyn. Atap aıtqanda, depýtattar zeınetkerlik jasty erlerge 65 jasqa deıin jáne áıelderge 61 jasqa deıin; áıelderge 2014-2017 jyldar aralyǵynda kezeń kezeńimen alpys jasqa deıin, al 2016-2026 jyldar aralyǵynda alpys úsh jasqa deıin; áıelderge 2014-2028 jyldar ishinde kezeń kezeńimen jylyna tórt aıǵa kótere otyryp, alpys úsh jasqa deıin ulǵaıtýdy usynǵan bolatyn. Sondaı-aq áıelderdiń zeınetkerlik jasyn týylǵan bala sanyna qaraı belgileý de usynyldy. Alaıda, QR Úkimeti bundaı usynystarǵa teris qorytyndy berýine baılanysty Bas komıtet osy túzetýlerdi zań jobasynyń tujyrymdamasyna qaıshy keletindigine oraı qoldamaǵan. Budan bólek, taǵy birqatar usynystar zań jobasynyń tujyrymdamasyna qaıshy keletindikten Úkimet tarapynan qoldaý tappady.

Sonymen birge depýttatar bes jáne odan da kóp bala týǵan (tárbıelegen, qorǵanshylyqqa alǵan) áıelderdiń zeınetkerlikke erterek shyǵýyn kózdeıtin túzetýler engizdi. Depýtattardyń bul usynystaryn Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti qoldamady, óıtkeni olar jınaqtaýshy zeınetaqy júıesine is júzinde qatysý ótilin kóbeıtýdi qamtamasyz etpeıdi jáne bıýdjettiń shyǵys bóliginiń ulǵaıýyna ákeledi. Alaıda, depýtattar bastamashy bolyp otyrǵan túzetýlerdiń ózektiligin eskere otyryp, Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti osy usynystardy Memleket basshysynyń balaly otbasylardy áleýmettik qoldaýdy kúsheıtý jónindegi tapsyrmasyn oryndaý boıynsha josparlanyp otyrǵan sharalar sheńberinde qarastyratyn bolady.

Depýtattar mindetti kásiptik zeınetaqy jarnalarynyń mólsherlemelerin kezeń-kezeńimen 2014 jyly 5%-dan bastap, 2019 jylǵy 1 qańtardan bastap 10%-ǵa deıin jetkizýdi usyndy. Bul usynys memlekettik bıýdjettiń kiris bóliginiń ysyrabyn boljaıtyndyqtan, Úkimet muny qoldamady. Sonymen qatar, QR Úkimeti usynyp otyrǵan normalardy iske asyrý praktıkasynyń nátıjelerin zerdeleýdi eskere otyryp, jarnalardyń mólsherlemelerin kóterý týraly máseleni qosymsha qarastyrýdy kózdeıdi.