ІІM jasóspirimder arasyndaǵy qatygezdik pen býllıng taqyrybynda derekti drama shyǵardy
ASTANA. KAZINFORM – Jańa derekti fılmde zorlyq-zombylyq, ortanyń qysymy jáne eresekterdiń baqylaýynyń joqtyǵy saldarynan ómiri kúrt ózgergen jasóspirimderdiń shynaıy taǵdyry kórsetiledi.
«Hýlıgan-ka» atty týyndy jasóspirimder agressııasy, býllıng jáne oılanbaı jasalǵan áreketterdiń saldary sııaqty ózekti máselelerdi kóteredi.
Fılmniń basty keıipkeri — Qylmystyq kodekstiń 106-baby boıynsha densaýlyqqa qasaqana aýyr zııan keltirgeni úshin sottalǵan Darına. Onyń oqıǵasy — qorshaǵan ortanyń yqpaly men ózin dáleldeýge degen umtylystyń qandaı qaıǵyly saldarǵa ákelýi múmkin ekenin kórsetetin mysal.
14 jasynda ol ózinen úlken «qurbysynyń» yqpalyna túsip, sabaqtan qalýdy bastaıdy, alkogol iship, tóbelesterge qatysady. Ýaqyt óte kele agressııa onyń kúndelikti ómiriniń bir bóligine aınalady.
Jaǵdaı Darına qysymǵa boı aldyryp, bir qyzdy aıaýsyz soqqyǵa jyqqan kezde ýshyǵa túsedi. Jábirlenýshi aýyr jaraqat alyp, uzaq ýaqyt em qabyldaýǵa májbúr bolady. Bul oqıǵa Darınanyń qylmystyq jaýapkershilikke tartylýyna ákelgen sheshýshi kezeń boldy.
Fılm jasóspirimder arasyndaǵy qatygezdik kóbine ózin-ózi dáleldeýge tyrysýmen, ómirlik baǵdardyń joqtyǵymen jáne qoldaýshy ortanyń bolmaýymen baılanysty ekenin kórsetedi. Jasóspirimder óz áreketteriniń saldaryn árdaıym tolyq túsine bermeıdi, al qarapaıym janjaldyń ózi aýyr jaraqatqa nemese tipti ólimge ákelýi múmkin.
Sonymen qatar týyndyda bas bostandyǵynan aıyrý oryndaryna túsken ózge de jastardyń oqıǵalary baıandalady. Olar jastyq shaqtaǵy qatelikterdiń quny, oryndalmaǵan armandar men joǵalǵan múmkindikter týraly oı tolǵaıdy.
Jasóspirimder qylmysy máselesi áli de ózekti bolyp otyr. Degenmen, ІІM derekterine sáıkes, jaǵdaı birtindep jaqsaryp keledi. 2026 jyldyń aqpan aıynyń qorytyndysy boıynsha kámeletke tolmaǵandar jasaǵan qylmystar sany 24,3%-ǵa tómendegen. Soǵan qaramastan, ishki ister organdarynyń esebinde 2,9 myńnan astam jasóspirim jáne balalaryn tárbıeleý boıynsha mindetterin oryndamaıtyn 6 myńnan astam ata-ana tirkelgen.
Profılaktıkaǵa erekshe nazar aýdarylyp jatyr. Ár mektepke ýchaskelik ınspektorlar, ıývenaldy jáne krımınaldyq polıtsııa qyzmetkerleri bekitilgen — jalpy sany shamamen 8 myń qyzmetker. Oqý oryndarynda quqyqbuzýshylyqtyń aldyn alý jáne jasóspirimderdiń jaýapkershiligin qalyptastyrý maqsatynda turaqty túrde quqyqtyq sabaqtar ótkiziledi.
Jyl basynan 22 myńnan astam zańdy ókil kámeletke tolmaǵandardyń túngi ýaqytta úıden tys jerde júrgeni úshin jaýapkershilikke tartylǵan. Al kámeletke tolmaǵandardyń túnde oıyn-saýyq oryndarynda bolýyna jol bergeni úshin 685 mekeme ıesi jazalanǵan. ІІM ókilderi «Zań men Tártip» qaǵıdaty aıasynda profılaktıkalyq jumystar aldaǵy ýaqytta da belsendi túrde jalǵasatynyn atap ótti.
«Hýlıgan-ka» derekti fılmi — qoǵamǵa jasalǵan eskertý: jasóspirimder agressııasy ózdiginen paıda bolmaıdy. Ol orta, nemquraılylyq jáne baqylaýdyń joqtyǵy áserinen qalyptasady. Ony boldyrmaý úshin otbasy, mektep jáne qoǵam birlesip jumys isteýi kerek.
Aıta ketelik psıholog balalar óz máselesin jasyrmaı aıtqanda ǵana býllıng azaıatynyn aıtqan edi.
