Mańǵystaý tragedııasy: vıdeolar qalaı burmalandy
ASTANA. KAZINFORM — Mańǵystaý oblysynda bolǵan qaıǵyly oqıǵadan keıingi alǵashqy saǵattardan bastap Jalǵan aqparatqa qarsy is-qımyl ortalyǵy aqparattyq ahýalǵa monıtorıng júrgizdi.
Jalpy alǵanda, áleýmettik jeli qoldanýshylary jaýapkershilik tanytyp, qaza tapqandardyń otbasylaryna qurmetpen qarady. Alaıda sonymen qatar qaıǵyly oqıǵany qaralym jınaý, akkaýnttardy ilgeriletý jáne tekserilmegen aqparatty taratý maqsatynda paıdalanýǵa tyrysqan jaǵdaılar da baıqaldy. Sondaı-aq úılestirý belgileri bar habarlamalar, onyń ishinde anonımdi akkaýnttardan jáne Qazaqstannan tys jerde júrgen adamdardyń akkaýnttarynan jarııalanǵan jazbalar anyqtaldy.
Muraǵattaǵy vıdeo qaza tapqan áskerı qyzmetshiniń «sońǵy qońyraýy» retinde taratyldy
Eń aıqyn mysaldardyń biri — ákesiniń ulymen sóılesken vıdeosy. Atalǵan vıdeo áskerı qyzmetshiniń oqý-jattyǵý kezinde qaza tabardan az ýaqyt buryn bolǵan sońǵy qońyraýy retinde taratylǵan.
Aqparattyń jalǵan ekeni anyqtaldy. Vıdeodaǵy jas jigit aman-esen, ol joǵary áskerı oqý ornynyń kýrsanty bolyp shyqty. Jazba buǵan deıin túsirilgen jáne Mańǵystaýdaǵy qaıǵyly oqıǵaǵa esh qatysy joq.
Soǵan qaramastan, jalǵan aqparat áleýmettik jelilerde keńinen tarap úlgerdi. Ony pablıkter taratsa, jekelegen BAQ aqparatty tıisti deńgeıde teksermeı qaıta jarııalaǵan.
Muraǵattaǵy kadrlar Mańǵystaýda bolǵan oqıǵalar retinde kórsetildi
Áleýmettik jelilerde Qańtar oqıǵasy kezinde túsirilgen vıdeolar da taralyp, olar Mańǵystaýda qaıǵyly oqıǵadan keıin mıtıngiler ótip jatyr degen málimdemelermen súıemeldendi.
Shynaıy vıdeony jalǵan ýaqyt, oryn nemese mán-jaılarmen baılanystyryp kórsetý — shyn máninde bolmaǵan oqıǵanyń bolǵany týraly jalǵan túsinik qalyptastyrýdyń keń taralǵan tásilderiniń biri.
Qaza tapqandardyń fotosýretteri negizinde JI kómegimen jasalǵan beınerolıkter
Qaza tapqan áskerı qyzmetshilerdiń fotosýretteri negizinde JI kómegimen ázirlengen beınerolıkterdiń jappaı taralýy da erekshe nazar aýdartady.
Avtorlardy adamdardyń jaqynda ǵana qaza tapqany da toqtatpaǵan. Olardyń fotosýretteri «jandandyrylyp», qaza tapqandarǵa oıdan shyǵarylǵan sózder aıtqyzylǵan, jasandy kórinister jasalyp, oqıǵanyń boljamdy jelisi boıynsha túrli rekonstrýktsııalar ázirlengen.
Mundaı kontent qazaqstandyq kreatıvti ındýstrııa ókilderiniń de narazylyǵyn týǵyzdy. Kontent avtorlary adam tragedııasyn qaralym jınaý, ózin-ózi jarnamalaý jáne aýdıtorııa tartý maqsatynda paıdalanýǵa jol berilmeıtinin jarııa túrde atap ótti. Mundaı materıaldardy qaza tapqandardyń ata-analary men jaqyndarynyń kórýi múmkin ekeni máseleniń ózektiligin arttyra túsedi.
Jalǵan aqparat taratýshylardyń erekshe nazarynda jerleý jáne as berý rásimderi, tergeý men Úkimettik komıssııanyń aralyq habarlamalary, laýazymdy tulǵalarǵa qatysty qabyldanatyn sheshimder, merzimdi áskerı qyzmet jáne áskerge shaqyrý máselelerin talqylaý, sondaı-aq aqparatty «jasyrýǵa» qatysty habarlamalar bolýy yqtımal.
Osy kezeńde qaıǵyly oqıǵanyń naqty derekterine negizdelgen, alaıda shyndyqqa sáıkes kelmeıtin, jasandy ıntellekt kómegimen jasalǵan nanymdy rekonstrýktsııalar taralýy múmkin.
— Qarajat jınaý — taǵy bir táýekel aımaǵy. Qaza tapqandardyń otbasylaryna kómek kórsetý jónindegi bastamaǵa qoǵam tarapynan keń qoldaý kórsetildi. Mańǵystaýda kórsetiletin kómekti júıeleý maqsatynda biryńǵaı operator belgilenip, qajetti qarajat jınaldy jáne odan ári qarajat jınaý toqtatyldy. Qazirgi tańda basty mindet — bolǵan qaıǵyly oqıǵanyń jasandy aqparattyq kún tártibin qalyptastyrý quralyna aınalýyna jol bermeý.
Qoǵamnyń qaıǵyrýy — tabıǵı jaǵdaı. Oqıǵanyń sebepteri týraly suraqtardyń týyndaýy da zańdy. Obektıvti tergeý júrgizýdi talap etý — qalypty jaǵdaı. Alaıda tergeý jalǵasyp jatqan kezeńde qaıǵyly oqıǵanyń sebepteri, naqty laýazymdy tulǵalardyń is-áreketteri nemese jasyryp qalyndy delingen mán-jaılar týraly kez kelgen málimdeme quzyretti organdardyń rastaýynsyz negizdi nusqa retinde qarastyryla almaıdy, dep habarlaıdy Jalǵan aqparatqa qarsy is-qımyl ortalyǵy.
Aıta ketelik Mańǵystaý jurty qaza tapqan sarbazdardy sońǵy saparǵa shyǵaryp salǵan edi.
