Mańǵystaýda 800-den astam ejelgi ańshylyq tuzaǵy bar
AQTAÝ. KAZINFORM — Mańǵystaý oblysynda 800-den astam ejelgi ańshylyq tuzaǵy — aran bar. Qazir «Ústirt: mádenı landshafttar jáne ańshylyq tuzaqtar — arandar» nysanyn ıÝNESKO-nyń Dúnıejúzilik muralar tizimine engizýge daıyndyq jumystary júrgizilip jatyr.
Arandar — Mańǵystaýdyń tarıhı-mádenı murasyndaǵy biregeı nysandardyń biri. Olar ejelgi dáýirden bastap ańshylyq maqsatta paıdalanylǵan. Qazirgi tańda olardyń bir bóligi jergilikti mańyzy bar tarıhı-mádenı eskertkishter tizimine engizilgen.
Nomınatsııany ázirleý aıasynda ıÝNESKO-nyń halyqaralyq sarapshylarynan quralǵan tehnıkalyq mıssııa Ústirt aýmaǵynda dalalyq zertteýler júrgizgen. Mamandar nysannyń tabıǵı jáne mádenı erekshelikterin zerdelep, olardy qorǵaý máseleleri men ǵylymı zertteýlerdiń aldaǵy baǵyttaryn talqylady.
Arheolog, QR Ulttyq komıssııasynyń ıÝNESKO jáne ISESKO isteri jónindegi mádenı mura sarapshysy Dmıtrıı Voıakınniń aıtýynsha, mádenı jáne tabıǵı murany birtutas nysan retinde qamtıtyn nomınatsııany ázirleý kúrdeli ǵylymı-zertteý jumystaryn qajet etedi. Onyń sózinshe, mundaı nomınatsııa postkeńestik keńistikte alǵash ret daıyndalyp jatyr.
Sarapshylar ejelgi arandardyń qalaı paıdalanylǵanyn anyqtaý úshin arheologııalyq eksperımentter júrgizýdi kózdep otyr. Bul zertteýler ańshylyq qurylystarynyń tarıhı qyzmetin ǵylymı turǵyda qalpyna keltirip, olardyń mádenı-tarıhı qundylyǵyn halyqaralyq deńgeıde negizdeýge múmkindik beredi.
Qazirgi ýaqytta Mańǵystaý oblysynda 601 tarıhı-mádenı eskertkish memlekettik qorǵaýǵa alynǵan.
Aıta keteıik, bıyl shildede Koreıa Respýblıkasynyń Pýsan qalasynda ótken ıÝNESKO Dúnıejúzilik mura komıtetiniń 48-sessııasynda Mańǵystaýdaǵy bes jerasty meshiti Dúnıejúzilik muralar tizimine engizildi. Olar — Beket ata (Oǵylandy), Shopan ata, Sultan Úpi, Qaraman ata jáne Shaqpaq ata. Nysandar tizimge «Mańǵystaýdyń jartasty meshitteri jáne olarmen baılanysty kıeli oryndary» ataýymen endi.
Buǵan deıin Erlan Qarın Mańǵystaýdaǵy jerasty meshitteriniń ıÝNESKO-nyń Dúnıejúzilik muralar tizimine engizilýine qatysty pikir bildirdi.