Mádenı qundylyqtardy zańsyz ákelýge, áketýge jáne olarǵa menshik quqyǵyn berýge tyıym salatyn zań qabyldandy
TANA. 24 qarasha. QazAqparat /Qanat Mámetqazyuly/ - Búgin QR Parlamenti Senatynyń jalpy otyrysynda palata depýtattary «Mádenı qundylyqtardy zańsyz ákelýge, áketýge jáne olarǵa menshik quqyǵyn berýge tyıym salý men olardyń aldyn alýǵa baǵyttalǵan sharalar týraly Konventsııany ratıfıkatsııalaý týraly» zańyn qabyldady.
Atalǵan Konventsııanyń maqsattary úshin árbir memleket arheologııa, tarıhqa deıingi kezeń, tarıh, ádebıet, óner jáne ǵylym úshin mańyzy bar dep qaraıtyn dinı nemese zaıyrly sıpattaǵy qundylyqtar mádenı qundylyqtar bolyp sanalady jáne sol qundylyqtar birqatar sanattarǵa jikteletin bolady. Atap aıtqanda, mádenı qundylyqtarǵa sırek kezdesetin flora men faýna úlgileri, iri tarıhı oqıǵa men belgili adamdarǵa qatysty zattar, arheologııa jańalyqtary, sırek qoljazbalar, kóne kitaptar men poshta markalary, sondaı-aq jasalǵanynan 100 jyldan astam ýaqyt ótken tıyndar, mórler, jıhazdar t.b. zattar jatady.
Konventsııaǵa qosylý Qazaqstan úshin asa qajet. Birinshiden, 2012 jyldyń 1 qańtarynan bastap Keden odaǵyna múshe memleketter ortaq ekonomıkalyq keńistikke enedi. Bul rette Belarýs pen Reseı Konventsııaǵa áldeqashan múshe bolyp úlgergen. Osyny eskeretin bolsaq, atalǵan máseleni Qazaqstan tarapynan erterek birizdendirý qajet. Buǵan qosa TMD elderiniń ortaq mádenı keńistiginde ornalasqandyǵyn eske salsaq, Qazaqstan osynaý halyqaralyq qujattan shet qalmaýy shart. Ekinshiden, memleketterdiń múddesine jaýap beretin halyqaralyq qujatqa qosylý órkenıettiliktiń belgisi. Úshinshiden, Konventsııa osy salaǵa qajetti kadrlardy daıarlaýǵa, mádenı qundylyqtardy ákelý men áketý máselesin retteıtin arnaıy qyzmetterdi qurýǵa septigin tıgizedi. Konventsııa mádenı qundylyqtardy urlaýdan qorǵaý boıynsha múshe memleketterge túrli sharalardy da júkteıdi. Máselen, qujatqa sáıkes múshe memleketter urlanǵan mádenı qundylyqtardy elge kirgizbeýi, mádenı qundylyǵy urlanǵan memleketke ol jaıynda aqparat berýi jáne olardy óz aýmaǵynda ornalasqan murajaılardyń qabyldaýyna jol bermeýi tıis. Bul barlyq memleketter úshin mádenı qundylyqtardy qorǵaý salasyndaǵy eń ózekti másele bolyp tabylady.
Sonymen birge, zańsyz arheologııa jumystaryna baqylaýdy kúsheıtý Konventsııanyń negizgi maqsattarynyń biri bolyp tabylady. Konventsııany 1970 jyly 14 qarashada Parıj qalasynda ıÝNESKO qabyldaǵan. Búgingi tańda buǵan dúnıe júzindegi 119 memleket qosylyp otyr. Onyń ishinde burynǵy Keńes Odaǵy respýblıkalarynyń barlyǵy derlik qosylǵan. Qalǵany Túrkimenstan men Qazaqstan, Latvııa ǵana.
