«Mal sharýashylyǵyn damytýdaǵy mańyzdy qadam» - respýblıkalyq basylymdarǵa sholý

***

Aýyl sharýashylyǵy mınıstrliginiń qoldaýymen «Qazagromarketıng» AQ uıymdastyrǵan forýmda elimizdiń mal sharýashylyǵy salasyn damytýdyń, osy salanyń halyqaralyq uıymdarmen áriptestik qatynasyn nyǵaıtýdyń ózekti máseleleri talqylandy. Keshe elorda tórinde ótken osy alqaly jıyn «Egemen Qazaqstan» nazaryna iligip, onda aıtylǵan negizgi máseler basylymnyń búgingi nómirindegi «Mal sharýashylyǵyn damytýdaǵy mańyzdy qadam» degen taqyryp aıasyna toptastyrylǵan. Basylymnyń keltirgen derekterine qaraǵanda, búgingi tańda elimizde 6 mıllıonnan astam iri qara, 17,5 mıllıon qoı, 1,5 mıllıon jylqy, 155 myń túıe, 33 mıllıon qus, sondaı-aq 1,3 mıllıon shoshqa bar eken. Bul kórsetkish 2000 jyldardyń basyndaǵy deńgeıge qaraǵanda, 1,5 ese artyq. Sondaı-aq qazirgi tańdaǵy aýyl sharýashylyǵynyń órleýine kedergi keltirip otyrǵan birqatar jaıttardy jipke tizip shyqqan «Egemen Qazaqstan» gazeti «2015 jylǵa qaraı 35 zamanaýı bordaqylaý alańynyń, 30 sút kesheniniń, 6 broılerlik qus fabrıkasynyń qurylysyn aıaqtaý josparlanýda», dep jazady.

«Helsınkı Qorytyndy aktisi 35 jyl ishinde óziniń ózektiliginen aıyrylǵan joq, ózektiligin joǵaltqan joq», dep málimdedi EQYU-nyń Іs basyndaǵy tóraǵasy, Qazaqstannyń Syrtqy ister mınıstri - Memlekettik hatshysy Qanat Saýdabaev Eýropadaǵy qaýipsizdik jáne yntymaqtastyq uıymynyń 1975 jylǵy tamyzdyń 1-inde qol qoıylǵan Helsınkı Qorytyndy aktisiniń 35 jyldyq mereıtoıynyń qarsańynda. Bul týraly «Egemen Qazaqstan» gazeti QR Syrtqy ister mınıstrliginiń baspasóz qyzmetine silteme jasap jazyp otyr. «Helsınkı Qorytyndy aktisi 35 jyl ishinde óziniń ózektiliginen aıyrylǵan joq. 35 memlekettiń basshylary Helsınkı qalasynda bas qosyp, maquldaǵan bul jańashyl jáne jan-jaqty qaýipsizdik tujyrymdamasy búgingi kúni de EQYU jaýapkershiliginiń aımaǵynda qaýipsizdik pen yntymaqtastyqtyń mańyzdy faktory bolyp tabylady. 35 jyl buryn bekitilgen qaýipsizdiktiń áskerı-saıası, ekonomıkalyq-ekologııalyq jáne gýmanıtarlyq degen úsh ólshemi osy kúnge deıin uıym qyzmetiniń negizi bolyp qalýda», delingen málimdemede.

Sonymen qatar bul málimdeme «Kazahstanskaıa pravda» gazetinde de jaryq kórdi. «Álemde sońǵy jyldary bolyp jatqan kúrdeli ózgerister EQYU-ǵa múshe memleketterden, ásirese, olardyń basshylarynan, Vankýver men Vladıvostok arasyndaǵy uıym jaýapkershiligindegi aımaqta týyndaıtyn jańa qaýip-qaterlerge laıyqty shara qoldanýdy talap etedi. Sondyqtan, EQYU-ǵa tóraǵalyq etip otyrǵan Memlekettiń basshysy Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń bıyl Astanada EQYU sammıtin shaqyrý týraly bastamasy qanshalyqty der kezinde aıtylǵanyna laıyqty baǵa berýdiń ózi ońaı emes. Bizdiń búgingi maqsatymyz - "Vankýver men Vladıvostok arasyndaǵy qaýipsizdik keńistigi tujyrymdamasyn tarıhta qaldyryp, jańadan eýrazııalyq jáne eýratlantıkalyq qaýipsizdik qaýymdastyǵyn qurý isine kóshý. Jańa geosaıası jaǵdaıda Helsınkı Qorytyndy aktisi tujyrymdamasynan oryndy túrde "Astana rýhy" sekildi jańa uǵym paıda bolyp, osyndaı kezdesýlerdiń asa mańyzdy qorytyndysyna aınalatynyna biz kámil senemiz. Bul bizdiń uıymnyń mereıtoıyn laıyqty atap ótýge jáne ony XXІ ǵasyrda jańa jetistikterge jeteleýge jol ashýy tıis», delingen Q.Saýdabaevtyń málimdemesinde.

