Maýsymnyń 25-i men 27-si aralyǵyndaǵy oqıǵalardyń kúntizbesi
Elbasy
Maýsymnyń 24-i men 25-i aralyǵynda Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń Pavlodar oblysyna sapary bolady.
PARLAMENT
Maýsymnyń 25-i kúni QR Parlament Senatynyń jalpy otyrysy ótedi.
ÚKІMET
Maýsymnyń 25-i kúni 11.00-den 12.00-ge deıin QR ІІM saıtynda (WWW.IIM.kz jáne WWW.MVD.kz ) ınternet konferentsııa ótedi.
Maýsymnyń 19-25-i aralyǵynda QR Kólik jáne kommýnıkatsııa mınıstrligi «Batys Eýropa - Batys Qytaı» tranzıttik dálizine arnalǵan baspasóz-týryn ótkizedi.
QOǴAM
Maýsymnyń 1-inen bastap elimizde jyl saıynǵy «Skýter» sharasy bastalyp, ol shomylý maýsymy aıaqtalǵanǵa deıin jalǵasady.
Maýsymnyń 1-inen bastap «Qazkommertsbank» AQ memlekettik baǵdarlama boıynsha "Samuryq-Qazyna" ulttyq ál-aýqat qory esebinen ıpotekalyq nesıeleýdi qaıta qarjylandyrýdy jańǵyrtady.
SPORT
Maýsymnyń 23-i men 27-si aralyǵynda Taldyqorǵanda velosport boıynsha QR Ulttyq chempıonaty ótedi.
Maýsymnyń 22-si men 26-sy aralyǵynda shveıtsarııalyq "Kolovre" stadıonynda fýtboldan 17 jasqa deıingi qyzdar arasynan Eýro-2010 fınaly ótedi.
Maýsymnyń 11-i men shildeniń 11-i aralyǵynda Ońtústik Afrıka Respýblıkasynda fýtboldan Álem chempıonaty ótýde.
ASTANA
Maýsymnyń 25-i kúni Astanada «Memlekettik til jáne BAQ» Respýblıkalyq baıqaýynyń jeńimpazdaryn marapattaý rásimi bolady.
Maýsymnyń 25-i kúni Astanadaǵy Prezıdenttiń mádenıet ortalyǵynda qazaqstandyq sýretshilerdiń kórmesi ashylady.
Maýsymnyń 21-i men 26-sy aralyǵynda QR Prezıdentiniń mádenıet ortalyǵynda "Mereıtoı ıeleri" atty kórme ótedi.
ALMATY
Maýsymnyń 25-i kúni Almatyda Túrkisib aýdanynyń jalpy bilim berý mektepteri arasynda Ákim kýbogy úshin fýtboldan týrnır ótedi.
Maýsymnyń 25-i kúni Almatyda qazaq sýretshileri týyndylarynyń kórmesi ótedi.
MAÝSYMNYŃ 25-І, JUMA
Ýkraına keden qyzmetiniń kúni. 1991 jylǵy maýsymnyń 25-de Ýkraınanyń Joǵarǵy Radasy Keden isi týraly Zańyn qabyldaǵan kúnnen bastap jyl saıyn atap ótiledi.
OQIǴALAR
14 jyl buryn (1996) Ońtústik Qazaqstan gýmanıtarlyq ýnıversıtetine Muhtar Áýezov esimi berildi.
11 jyl buryn (1999) Almatydaǵy Ǵalymdar úıinde 7-tomdyq «Qazaqstan» ulttyq entsıklopedııasynyń alǵashqy tomynyń tusaýkeser rásimi boldy.
5 jyl buryn (2005) Fın shyǵanaǵy jaǵalaýyndaǵy Vyborg portynda qazaqstandyq «Almaty» ekinshi tankerin saltanatty qabyldap alý rásimi ótti.
