Mahambet dese, rýh turady, erlik turady - Aqushtap Baqtygereeva
ATYRAÝ. QazAqparat - Mahambet dese, rýh turady, erlik turady. Keýdemizde, júregimizde babalardan qalǵan rýh bolsa ǵana jańǵyramyz. Ol rýh - bizdiń ulttyq kod. Bul týraly Qyzylqoǵa aýdany ortalyǵy Mııaly aýylynda oqyrmandarymen júzdesken aqyn, halyqaralyq «Alash» ádebı syılyǵynyń laýreaty, Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri Aqushtap Baqtygereeva málim etti, dep habarlaıdy «QazAqparat» tilshisi.
Aýdandyq «Arman» mádenıet úıinde ótken «Aq Jaıyqtyń aqyn qyzy» atty keshte aqyn Elbasynyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» atty baǵdarlamalyq maqalasynda aıtylǵan ózekti oılardy jalǵastyryp, ulttyń rýhyn jańǵyrtý, urpaq tárbıesi jóninde tebirene syr shertti.
«Rýhanı jańǵyrý degenimiz ne? Ol jaı aıtyla salǵan sóz emes, ol - týǵan jerdi qasterleý, anańdy qadirleý, babalar isine saı bolý. Biz búgin qaıta jańǵyrýda neni aıtamyz, el tarıhynda óshpes iz qaldyrǵan babalarymyzdy aıtamyz, solarmen maqtanamyz. Tom-tom tarıhymyzdy bilmesek, qadirine jetpesek, qaıta jańǵyrmaımyz. Abaıdaı danyshpan babamyzdyń: «Ósek, ótirik, maqtanshaq, Erinshek, beker mal shashpaq, Bes dushpanyń, bilseńiz» degen parasatty oılaryn este ustap, sodan qorytyndy shyǵaryp, jamannan jırenbesek, biz utpaımyz. Ulttyq kod degen, mine, sol. Ulttyq kod Qaroıda óz qazaǵy baryp, shaıyn iship bolǵan soń, basyn kesip alǵan Mahambet. Mahambet dese, rýhymyz silkinedi. Mahambettiń urpaǵymyz desek, mine, bul ulttyq kod bolmaq. Ulttyq kod - Qyzylqoǵamen mıdaı aralasyp jatqan Qaratóbe óńirinde alty alashqa án ozdyryp, «Aınamkózin» áýeletken Muhıt. Áninde ómir bar, óner bar, muń bar. Daryndy dala bulbulyn: Іńkkárlik onda elden ala bólek, Daýsy da, kelbeti de dara der ek. Muhıtty tyńdaý úshin úlken júrek, Muhıtty shyrqaý úshin dala kerek, dep jyrlaǵanymdaı, ulttyq kod - ol bizdiń keń baıtaq dalamyz. Jalpy, qazaq dalasynyń kıesiz jeri joq. Qyzylqoǵany aıtsaq, osy óńirden túlep ushqan akademık Salyq Zımanov pen Zeınolla Qabdolovtaı darabozdar este turady. Sondaı birtýar daryndar ótken osynaý keńistikte boz dala, saǵan ún qatqandaı bolady. Sol boz dalanyń ústimen kimder ótpedi deısiń! Azattyq úshin alysqan Alash qaıratkerleri, keshegi Halel Dosmuhamedov pen Jahansha Dosmuhamedov sol boz dalanyń qyrany emes pe edi! Endeshe, boz jýsandy dalamen jaı ǵana júrip ótýge bolmaıtyndyǵyn sezinesiń. Boz jýsan dala, boz belder, Qulandar erkin kezgen jer. Mańqıǵan dala - minezdiń Qadirin azdaý sezgender. Olaı bolsa, áýeli týǵan jerdiń qadirin bileıik. Birligimizdi bekemdeıik. Osynaý sapardyń maqsaty da osy. Eki oblys birigip, ekonomıkalyq jáne mádenı baılanystarymyzdy bekite túseıik», - dedi Aqushtap Baqtygereeva.
Shara barysynda Qyzylqoǵa aýdanynyń ákimi Maqsot Muqanov rýhanı kesh syılaǵan mártebeli meımanǵa shynaıy rızashylyǵyn jetkizdi. Aqyn óleńderi oqylyp, rýhty ánder asqaqtady.
Qaratóbe, Syrym, Qyzylqoǵa aýdandarynyń ákimderi Ashat Shaharov, Abat Shynybekov, Maqsot Muqanov ózara kezdesý kezinde birqatar nysandardy aralap, yntymaqtastyqty odan ári damytý baǵytynda keleli máselelerdi talqylady. Úsh aýdan arasynda tarıhı sanany jandandyrý, áriptestik baılanysty óristetý, birlesip jumys jasaý maqsatynda memorandýmǵa qol qoıyldy. Bul Elbasy bastamasymen qolǵa alynǵan joba, baǵdarlamalardyń júzege asyrylýyna serpin bermek.