«Maqsat - Elbasy tapsyrmalaryn múltiksiz oryndaý» - respýblıkalyq basylymdarǵa sholý

***

«Maqsat - Elbasy tapsyrmalaryn múltiksiz oryndaý». Osy taqyryppen «Egemen Qazaqstan» gazetiniń búgingi nómirinde jaryq kórgen maqala Úkimet basshysy Kárim Másimovtiń Soltústik Qazaqstan oblysyndaǵy jumys saparyna arnalǵan. Basylymnyń atap ótýinshe, Premer-Mınıstr atalǵan oblystaǵy birqatar sharýashylyqtar men kásiporyndarǵa at basyn buryp, eńbek ujymdarymen kezdesken. Sapar maqsaty - Elbasy tapsyrmalarynyń jergilikti jerlerde qalaı atqarylyp jatqanyn kórý. Olardyń ishinen asa mańyzdy tórt jobany: «Jol kartasy», ındýstrııalyq-ınnovatsııalyq, densaýlyq saqtaý jáne bilim berý salalaryna qatysty baǵdarlamalardy bólip aıtar edim. Qyzyljar óńirinde jasalyp jatqan jumystar san-salaly, kóńil kónshitedi. Oǵan kózim anyq jetti. Aldaǵy turǵan mindetter odan da zor. Nendeı isti qolǵa alsaq ta túpki nátıjesin halyq sezinetin bolsyn», deı kelip, Premer-Mınıstr jergilikti bılik oryndarynyń jumysyna oń baǵa bergen. Úkimet basshysynyń jumys sapary jaıynda basylymnyń búgingi nómirinen egjeı-tegjeıli oqı alasyzdar.

Osy kúnderi OAR-de ótip jatqan álem chempıonatynyń aıaqtalýyna sanaýly kúnder qaldy. Endi eki kúnnen keıin bir aı boıy mıllıondaǵan jankúıerlerdiń uıqysyn bólgen dúbirli dodanyń eń úzdik komandasy anyqtalady. Bul mártebeli ataqty sársenbi kúni ekinshi jartylaı fınaldyq matchta Germanııany jeńgen Ispanııa quramasynyń Gollandııamen sarapqa salatyny belgili. Osyǵan oraı fýtbol jankúıerleri úshin «Egemen Qazaqstan» gazeti «Ispanııa - tuńǵysh ret fınalda» degen taqyryppen maqala basyp otyr. «Álem chempıonaty bastalysymen qos komanda da osal emestigin dáleldep keledi. Ásirese, Gollandııanyń bıylǵy jarystaǵy nátıjeleri nazar aýdararlyqtaı. Osy jylǵy dúbirli dodanyń ysqyryǵy estilisimen olar qarsylastar qaqpasyna 12 dop soǵyp, ózderine 4 dop jiberip alypty. Al Ispanııanyń dop aıyrmashylyǵy - 7:2. Onyń ústine «qyzyl fýreıa» óziniń alǵashqy oıynynda Shveıtsarııa­dan jeńilip qalsa, Gollandııa quramasy oıyndardyń bárin jeńispen aıaqtapty. Taǵy bir aıta ketetin nárse, eki komanda da álem chempıonattarynyń tarıhynda eshqashan bas júldeni jeńip alǵan emes. Biraq ekeýi de mundaı dodalarda laıyqty deńgeıde óner kórsetip kele jatqan quramalar bolyp sanalady», dep jazady basylym.

«Aǵylshyn saıası ómirbaıanshysy Djonatan Aıtkenniń «Nazarbayev and the Making of Kazakhstan» atty kitaby «Kazakistan in Efsanevi Lideri» (Qazaqstannyń aty ańyzǵa aınalǵan Prezıdenti) ataýymen Ystambul qalasynda túrik tilinde jaryq kórdi jáne onyń tusaýkeser rásimi Qazaqstannyń Túrkııadaǵy elshiligi men «Týrkýaz» baspasynyń birlese uıymdastyrýymen jaqynda «Chyraǵan» saraıynda ótti», dep jazady «Egemen Qazaqstan» gazeti búgingi nómirinde jarııalanǵan «Túrki álemin biriktirýshi tulǵa» atty maqalasynda.