«Almaty» tankeriniń negizi 2004 jyly sáýirdiń 28-de Vyborg keme jasaý zaýytynda qalanǵan bolatyn. Kemeniń qurylysy 13 aıǵa sozyldy. 2005 jyly mamyr aıynyń sońynda keme Baltyq teńizinde synaqtan ótip, tapsyrys berýshi «Qazteńiztasymalfloty» Ulttyq kompanııasyna tabys etildi.
Tankerdiń uzyndyǵy - 50 metr, eni - 17,3 metr, otyrýy - 7 metr, bort bıiktigi - 10,1 metr, jyldamdyǵy - 10 ýzel dep bekitildi.
Keme Qumkól toby, Teńiz jáne Bozashy kenishteriniń munaıyn tasý úshin Aqtaý-Mahachkala, Aqtaý-Baký baǵyttary boıynsha paıdalanylatyn bolady. Aıyna orta eseppen 7-8 reıs jasaıtyn tanker jylyna 1 mıllıon tonnadan astam munaı tasymaldamaq.
1 jyl buryn (2009) Almaty qalalyq poshtamttyń fılatelıstııalyq salonynda «Ǵarysh jáne astronomııa» toptamasynyń eki kórkem poshtalyq markalarynyń tusaý keser rásimi ótti.
Jańa markalarda Maqsutov teleskoby jáne astronomııalyq observatorııa beınelengen.
Árbir markanyń tırajy - 50000 dana, qalpy - 37 h37 mm. Markalar Pekın poshta jáne telekommýnıkatsııa mınıstrliginiń poshtalyq tólem tańbalary fabrıkasynda basyp shyǵarylǵan. Nıkolaı Sokolov resimdegen.
Bul Qazaqstannyń poshtalyq marka toptamasynyń 666-shy jáne 667-shi markasy.
ESІMDER
105 jyl buryn (1905-1980) Belarýs halyq aqyny, Ǵylym Akademııasynyń akademıgi, Sotsıalıstik Eńbek Eri, eńbek sińirgen ǵylym qaıratkeri BROVKA Petrýs Ýstınovıch dúnıege keldi.
Belarýs Respýblıkasynyń Vıtebsk oblysynda týǵan. Belarýs memlekettik ýnıversıtetin bitirgen. Uly Otan soǵysyna qatysqan.
«Polymıa» jýrnalynyń redaktory, Belorýssııa KSR Jazýshylar odaǵy basqarmasynyń tóraǵasy, Belorýssııa keńes entsıklopedııasynyń bas redaktory qyzmetterin atqarǵan.
«Gody kak shtorm», «Tsehovye býdnı», «Doroga jıznı», «Tverdym shagom», «A dnı ıdýt...», «Dýma o bessmertıı» kitaptarynyń, Hleb», «Vsegda s Le-nınym», «Golos serdtsa» poemalardyń, «Kogda slıvaıýtsıa rekı», «Mıhas Podgornyı» lıbrettonyń, «Devýshka ız Polesıa» romanynyń avtory.
Brovkanyń kóptegen shyǵarmalary qazaq jáne KSRO halyqtarynyń, shet elderdiń tilderine aýdarylǵan.
Úsh márte Lenın, Qyzyl Juldyz, «Qurmet Belgisi» ordenderimen jáne medaldarmen marapattalǵan.
MAÝSYMNYŃ 26-Y, SENBІ
Halyqaralyq esirtkilik zattardy shekten tys paıdalanýmen jáne olardyń zańsyz aınalymymen kúres kúni. 1987 jylǵy jeltoqsannyń 7-de BUU Bas Assambleıasy 42/112 qarar qabyldap, onda nashaqorlyqtan erikti halyqaralyq qoǵam qurý maqsatyna jetý jolyndaǵy is-qımyl men yntymaqtastyqty kúsheıtýge tabandylyǵyn aıǵaqtaý belgisi retinde maýsymnyń 26-syn Halyqaralyq esirtkilik zattardy shekten tys paıdalanýmen jáne olardyń zańsyz aınalymymen kúres kúni turǵysynda atap ótýge qaýly qabyldady. Bul sheshim 1987 jylǵy Halyqaralyq esirtkilik zattardy shekten tys paıdalanýmen jáne olardyń zańsyz aınalymymen kúres konferentsııasynyń usynysy negizinde qabyldandy.
