Májilis depýtaty Alakólge alańdaýly
ASTANA. 3 qazan. QazAqparat - Almaty jáne Shyǵys Qazaqstan oblysynyń aýmaǵynda ornalasqan Alakól kólin qamqorlyqqa alyp, ony memlekettik qoryqqa aınaldyrý qajet.
Búgin QR Parlamenti Májilisiniń jalpy otyrysynda Úkimet basshysynyń atyna saýal joldaǵan depýtat Serikbaı Nurǵısaev osy máseleni kóterdi.
«Alakól Іle Alataýynyń Tarbaǵataı taýymen silemdesetin tusynda Jer-Ananyń janaryndaı tóńkerilip jatyr. Uzyndyǵy - 120, eni 45-50 shaqyrymǵa sozylǵan osynaý kólge Emil, Qatynsý, Úrjar sııaqty iri ózendermen qatar, Alataý silemderinen usaq onǵa tarta ózen quıylady. Kólden syrtqa shyǵatyn ózen joq. Sondyqtan da bolar, kóktemde qar erigen ýaqytta Alakólge eki taýdyń, búkil Úrjar óńiriniń qar sýy kelip toǵysady. Sonyń saldarynan Alakól kólemi jyl saıyn ulǵaıyp keledi. Kól sońǵy 10 jylda kólemi jaǵynan eki esege deıin artqan», - deıdi Serikbaı Nurǵısaev.
Bul rette depýtat Keńester Odaǵynda kólge, onyń bıoresýrstar qoryna aıtarlyqtaı qamqorlyq jasalǵanyn, ata-babasy kól jaǵalap kún kórgen baıyrǵy balyqshylar da kól baılyǵyn kózdiń qarashyǵyndaı saqtaǵanyn alǵa tartady. Onyń aıtýynsha, kól sýynyń shıpasy da keremet. «Sonaý Keńes odaǵy kezinde-aq, máskeýlik ǵalymdar onyń emdik qasıetterin zerttep, ǵaryshkerler demalatyn arnaıy jabyq jaǵajaıly demalys ornyn ashqan. Munda sol kezde 30-ǵa tarta ǵaryshker densaýlyqtaryn túzep qaıtty. Kól sýy mıneraldyq qospalarǵa baı, adam aǵzasyndaǵy ımmýnıtetin arttyratyn, juqpaly teri aýrýlaryn jazatyn qasıetke ıe. Kóldiń bir lıtr sýynda 9-10 gramǵa deıin mıneraldy qospalar, rodon sııaqty hımııalyq elementter bar. Aıaǵyn basa almaǵan jandar, ásirese, Reseıdiń Sibir óńirleriniń turǵyndary munda kól jaǵasyna tigilgen kıiz úıdi 1 aıǵa jaldap alyp, balshyǵyna, sýyna emdelip, qulan-taza saýyǵyp, eline oralyp jatyr. Al, qazaqstandyqtar Alakóldiń baǵasyn endi-endi baǵamdaı bastaǵan syńaıly», - deıdi S. Nurǵısaev. Onyń sózine qaraǵanda, jylyna 150 myńnan astam demalýshy keletin kól jaǵasyndaǵy sanıtarlyq jaǵdaı da alańdatarlyq.
«Sondyqtan da, Alakólimizdiń ásem de shıpaly kelbetinen aıyrylyp qalamyz ba degen qorqynysh bar. Alakól eki oblystyń - Almaty jáne Shyǵys Qazaqstan oblysynyń aýmaǵynda ornalasqan. Eki oblysqa ortaq kól, sondyqtan osyny da este saqtap, birlesip osy túıindi máseleni sheshsek, nur ústine nur bolar edi. Alakóldiń búgingi baı florasy men faýnasyn bolashaq urpaqqa saqtaý úshin ony memlekettik qoryq etip jarııalaý kerek», - deıdi S. Nurǵısaev.