«Egemen Qazaqstan» gazetiniń keshegi nómirinde taıaýda ǵana Premer-Mınıstr Kárim Másimovtiń tóraǵalyǵymen talqylanǵan Til baǵdarlamasynyń jobasy jaryq kórgen bolatyn. Al búgingi sanynda osy jobaǵa qatysty el azamattarynyń pikirleri toptastyrylyp, sonymen qatar til janashyry Asyly Osmanmen aradaǵy suhbat ta qosa jarııalanyp otyr. Basylym tilshisiniń barlyq saýaldaryna tuşymdy jaýap bergen A.Osman «Osy ýaqytqa deıin sen qazaq tilin bilmeısiń dep bireý jumystan shyǵaryldy ma, bireýge qastandyq jasaldy ma? Ondaı nárse bolǵan joq. Qazaqtyń kishipeıildiligin ózgeler kishilik dep tanymasyn. Árbir qyzmetimiz ben qurmetimiz el úshin bolýy kerek!», depti.

***

«Alash aınasy» gazetiniń búgingi nómirinde «Besikti tanyp almaıynsha, besik óndirisin damyta alamyz ba?» degen taqyryppen maqala basyldy. Onda jarııalanym avtory «Kezinde besik jaıly neshe túrli kertartpa áńgimeler de aıtyldy. Qazaq qyzdarynyń aıaǵynyń qısyq bolýyn, balalardyń boıynyń tápeltek bolýyn da kúni boıy besikke bólenip jatýynan dep daýryqqandar da tabyldy. Munyń bári ulttyń ótkenin óshirip, tarıhqa tas atýdy kózdegenderdiń tirligi ekeni aıqyn. Soǵan qaramasta, áli kúnge deıin besik qoldanystan shyqqan joq. Demek, kerek. Asa qajet degen sóz», deı kele búgingi tańda besiktiń qoldanylýy qanshalyqty deńgeıde degen saýal tóńireginde izdegen. Sonymen qatar qazirgi ýaqytta analarymyzdyń besik ornyna «pamperske bóleýdi» ádet etkenin tilge tıek etedi.

Al osy basylymnyń qoǵam betinde «Aıaǵymen tehnıka jóndeıtin jigit» atty maqala jaryq kórdi. Maqalada Qarmaqshy aýdany Turmaǵanbet aýylynda turatyn eki qoly ıyǵynan kesilgen Nyshan Seksenovtiń taǵdyrdyń taýqymetine qarsy tura bilýi kópke úlgi ekeni aıtylǵan. «Nyshan óz qatarymen mektep tabaldyryǵyn attaı almady. Oǵan jasyǵan joq. Keıinnen qatarǵa qosyldy. Qalamsapty bashpaıyna qystyryp alady. Aq qaǵazdyń betine áripterdi marjandaı tizýge daǵdylandy», dep jazady basylym. Maqalanyń tolyq nusqasyn oqyǵyńyz kelse, búgingi nómirge nazar salyńyz.

«Alash aınasy» gazetiniń dástúrli «Dat!» aıdarynda qazaq radıosynyń dırektory Ǵalymjan Meldeshpen aradaǵy suhbat «Minberden «ultym» dep keńirdegin úzip júrgender «óz úıimde ne bolyp jatyr ózi?» deı me eken?» degen taqyryppen berilgen. Basylym tilshisiniń barlyq saýaldaryna tolymdy jaýap bergen ol «Sońǵy kezderi meni qatty alańdatyp júrgen máseleniń eń bastysy - til. Sonymen tyǵyz baılanysty bala tárbıesi!.. halqymyz úshin nebir qıyn da qıly zamanda malmen jannyń ózine qaraýǵa mursha qalmaǵan shaqtarda umytýǵa bolmaıtyn bir nárse - urpaq tárbıesi edi», depti.

***

«Máskeýde Domodedovo áýejaıyna kelip qonǵan ushaqtaǵy jolaýshylardy eki saǵat boıy zańsyz ustaǵan qazaqstandyq bir azamat ustalypty» degen sýyt habar te jetti. Sóıtip, «ol kim boldy eken?» degen oı kim-kimdi de mazalaǵany daýsyz. Biz osy máseleniń anyq-qayǵyn biýge asyqtyq», dep jazady «Aıqyn» gazeti. Bul jaıynda keńirek oqyp bilgińiz kelse basylymnyń senbilik nómirinde jaryq kórgen «Buzaqynyń bizge qatysy joq» degen maqalany nazaryńyzdan tys qaldyrmańyz.

«Aıqyn» gazetiniń dástúrli «Aq sóıle!» aıdarynyń búgingi qonaǵy - «Astana» jýrnalynyń bas redaktory Maqsat Táj-Murat. Ekeýara áńgimeniń tolyq nuqsasyn oqyǵyńyz kelse, basylylymnyń senbilik nómirinde jarııalanǵan «Naǵyz oqyrman ǵana shynda da, synda da birge bolady» degen taqyrypqa kóz qyryńyzdy salyńyz.