Halyqaralyq azaptaý qurbandaryna qoldaý kórsetý kúni. BUU Bas Assambleıasy 1997 jylǵy jeltoqsannyń 12-gi arnaıy qararymen (№52/149) jarııalaǵan. Ekonomıkalyq jáne Áleýmettik Keńes usynysy boıynsha bekitildi.
BUU qararynda aıtylǵandaı, bul halyqaralyq kún 1984 jyly qabyldanyp, 1987 jylǵy maýsymnyń 26-da kúshine engen «Azaptaýǵa jáne adam abyroıyn kemsitetin ózge de qatygez, raqymsyz nemese solardyń basqa da túrleri men soǵan sáıkes jazalaýlar konventsııasynyń» azaptaýdy tolyqtaı joıý jáne tıimdiligin qamtamasyz etýge baǵyttalǵan kún.
OQIǴALAR
18 jyl buryn (1992) «Qazaqstan» gazetiniń aǵylshyn tilindegi birinshi sany jaryq kórdi.
14 jyl buryn (1996) Tegranda Iran radıosynyń Qazaq redaktsııasy resmı túrde jumys isteı bastady.
1 jyl buryn (2009) Taldyqorǵanda «Ardager» klýbynyń jańa ǵımaratynyń tusaý keser rásimi ótti.
Klýb eki jyl buryn Uly Otan soǵysy jáne eńbek ardagerleri úshin qurylǵan. «Ardager» óziniń birinshi kúngi qyzmetinen bastap jastardy áskerı-patrıottyq sezimge tárbıeleý, áskerı oqıǵalar merekelerine, oqý oryndaryndaǵy kezdesýlerge arnalǵan sharalardy ótkizedi.
ESІMDER
80 jyl buryn (1930) ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıvesıteti Memleket jáne quqyq ınstıtýtynyń dırektory, zań ǵylymdarynyń doktory, professor, Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Ǵylym Akademııasynyń akademıgi, Qazaqstan Respýblıkasynyń eńbek sińirgen zańgeri, prokýratýra qyzmetkeri SAPARǴALIEV Ǵaırat Saparǵalıuly dúnıege keldi.
Shyǵys Qazaqstan oblysynda týǵan. Saratov zań ınstıtýtyn bitirgen.
1956-1992 jyldary - Qazaq KSR Ǵylym akademııasynyń qoǵamdyq ǵylymdar bólimshesiniń kishi ǵylymı qyzmetkeri, ǵylymı hatshysy, Fılosofııa jáne quqyq ınstıtýty dırektorynyń orynbasary, bólim meńgerýshisi. 1992-1994 jyldary - Abaı atyndaǵy Qazaq pedagogıkalyq ınstıtýty zań fakýltetiniń dekany. 1995-2008 jyldary - Qazaq gýmanıtarlyq zań ýnıversıteti Memleket jáne quqyq ınstıtýtynyń dırektory qyzmetterin atqarǵan. Qazirgi qyzmetinde - 2009 jyldyń qańtarynan.
Ǵaırat Saparǵalıev 1978 jylǵy Qazaq KSR Konstıtýtsııanyń, 1993 jáne 1995 jylǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń Konstıtýtsııalardyń jobalaryn jasaýshylardyń biri, Qazaqstan Respýblıkasynyń kóptegen mańyzdy zańdaryn jazýǵa qatysqan. 2007 jylǵy 18 mamyrda Qazaqstan Respýblıkasy Parlamentimen qabyldanǵan «1995 jylǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń Konstıtýtsııasyna ózgertýler jáne tolyqtyrýlar engizý týraly» zań jobasyn daıyndaý jumys tobynyń múshesi.
6 zań ǵylymdarynyń doktory men 40 astam zań ǵylymdarynyń kandıdatyn daıyndaǵan. 450 asa ǵylymı eńbekterdiń avtory.
