Májilis depýtaty B. Bekjanov: Naýryz ? elimizde turatyn barsha halyqty yntymaqqa shaqyratyn uly meıram!
ASTANA. Naýryzdyń 20-sy. QazAqparat /Aıdyn Báımen/ - Naýryz - Qazaqstanda turatyn barsha halyqtyń ortaq meıramyna aınalyp, el boıynsha saltanatty túrde toılanyp keledi. Halqymyz úshin orny bólek áz- Naýryz týraly Májilis depýtaty Berik Bekjanov QazAqparat tilshisine óz oılaryn aıtyp berdi.
- Berik Aıdarbekұly, kөktemniң altynkүrek jelindeı barsha janғa қýanysh syılaıtyn Naýryz meıramy týraly oılaryңyzdy ortaғa salsaңyz? Naýryz ? shyғys halyқtarynyң eң үlken meıramy. Keңes өkimeti bılik құrғan tұsta Naýryzdy atap өtýge tyıym salyndy.
Bizdiң biletinimiz, қazaқ elinde 1926 jylғa deıin Naýryz toılanyp kelgen eken. Ol kezde қazaқtar aғaıyn-týystarymen amandasyp, kөrisip, «Қystan aman-esen shyқtyңdar ma? Mal-jan aman ba?»- dep құshaқ jaıyp, bir-birimen emen jarқyn tabysatyn bolғan. Naýryz meıramy elimizdiң, әsirese, oңtүstik өңirinde jaқsy atalyp өtetini jıi jazylyp jүr. Өıtkeni oңtүstikte kөktem erte shyғady da, naýryz jaılaýғa kөshetin kezben tұspa-tұs keledi.
Naýryzda қazaқtar dalaғa shyғyp, kөkpar oıynyn dәstүrli өtkizgen. Al bәıge bolғanyn kөp estı қoımaımyz. Өıtkeni қystan aryқtap shyққan jylқyny eshkim bәıgege қospaıtyny anyқ. Kөbine alaman bәıgeler mamyr, maýsym aılarynda өtken. Kөktemde at kүsh jınap alғan soң, bir aıdaı jaratylady da, bәıgege қosylady. Sol sekildi bәıge kүzde өtkiziledi. Mұny at sportymen aınalysatyndar jaқsy biledi. - Naýryzdyң taғy қandaı jan jadyratatyn dәstүrleri bar?
- Bұl meıramnyң, osy aıdyң өzindik қýanyshtary men қyzyқtary jeterlik. Қarııalar jaғy өmir aғystaryna kөz jiberip, sanalaryna tүıgen syndarly oılaryn ortaғa salyp, jastarғa keңesterin aıtyp, batalaryn beredi. Қazaқta «Teң-teңimen, tezek қabymen» degen jaқsy ataly sөz bar. Naýryzda әr adam өziniң қatarlastarymen tabysyp, syrlasyp, әzildesip, өzara mәre-sara bolyp қalady. Jigitter men қyzdar tanysyp, әrbireýi bolashaқ jarlaryn tapқan.
Қystaғy soғymnan saқtalғan sүr et, қazy-қartanyң barlyғy bұl kүni қazanғa asylady. Arnaıy «Naýryz kөje» daıyndalady. «Naýryz kөjeniң» әr өңirge baılanysty birneshe tүri bar. Adamdar jaқsy kıimderin kıip, kөteriңki kөңilmen, jaқyn adamdaryn құttyқtaýғa asyғady. Jaқyn-jýyқ, týma-týys, құda-jekjat Naýryzda bir-birine қonaққa baryp, әn aıtyp, bir jasap қalady.
Naýryzda aı boıy jaңadan kөrgen adamyңa «Құtty bolsyn!» aıtýdyң eshқandaı әbestigi joқ. Өıtkeni ol - jaңa jyldyң basy. Ata-babalarymyz: «Osy bastalғan jyl құtty, berekeli bolғaı, kelesi Naýryzғa deıin aman-esen jeteıik!» dep tilek tilegen.
Naýryzdy dinı meıram dep atap өtýge қarsy bolғan kezderdi de bizdiң elimiz bastan keshti. Қazaқstanda 1987 jyldan bastap Naýryz meıramy tұraқty өtip keledi. Bұl ? jalpyhalyқtyқ meıram. «Қazaқstan Respýblıkasyndaғy merekeler týraly» zaңnyң 3-babyna sәıkes Naýryz ? memlekettik mereke! Naýryz ? elimizde tұratyn barsha ұlt өkilderiniң basyn biriktiretin, barlyқ adamdy, barlyқ halyқty yntymaққa shaқyratyn meıram! Sondyқtan әz-Naýryz meıramy bәrimiz үshin erekshe. - Osy merekege oraı қandaı tilek aıtar ediңiz?
- Barsha қazaқ elin, Қazaқstan azamattaryn Naýryz meıramymen құttyқtaımyn! Barlyқ shaңyraққa құt-bereke, yrys pen yntymaқ tileımin!