Mańǵystaý oblysynda onkologııa men qant dıabetine shaldyqqandar sany artty
AQTAÝ. KAZINFORM — Mańǵystaý oblysynda jyl basynan beri mıokardıt, onkologııalyq aýrýlar jáne qant dıabetimen syrqattaný kórsetkishi ósken. Bul týraly Mańǵystaý oblysynyń sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq baqylaý departamenti monıtorıng, taldaý jáne táýekelderdi baǵalaý bóliminiń basshysy Mádına Rahmetova málimdedi.
2025 jyldyń birinshi toqsanymen salystyrǵanda bıyl óńirde mıokardıtpen syrqattaný 1,33 esege, ıaǵnı 33,3%-ǵa artqan. Onkologııalyq aýrýlar boıynsha kórsetkish 1,23 esege nemese 23%-ǵa, al qant dıabetimen syrqattaný 1,09 esege, ıaǵnı 8,6%-ǵa ósken.
Mıokardıt — júrek bulshyqetiniń qabynýynan bolatyn aýrý. Ol júrektiń qandy aǵzaǵa aıdaý qabiletine áser etedi.
Mamannyń aıtýynsha, qazirgi tańda adam densaýlyǵyna qaýip tóndiretin aýrýlardyń edáýir bóligin juqpaly emes aýrýlar quraıdy. Olarǵa júrek-qan tamyrlary aýrýlary, qant dıabeti, qaterli isikter, tynys alý músheleriniń sozylmaly aýrýlary jáne semizdik jatady.
— Juqpaly emes aýrýlardyń negizgi qaýip faktorlarynyń biri — durys tamaqtanbaý. Maıly, tuzdy jáne quramynda qant mólsheri joǵary taǵamdardy shamadan tys tutyný aǵzaǵa keri áser etedi. Sondyqtan kúndelikti as mázirinde kókónis, jemis-jıdek, dándi daqyldar jáne paıdaly aqýyz kózderi bolǵany mańyzdy, — deıdi Mádına Rahmetova.
Mamannyń aıtýynsha, fastfýdty, tátti jáne gazdalǵan sýsyndardy shekteý, sondaı-aq jetkilikti mólsherde sý ishý qajet. Dene belsendiligi de aýrýlardyń aldyn alýda mańyzdy ról atqarady. Qımyl-qozǵalystyń azdyǵy artyq salmaqqa, qan qysymynyń joǵarylaýyna jáne júrek-qan tamyrlary júıesiniń álsireýine ákelýi múmkin.
Maman kún saıyn serýendeýge, dene jattyǵýlaryn jasaýǵa nemese sportpen aınalysýǵa keńes beredi. Sonymen qatar aýrýlardy erte anyqtaý úshin dárigerge ýaqytyly qaralyp, profılaktıkalyq medıtsınalyq tekserýden turaqty ótý mańyzdy.
— Qan qysymyn, dene salmaǵyn jáne basqa da negizgi kórsetkishterdi baqylaý kóptegen aýrýdyń aldyn alýǵa nemese ony bastapqy kezeńde anyqtaýǵa múmkindik beredi. Durys tamaqtaný, turaqty dene belsendiligi, zııandy ádetterden bas tartý, jetkilikti uıqy jáne medıtsınalyq tekserýden ýaqytyly ótý — densaýlyqty saqtaýdyń negizgi sharttary, — deıdi Mádına Rahmetova.
Buǵan deıin Jambyl oblysynda kúndizgi onkologııalyq statsıonarǵa keletin naýqastar sany artqanyn jazǵanbyz.
