Májilis alqabıler sotynyń ókilettigin keńeıtýge baǵyttalǵan qujatty maquldady
ASTANA. QazAqparat – Parlament Májilisiniń jalpy otyrysynda «Qazaqstan Respýblıkasynyń Qylmystyq-protsestik kodeksine sot alqabılerdiń qatysýymen qaraıtyn ister sanattaryn keńeıtý máseleleri boıynsha ózgerister engizý týraly» zań jobasy ekinshi oqylymda qaralyp, qabyldandy, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
«Sot alqabıler ınstıtýty kinásizdik prezýmptsııasyn bekitýde, sot jaryspalyǵyn qamtamasyz etýde mańyzdy oń ról atqaryp keledi. Oǵan qosa, alqabıler soty qoǵamnyń quqyqtyq saýattylǵyn arttyrýǵa, sotqa degen senimniń artýyna, azamattardyń sot bıligine tikeleı aralasýyna yqpal etedi. Búgingi kúnge deıin alqabıler sottalýshynyń qalaýy boıynsha ómir boıy bas bostandyǵynan aıyrý jazasy kózdelgen asa aýyr qylmys jasalǵan isterdi qaraýǵa ǵana qatysyp keledi. Mysaly, 2007-2009 jyldar aralyǵynda alqabıler soty jylyna orta eseppen 50 is qaraǵan. 2010-2012 jyldary alqabıler soty qaraıtyn ister sanaty keńeıtilip, barlyq asa aýyr qylmystar boıynsha isterdi qarastyrý nátıjesinde jylyna 300-den astam ister qaralǵan. 2023 jylǵy 1 qańtardan bastap alqabıler soty qaraıtyn ister sanaty keńeıip, asa aýyr qylmystardyń 31 quramy alqabıler sotynyń qaraýyna berilmek», - dedi Májilis depýtat Berik Bekjanov.
Osy oraıda ol bul salany odan ári damytý, azamattardyń sot bıligine tikeleı aralasý quqyǵyn keńeıtý, senimin artyrý maqsatynda zań jobasy aıasynda alqabıler soty qarastyratyn isterdiń quramyn keńeıtý usynylyp otyrǵanyn aıtty. Alqabıler sotynyń quzyretin keńeıtýdi qarastyrý barysynda qylmystyń sanatyna emes, onyń qoǵamdaǵy mańyzdylyǵyna kóńil bólindi.
«Atap aıtqanda, zań jobasynda qoǵamda úlken rezonansqa aınalyp júrgen júrgizýshilerdiń jol júrisi nemese kólik quraldaryn paıdalaný qaǵıdalaryn buzý nátıjesinde jáne alkogoldik, esirtkilik masań kúıde abaısyzda eki nemese odan da kóp adamnyń ólimine ákep soǵýǵa qatysty ister quramy alqabıler sotynyń quzyretine berý kózdelgen. Resmı statıstıkaǵa sáıkes, atalǵan faktiler boıynsha byotyr 98 qylmystyq is qarastyrylsa, bıyldyń 9 aıynda olardyń sany 85-ke jetip, qoǵamnyń qyzý talqysyna túsip otyr. Sol sebepti bul ister sanatyn alqabıler sotynyń qaraýyna berý - sot ashyqtyǵynyń, jarııalyǵynyń aıqyn kórinisi. Sonymen qatar, jyl basynda oryn alǵan Qańtar oqıǵasyn eskere otyryp, azaptaýǵa qatysty ister de erekshe nazarǵa ıe boldy. Memleket basshysy azaptaýǵa qatysty ister boıynsha beıtarap jáne obektıvti tergeý júrgizýdi qamtasyz etýdi tapsyrdy. Sondyqtan bul isterdi qaraýdy alqabılerge berý – qoǵam talabyna saı sheshim. Ata Zańyńymyzǵa engizilgen ózgertýlerge sáıkes, jer jəne onyń qoınaýy, sý kózderi, ósimdikter men janýarlar dúnıesi, basqa da tabıǵı resýrstar halyqqa tıesili. Sondyqtan halyq ıelik etetin menshikke zalal keltirýge, brakonerlikke qatysty isterdi de alqabıler qaraýyna berý – ádiletti sheshim», - dedi depýtat.
Qaralyp otyrǵan zań jobasy boıynsha alqabılerdiń sottylyǵyna jatatyn qylmystar quramynyń sany asa aýyr qylmystar boıynsha ǵana emes, sonymen qatar basqa da sanattar boıynsha keńeıtilip otyr. Mundaı ister sany 44 bolmaq. Qoldanysqa engizý 2024 jylǵy 1 qańtardan bastap kózdelip otyr.