«Qurmet» ordenimen, medaldarmen marapattalǵan.
60 jyl buryn (1950) ekonomıka ǵylymdarynyń doktory, Halyqaralyq Ekologııa, adam jáne tabıǵat qaýipsizdigi Ǵylymdary Akademııasynyń akademıgi, Qazaqstan Respýblıkasy Áleýmettik Ǵylymdar Akademııasynyń akademıgi, Qazaqstan Respýblıkasy Injenerlik akademııasynyń korrespondent múshesi, Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti janyndaǵy Memlekettik basqarý akademııasynyń qurmetti professory SERІKBAEV Amanqul Serikbaıuly dúnıege keldi.
Ońtústik Qazaqstan oblysynyń Ordabasy aýdanynda týǵan. P.Lýmýmba atyndaǵy Halyqtar dostyǵy ýnıversıtetin bitirgen.
Qazaq KSR Ǵylym Akademııasy Fızıka-matematıka ǵylymdary bóliminiń ǵylymı hatshysy, Qazaq KSR Ǵylym Akademııasy Alqasy bas ǵylymı hatshysynyń orynbasary, Qazaqstan Kompartııasy OK Ideologııa bólimi meńgerýshisiniń orynbasary, Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti Apparaty men Mınıstrler Kabıneti Ǵylym jáne jańa tehnologııalar jónindegi bóliminiń meńgerýshisi, Qazaqstan Respýblıkasynyń Ǵylym men tehnıka jónindegi joǵary konsýltatıvtik keńesi tóraǵasynyń orynbasary, Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Ákimshiligi ishki saıasat bólimi sektorynyń meńgerýshisi, Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti janyndaǵy Memlekettik qyzmet akademııasynyń rektory, Qazaqstan Respýblıkasynyń Parlamenti Apparaty aqparattyq-taldaý ortalyǵy meńgerýshisiniń orynbasary, Qazaqstan Respýblıkasynyń Parlamenti Májilisiniń Apparaty aqparattyq-taldaý ortalyǵynyń meńgerýshisi qyzmetterin atqarǵan. 2007 jyldan - «Nur Otan» HDP Parlamentarızm ınstıtýty dırektorynyń orynbasary.
Ol memlekettik basqarý jáne memlekettik qyzmet salasyndaǵy túrli máselelerge arnalǵan 50-den asa ǵylymı eńbekterdiń avtory. 200-den asa ǵylymı, aqparattyq jáne oqý-ádistemelik eńbekteri jaryq kórdi.
«Eren eńbegi úshin», «Qazaqstan Respýblıkasy Táýelsizdiginiń 10 jyldyǵy» medaldarymen marapattalǵan.
MAÝSYMNYŃ 27-І, JEKSENBІ
Baspasóz, teledıdar jáne radıo kúni - jýrnalıstıka kúni. 2004 jyldan bastap maýsym aıynyń sońǵy jeksenbisinde atap ótiledi. Oǵan deıin atalmysh kún 1990 jyldardyń basynda qazaqstandyq parlament qabyldaǵan alǵashqy buqaralyq aqparat quraldary týraly zańnyń qurmetine oraı maýsymnyń 28-de atap ótiletin.
Dúnıejúzilik balyqshylar kúni. 1984 jyldyń shilde aıynan bastap Rımde ótken Balyq aýlaýdy baqylaý jáne damytý jónindegi halyqaralyq konferentsııanyń sheshimi boıynsha jyl saıyn atap ótiledi.
OQIǴALAR
5 jyl buryn (2005) Búkilálemdik keden uıymynyń Keden yntymaqtastyǵy keńesiniń 105-shi jáne 106-shy sessııasynda Qazaqstan Búkilálemdik keden uıymy Saıası komıssııasynyń múshesi bolyp saılandy.