Basylymnyń atap ótýinshe, Dj.Aıtken kitaptyń túrik tiline aýdarylǵanyna qýanyshyn jetkize otyryp, N.Nazarbaev týraly kitapty qolyna alýynyń basty sebepterine qysqasha toqtalǵan. «Birinshiden, meni N.Nazarbaevtyń tańqaldyrarlyq ómir joly óte qyzyqtyrǵanyn aıtýyma bolady. Bul - kishkene aýyldan bastalyp, Qazaqstan men Ortalyq Azııadaǵy N.Nazarbaevtyń búgingi ornyna deıin ákeletin jol. Ekinshiden, Qazaqstan basshysynyń dıplomatııalyq óneri men sheberligi. Qazaqstan táýelsizdik alǵan jyldary barlyq kórshilerimen shekarasy bekitilmegen memleket edi. Bir memlekettiń eshbir qaqtyǵyssyz shekarasyn bekitýi ońaı náse emes, degenmen, Qazaqstan ózi sekildi jańadan táýelsizdikke qol jetkizgen kórshi eldermen qatar, Reseı, Qytaı sekildi iri memlekettermen de shekarasyn nyq bekitip, halyqaralyq sahnada óziniń ornyn taba bildi. Úshinshiden, N.Nazarbaevtyń saıası karerasy. Sonaý Dj.Kennedı men N.Hrýşevtiń kezinen bastaý alǵan álemdegi birden-bir saıasatker desem jazbaıtyn shyǵarmyn. Dál sol kezde endi ǵana komsomolǵa kirip, saıasatqa qadam basqan jas jigit N.Nazarbaev saıasatker retinde qalyptasyp, saıası karerasy búgingi kúnge deıin jalǵasyp kele jatyr. Bul oqıǵalardyń qyzyqtyratyny sózsiz», depti Dj.Aıtken.

***

«Qor naryǵyna shyǵý úshin mıllıoner de, mıllıarder de bolýdyń qajeti joq. Buǵan tek talap, izdenis jáne shydam qajet». Bul pikirdi «Alash aınasy» gazetine qundy qaǵazdar naryǵynyń damýy jóninde suhbat bergen Almaty qalasy óńirlik qarjy ortalyǵynyń qyzmetin retteý agenttigi tóraǵasynyń orynbasary Darhan Nurpeıisov bildirgen. Onyń sózine qaraǵanda, qazir memleket qor naryǵyna shyǵyp, paıda kórýge bar jaǵdaı jasap otyr. Endi 7-8 paıyz depozıtten túsken tabys jetkilikti me, álde aktsııa satyp ala ma, árkim ózi sheshedi. Aktsııa satyp alǵan adamnyń ony satyp jiberýge asyqpaǵany jón. Keminde bir jyl kútip, ol aqshany ýaqytsha umytý kerek. «Osy qaǵıdany dáleldegińiz kelse, tájirıbe jasap kórýge keńes berer edim», - deıdi qarjyger.

Qarqyndy damyp kele jatqan halal ındýstrııasy salasynda áli de túıini tarqatylmaǵan máseleler jeterlik. Sonyń bastysy - halal júıesiniń memlekettik deńgeıde belgilengen quqyqtyq bazasynyń joqtyǵy. Halyqtyń taza, sapaly qyzmet pen taǵam túrin qoldanýǵa degen nıetiniń artýy halal óndiristiń damýyna yqpal etip otyr. Halal saýda men kásip salasyna aýyp, dinı uǵym retindegi tar aýqymnan shyqty. Búginde álemde halal ındýstrııasynyń jahandyq jelisi qalyptasqan. Onyń jyldyq túsimi shamamen bir trıllıon AQSh dollaryn quraıdy. Sondyqtan salany qoldap, odan ári damytý kóptegen elderge tıimdi. Qazaqstanda «Halal» qyzmetin, sharıǵat turǵysynan adal azyq-túlik usynam deýshi kompanııalar «Halal» standarty boıynsha №57 tehnıkalyq komıtettiń kýáligin jáne QR Memlekettik standarttaryna sáıkes sertıfıkattaryn alyp jumys isteı beredi. ıAǵnı shyǵarýshylar komıtettiń tek kýáligin alady, al shyn máninde olar qandaı standart boıynsha jumys isteý kerektigin bilmeıdi. Sondyqtan elimizde halal qyzmeti men ónimderiniń memlekettik standarttaryn zańmen bekitý kerek. Bul týraly keńirek «Alash aınasy» gazetiniń juma kúngi nómirindegi «Halaldyń quqyqtyq negizi qaıda?» degen materıaldan oqı alasyzdar.

