Máskeýde Prezıdenttiń Qazaqstan halqyna Joldaýy talqylandy

Kezdesýdi ashqan Qazaqstannyń Reseıdegi Elshisi Dáýren Abaev bul Joldaýdyń Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev bastamashylyq etken aýqymdy saıası transformatsııa jaǵdaıynda jarııalanǵanyn atap ótti. Sonymen qatar ol el Táýelsizdiginiń 35 jyldyǵymen tuspa-tus kelýiniń sımvoldyq máni bar ekenin eske saldy. Elshi Joldaýdaǵy tujyrymdar Qazaqstan damýynyń aldaǵy keskini men baǵyttaryn, kelesi taktıkalyq maqsattary men strategııalyq mindetterin aıqyndaıtynyn basa aıtty.

Reseı Federatsııasy Prezıdentiniń strategııalyq seriktestik jáne yntymaqtastyq jónindegi basqarmasy bastyǵynyń orynbasary Anton Rybakovtyń aıtýynsha, jańa Konstıtýtsııanyń jalpyhalyqtyq referendýmda qabyldanýy halyqtyń Prezıdenttiń órshil reformalyq baǵytyn qoldaıtynyn kórsetti. Joldaýǵa qatysty pikir bildire otyryp, ol onyń jasampazdyq sıpatyna toqtalyp, aldaǵy jyldary tek saıası jáne qoǵamdyq ınstıtýttardy ǵana emes, sonymen qatar joldar men áleýmettik nysandardy salýǵa basymdyq beriletinine nazar aýdardy.

RF SІM TMD elderiniń Úshinshi departamentiniń dırektory Aleksandr Sternık osy jyldy Qazaqstan úshin tarıhı jyl dep atady.

– Bıyl asa mańyzdy referendýmnyń, konstıtýtsııalyq reformanyń, jańa Parlamenttiń jasaqtalýynyń jáne Memleket basshysynyń muqııat tekserilgen strategııasy negizinde bıliktiń barlyq eshelondarynyń qaıta qurylýynyń kýási boldy. Joldaýda Qasym-Jomart Toqaev bedeldi Memleket basshysy, shoǵyrlandyrylǵan Parlament jáne tıimdi bılik vertıkali jaǵdaıynda respýblıka damýynyń aldaǵy baǵdaryn aıqyndap berdi, – dedi dıplomat.

Osy turǵyda RF Syrtqy ister mınıstrligi Ekonomıkalyq yntymaqtastyq departamentiniń dırektory Dmıtrıı Bırıchevskıı Qazaqstan men Reseıdiń trendteriniń, jetistikteri men problemalarynyń ortaqtyǵyna toqtaldy.

– Bizdiń geografııalyq ornalasýymyz, kórshilestigimiz, tyǵyz seriktestik jáne odaqtastyq baılanystarymyz eki el úshin de tıimdi win-win jaǵdaıyna múmkindik beredi, – dedi ol. 

Joldaýda qozǵalǵan ınvestıtsııalyq resýrstar úshin jahandyq básekelestik máselesine toqtala kele, dıplomat qazaqstandyq áriptesteriniń bul saladaǵy jumysyna joǵary baǵa berdi. Onyń aıtýynsha, sońǵy jyldary Qazaqstannyń $150-160 mlrd-tan astam somaǵa sheteldik ınvestıtsııa tartýdaǵy aıtarlyqtaı jetistikterin statıstıka kórsetip otyr.

Áleýmettik zertteýler saraptamalyq ınstıtýtynyń Halyqaralyq jobalar men baǵdarlamalardy saraptamalyq súıemeldeý departamentiniń dırektory Alekseı Vlasov Joldaýdyń negizgi parametrleriniń ishinen «halyq, ádildik jáne shynaıylyqty» bólip kórsetti.

– Memleket pen qoǵamnyń aldyna qoıylyp otyrǵan maqsattar men mindetterdiń shynaıylyǵy - 2026 jylǵy Joldaýdy kóptegen basqa strategııalyq qujattardan erekshelendiretin basty belgi, - dedi sarapshy.

Ol Qazaqstan bıligi qoǵamdyq kóńil-kúıdi jiti qadaǵalap, syn-qaterlerge der kezinde den qoıyp otyrǵanyn atap ótti, buǵan qujattyń azamattardyń turmys sapasyn arttyrýǵa baǵyttalǵan áleýmettik bólimi dálel bola alady.