Búkilálemdik keden uıymy Saıası komıssııasy 1978 jyly quryldy. Onyń quramyna 17-den asa Búkilálemdik keden uıymy belsendi múshe-memleketter aımaqtyq negiz retinde eki jyldyq merzimge saılanady. Bul uıym búkilálemdik keden júıesiniń qyzmeti men damý suraqtaryn qaraıdy: halyqaralyq konventsııalardy jańartý jáne engizý, keden isi salasyndaǵy basqa da quqyqtyq quraldaryn óńdeıdi.
3 jyl buryn (2007) Almatyda «Dombyra» dep atalatyn jańa jýrnal jaryq kórdi. Ol qazaq, orys jáne aǵylshyn tilderinde shyǵady. Mýzyka salasynda qazaq tilinde alǵash ret shyǵyp otyrǵan bul jýrnal ulttyq mýzyka ónerin, ádebıeti men tarıhyn, fılosofııasy men psıhologııasyn, pedagogıkasyn nasıhattaýmen qatar, olardyń rýhanı astarlary osy bir kıeli aspap únimen baılanysty ekenin aıtýdy kózdeıdi. Basylymnyń bas redaktory - jas dombyrashy, sazger Jasaral Eńsepov.
1 jyl buryn (2009) Parıjde Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti janyndaǵy memlekettik basqarý akademııasy jáne Frantsııanyń Ulttyq ákimshilik mektebi arasynda memorandýmǵa qol qoıyldy.
Memorandýmnyń maqsaty ózara yntymaqtastyqta tájirıbe almasý, qaıta daıarlaý jáne memlekettik bılik, memlekettik basqarý jáne jergilikti ózin-ózi basqarýdyń organdarǵa arnalǵan kadrlarynyń biliktiligin joǵarylatýlarymen shuǵyldanatyn oqý oryndardyń oqý, ádistemelik, ǵylymı jáne kadrlyq qamtamasyz etý salasyn qaıta jańǵyrtý bolyp tabylady.
ESІMDER
85 jyl buryn (1925) jazýshy ShІLTERHANOV Ábdiham dúnıege keldi.
Ońtústik Qazaqstan oblysynyń Ordabasy aýdanynda týǵan. Almaty aýyl-sharýashylyq ınstıtýtyn (Qazaq ulttyq agrarlyq ýnıversıtet) bitirgen. Uly Otan soǵysyna qatysqan.
Báıdibek aýdany mektebiniń muǵalimi, aýdandyq partııa komıtetiniń nusqaýshysy, Krasnaıa Nıva ujymsharynyń tóraǵasy, Otyrar aýdanyndaǵy «Arys» ujymsharynyń dırektory, aýdanǵa turmystyq qajetti óteý kombınatynyń dırektory qyzmetterin atqarǵan.
«Úsh báıterek», «Aq jaldyń aqyry», «Ataly sózder», «Sattar Erýbaev» atty kitaptardyń avtory.
1-dárejeli Otan soǵysy ordenimen, medaldarmen marapattalǵan.
50 jyl buryn (1960) jazýshy ІZІMULY Maqsot dúnıege keldi.
Atyraý oblysynda týǵan. Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetin bitirgen.
Batys Qazaqstan oblysy «Oral óńiri» gazetiniń, respýblıkalyq «Zerde» jýrnalynyń, «Ana tili» gazetiniń tilshisi, bólim meńgerýshisi, «Temirjolshy - Jeleznedorojnık», «Arýana» gazetteriniń jáne «Jalyn» jýrnaly bas redaktorynyń orynbasary, bas redaktory, bólim redaktory, «Qazaq entsıklopedııasy» redaktsııasynyń bólim meńgerýshisi, «Arys» baspasynyń bas redaktory qyzmetterin atqarǵan. Qazirgi kezde «Amanat-TT» jaýapkershiligi shekteýli seriktestiginiń dırektory.
Alǵashqy óleńderi 1973 jyly respýblıkalyq «Qazaqstan pıoneri» gazetinde jarııalanǵan. «Aıaqtalmaıtyn áńgime» atty kitaptyń, «Bederindeı kesteniń» áńgime-povest jınaqtarynyń avtory.
