MAGATE Irannan shuǵyl túrde ıadrolyq nysandarǵa qoljetimdilikti talap etti
ASTANA. KAZINFORM – BUU-nyń ıadrolyq qyzmetti qadaǵalaý jónindegi organynyń Basqarýshylar keńesi sársenbi kúni Irannan agenttikpen tolyq yntymaqtastyq ornatýdy, qarý jasaýǵa jaqyn deńgeıde baıytylǵan ıadrolyq materıal qory týraly «tolyq aqparat» berýdi jáne ınspektorlardy ıadrolyq nysandarǵa jiberýdi talap etti. Bul týraly Euronews jazdy.
Qararda aqparat pen qoljetimdilik berý Atom energııasy jónindegi halyqaralyq agenttik úshin «ıadrolyq materıaldardyń basqa maqsatqa burylmaǵanyna» kóz jetkizý turǵysynan «qaǵıdatty ári shuǵyl mańyzǵa ıe» ekeni atap kórsetilgen.
Jabyq daýys berýdiń nátıjeleri týraly aty-jónin jarııalamaý shartymen sóılesken dıplomattardyń aıtýynsha, Venadaǵy agenttik shtab-páterinde ótken daýys berýde MAGATE Basqarýshylar keńesiniń 35 múshesiniń 21-i qarardy qoldap daýys bergen.
Reseı, Qytaı jáne Nıger qarsy daýys berdi, on memleket qalys qaldy, al bir el múshelik jarna boıynsha bereshegine baılanysty daýys bere almady.
Qarardyń bastamashylary Frantsııa, Ulybrıtanııa, Germanııa jáne AQSh boldy.
Aty-jónin jarııalamaýdy suraǵan batystyq joǵary laýazymdy dıplomattyń aıtýynsha, qarar «Iranǵa dıplomatııalyq qysymdy saqtap, ony kepildikter jónindegi zańdyq mindettemelerin oryndaýǵa yntalandyrýǵa» baǵyttalǵan.
Qarar Taıaý Shyǵystaǵy jaǵdaıdyń kúrt shıelenisýi aıasynda qabyldandy. Sársenbi kúni tańerteń AQSh Iranǵa áýe soqqylaryn jasap, Tegeran oǵan aımaq elderine soqqy berýmen jaýap qaıtardy.
Kúsheıip kele jatqan shabýyldar soǵysty toqtatýǵa baǵyttalǵan kúsh-jigerdi joqqa shyǵarýy múmkin. AQSh prezıdenti Donald Tramp Tegeran beıbit kelissózderdi soza berse, «qunyn tóleıdi» dep eskertken edi.
Izraıl men AQSh 2025 jylǵy maýsymdaǵy 12 kúndik qaqtyǵys kezinde Irannyń ıadrolyq nysandaryna soqqy jasaǵannan beri Iran MAGATE ınspektorlaryna zardap shekken nysandarǵa kirýge múmkindik bermeı keledi. Alaıda Tegeran ıAdrolyq qarýdy taratpaý týraly shart aıasynda agenttikpen yntymaqtasýǵa zań júzinde mindetti.
Maýsymdaǵy bombalaýlardan keıin agenttik qarý jasaýǵa jaqyn deńgeıde baıytylǵan ýran qorynyń naqty mártebesin de rastaı almaı otyr.
MAGATE deregine sáıkes, Irannyń ıeliginde 60 paıyzǵa deıin baıytylǵan 440,9 kılogramm ýran bar. Bul kórsetkish qarý jasaýǵa jaramdy sanalatyn 90 paıyzdyq deńgeıden bir ǵana tehnıkalyq qadam tómen.
MAGATE bas dırektory Rafael Grossı jýyrdaǵy suhbatynda mundaı qorlar Iran baǵdarlamasyn áskerı baǵytqa burǵan jaǵdaıda onǵa deıin ıadrolyq bomba jasaýǵa múmkindik berýi múmkin ekenin aıtqan. Sonymen qatar ol bul Iranda mundaı qarý qazirdiń ózinde bar degendi bildirmeıtinin atap ótti.
Iran ıadrolyq qarý jasaýǵa umtylmaıtynyn jáne onyń baǵdarlamasy tek beıbit maqsattarǵa arnalǵanyn málimdep keledi.
Qararda sondaı-aq sońǵy 12 aı ishinde Irannyń ıadrolyq qarýdy taratpaý salasyndaǵy mindettemelerin buzýdy «túzetpegenine» baılanysty «tereń ókinish» bildirilgen.
MAGATE Basqarýshylar keńesi ótken jyldyń maýsym aıynda Irandy kepildikter týraly kelisimdi buzýshy memleket retinde resmı túrde tanyǵan-dy. Bul sońǵy 20 jyldaǵy alǵashqy osyndaı sheshim edi jáne ol AQSh pen Izraıldiń Irannyń ıadrolyq nysandaryna soqqy berýinen tikeleı buryn qabyldanǵan.
Aıta keteıik, bıylǵy sáýir aıynda MAGATE Soltústik Koreıany ıadrolyq qarý áleýetin arttyrdy dep aıyptaǵan edi.