Taqyrypty jalǵastyra otyryp, jýrnalıst ári jazýshy Leonıd Mlechın Qasym-Jomart Toqaev respýblıkadaǵy jaǵdaı týraly aqparatty tek resmı málimetter men baıandamalardan ǵana almaıtynyn, sondyqtan adamnyń kúndelikti ómirde kezdesetin barlyq qıyndyqtaryn jaqsy túsinetinin atap kórsetti.

Prezıdenttik Akademııanyń (RANHıGS) prorektory Andreı Margolın joǵaryda aıtylǵandarǵa qazirgi Joldaýdyń basty ereksheligi onyń teńgerimdiliginde ekenin qosyp ótti.

– Bul óte mańyzdy, óıtkeni teńgerimdilikti qamtamasyz etpeıinshe, eleýli nátıjelerge qol jetkizý ońaı bolmaıdy, – dep túsindirdi ǵalym.

Sondaı-aq ol Joldaýdyń egemendikti nyǵaıtý týraly tezısten bastalýyn mańyzdy dep atap ótti, bul rette egemendik avtarkııa retinde emes, Qazaqstannyń ulttyq múddelerdi eskere otyryp, ózara tıimdi halyqaralyq ekonomıkalyq baılanystarǵa ıntegratsııalanýy retinde túsiniledi.

Onyń aıtýynsha, Joldaýda atap kórsetilgendeı, ornyqty áleýmettik-ekonomıkalyq damýdy qamtamasyz etý úshin memlekettik basqarý sapasyn arttyrý qajet.

Reseı Ǵylym Akademııasynyń Qytaı jáne qazirgi Azııa ınstıtýtynyń Ortalyq Azııa zertteýler ortalyǵynyń jetekshisi Aleksandra Permınova Joldaýda áleýmettik-ekonomıkalyq aspektilerge basymdyq berilýin durys tásil dep atady. Onyń aıtýynsha, bılik ınstıtýttarynyń tıimdiligi men olarǵa degen senim deńgeıi halyqtyń máselelerin sheshýdiń sáttiligine baılanysty bolady.

Ol Joldaýda Qasym-Jomart Toqaevtyń tek bastamalar kóterip, bolashaq baǵdarlardy belgilep qana qoımaı, naqty syn-qaterler men ózekti máseleler týraly da ashyq aıtqanyna nazar aýdardy.

«GeoEnergetıka» analıtıkalyq onlaın-jýrnalynyń bas redaktory Borıs Martsınkevıch bul jolǵy Joldaýdyń aıryqsha sıpattarynyń ishinen onyń aýqymdylyǵy men keńdigin atap kórsetti. Onyń pikirinshe, ıadrolyq muranyń ne ekenin óz tájirıbesinen jaqsy biletin Qazaqstannyń beıbit atom energetıkasynyń qajettiligi týraly sheshimdi jan-jaqty tarazylap, salmaqty qabyldaýy erekshe qurmet týdyrady.

«Ekonomıka joǵary mektebi» ǴZÝ Azamattyq qoǵamdy jáne kommertsııalyq emes sektordy zertteý ortalyǵynyń bas sarapshysy Vıacheslav Ivanov Joldaýdyń halyqaralyq deńgeıde keńinen qamtylatynyna senimdi. Ol bul tarıhı qujattyń taqyryptary dıssertatsııalarda eskeriletinin jáne, atap aıtqanda, óziniń joǵary oqý ornynda zertteletinin aıtty.

Dóńgelek ústeldi qorytyndylaı kele, oǵan qatysýshylar bul Joldaýdyń jańa Konstıtýtsııanyń qabyldanýyn, Quryltaı saılaýyn, Halyq Keńesiniń qurylýyn, memlekettik basqarý júıesindegi qurylymdyq ózgeristerdiń júzege asyrylýyn jáne negizgi bılik organdarynyń kadrlyq jańarýyn qamtyǵan bir jyldyq kezeńniń qorytyndysy bolǵanyn atap ótti.

Sarapshylar bul qujattyń sonymen qatar alǵa qoıylǵan mindetterdi iske asyrýmen baılanysty damýdyń jańa kezeńin ashatynyna nazar aýdardy.

Olardyń pikirinshe, Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev belgilegen ekonomıka men áleýmettik salany damytý jónindegi sharalar azamattardyń turmys sapasy men áleýmettik ál-aýqatynyń artýyn qamtamasyz etýge múmkindik beredi.

Reseılik sarapshy Qazaqstan Prezıdenti Joldaýynyń áleýmettik basymdyqtaryna baǵa bergenin jazǵan edik.