«Bıyl kúlli túrki halqynyń iri kósemderiniń biri, emıgratsııada júrip kommýnıstik júıemen kúresken uly tulǵa Mustafa Shoqaıdyń týǵanyna 120 jyl tolyp otyr. Alashtyń qaharman qaıratkeriniń mereıtoıy qarsańynda elimizge Túrkııadan súıinshi habar jetti. Jaqynda Mustafanyń osy ýaqytqa deıin kópshilikke beımálim bolyp kelgen jeke qoljazbalarynyń bir bóligin TÚRKSOI halyqaralyq uıymy taýyp, elge alyp kelip, Qazaqstan Respýblıkasy ortalyq memlekettik muraǵatyna tabys etti», dep jazady «Alash aınasy» gazeti. XX ǵasyrdyń alǵashqy jyldarynda elimizdegi saıası oqıǵalarǵa baılanysty shetelge ketýge májbúr bolǵan Mustafa Shoqaıdyń shyǵarmashylyq murasy Frantsııa, Gúrjistan, Ázirbaıjan, Túrkııa, Germanııa sekildi onyń emıgratsııada bolǵan elderinde qalyp, bir bóligi joıylyp, bir bóligi ǵana búginge jetkeni belgili. Mustafa Shoqaı tirisinde eline orala almasa da, 70 jyldan keıin arystyń kózindeı bolyp, onyń sońynda qaldyrǵan qujattarynyń bir parasy atajurtyna jetip otyr.

***

«Aıqyn» gazetiniń dástúrli «Aq sóıle!» aıdarynyń búgingi qonaǵy - Qyzylorda oblysynyń ákimi Bolatbek Qýandyqovpen aradaǵy suhbat «Elbasy «Batys Eýropa - Batys Qytaı» jol qurylysyn Qazaqstanda buryn-sońdy atqarylmaǵan megajoba retinde ataıdy» degen taqyryppen berilgen. Basylym tilshisiniń barlyq saýaldaryna tuşymdy jaýap berilgen ekeýara áńgimeni oqyǵyńyz kelse «Aıqynnyń» juma kúngi nómirine nazar aýdaryńyz.

Osy basylymda «Nazarabaev fenomeni: el men halyqqa qyzmet etý mıssııasy» degen taqyryppen «Nur Otan» HDP Tóraǵasynyń birinshi orynbasary Nurlan Nyǵmatýlınniń kólemdi maqala jarııalandy. «Qazaqstannyń Tuńǵysh Prezıdentiniń fenomeni kópqyrly. Nursultan Nazarbaevtyń tutas obrazyn elestetý úshin onyń qyzmetin jalpylaı, keshendi túrde qarastyrý qajet. Biraq onyń jalpy portretin qurastyrýǵa tyrysqandar az, óıtkeni bul - shynynda da, óte kúrdeli mindet. Áıtse de, bul suraqtyń sheshimi Nursultan Nazarbaevtyń elimizdiń qaryshtap damýy jolynda jasaǵan tarıhı ózgeristerin, el bolýdyń logıkasyn túısinýge kómekteser me edi? Óıtkeni «Nazarbaev fenomeni» - el men tulǵanyń kúrdeli qos órim bolyp bite qaınasqan taǵdyry», dep jazady maqala avtory.

***

«Memleket basshysynyń atyna quttyqtaý hattary kóptep túsýde. Prezıdent baspasóz qyzmetiniń habarlaýynsha, Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy resmı adamdar, azamattar men uıymdar ózderiniń hattary men jedelhattarynda Prezıdent Nursultan Ábishuly Nazarbaevty mereıjasymen jáne memlekettik mereke - Elorda kúnimen quttyqtaıdy», dep jazady «Qazaqstanskaıa pravda» gazeti. Máselen Armııa generaly, Keńes Odaǵynyń Batyry, Halyq Qaharmany Saǵadat Nurmaǵambetov óz jedelhatynda: «Sizdi mereıjasyńyzben shyn júrekten quttyqtaýymdy qabyl alǵaısyz! Zor densaýlyq, uzaq ǵumyr jáne elimizdi alǵa jeteleı berýińizdi tileımiz», dep jazady. Osyndaı mazmundaǵy hattar men jedelhattardy joldaýshylardyń arasynda Keńes Odaǵynyń Batyry, óskemendik Pavel Koltsov jáne Sotsıalıstik Eńbek Erleri: Qostanaıdan Kámshat Dónenbaeva, Aqmola oblysynan Ibragım Janǵorazov, Shyǵys Qazaqstan oblysynan Qazybek Demeýbaev, Shymkentten Áýeshan Salyqbaev bar.

Sondaı-aq belgili qazaqstandyqtardyń Prezıdentti shyn júrekten quttyqtap, ıgi tilekterin bildirgen hattary «Egemen Qazaqstan» gazetinde de «Er mereıi - el mereı» degen taqyryp aıasyna toptastyrylyp berilgen.