Londonda qazaqstandyq sýretshilerdiń kórmesi ashyldy
LONDON. QazAqparat - Londonda QR Ulttyq mýzeıiniń «Fokýs Qazaqstan» aýqymdy jobasynyń birinshi kórmesi ashyldy. «Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy aıasynda jáne QR Mádenıet jáne sport mınıstrliginiń qoldaýymen uıymdastyrylǵan kórme aldaǵy 16 qazanǵa deıin jalǵasady. Bul týraly primeminister.kz saıtynda málim etildi, dep habarlaıdy QazAqparat.
«Kóshpeliden keıingi kókjıek» kórmesine 33 sýretshi qatysady, olar postmodernızmniń zamanaýı tilinde kórkem sýret, fotosýret, músin, ınstallıatsııa jáne vıdeo sekildi ártúrli shyǵarmashylyq medıada jumys isteıdi.
Kórme shyǵarmashylyq tájirıbeler arqyly «kóshpeliden keıingi» tujyrymdamasyn kórsetetin qazirgi zamannyń sýretshileri men keńestik izasharlary arasyndaǵy dıalog túrinde Qazaqstannyń zamanaýı ónerin usynady.
Shara kýratorlary Indıra Dúısebaeva men Álııa de Tızengaýzen álemdik aǵymdar negizinde Qazaqstannyń óner tarıhyndaǵy jaǵdaıdy, sondaı-aq jahandaný turǵysynan qazaqstandyq áleýmet sıpatyn qarastyrýdy usynady.
Álııa de Tızengaýzen atap ótkendeı, keńestik kezeń kóshpeli ómir saltynyń túbegeıli joıylýyna alyp keldi. Al qazirgi jahandaný dáýiri áli de saqtalyp qalǵan kóshpendilik nyshandaryna - dástúrleri men mádenıetine yqpalyn tıgizýde.
«Postnomadızm» uǵymy Qazaqstanmen baılanystyrylatyn, keńes dáýirindegi sýretshiler de, qazirgi zamandastary da belsene qoldanatyn kóshpendiler dáýirin bildiredi, «Kóshpeliden keıingi sana» kórmeniń aǵylshyn tilindegi ataýynyń sózbe-sóz aýdarmasy. Bul maǵynasynda «sana» sózi bizdiń elmen baılanystyrylatyn vızýaldy taptaýryndyqtan arylyp, sýretshilerdiń eńbekterin ótken men bolashaqty sanada da, sanadan tys ta qaıta pysyqtaý retinde taldaýǵa degen qushtarlyqty aıqyndaıdy», - dedi Á. de Tızengaýzen.
Kórme jetekshileriniń aıtýynsha, usynylǵan jumystar sýretshilerdiń kórermenniń aldyna qoıyp otyrǵan, kórermen natsıonalızm, tradıtsıonalızm, konsıýmerızm, femınızm, postkolonıalızm jáne postnomadızm sýbektisi nemese obektisi retinde atqaratyn túrli rólderi týraly saýaldary ispetti.
«Kóshpeliden keıingi kókjıek» kórmesine kelesi avtorlardyń jumystary qoıyldy: Salıhıtdın Aıtbaev, Ashat Ahmedııarov, Saıd Atabekov, Syrlybek Bekbotaev, Aleksandr Bıbın, Baqyt Búbiqanova, Aǵymsaly Dúzelhanov, Sáýle Dúısenbına, Vladımır Eıfert, Kamıla Ǵabdýllına, Ásel Qadyrhanova, Ábilhan Qasteev, Dáýren Qasteev, Moldahmet Keńbaev, Rýstam Halfın, Makým Kısamedınov, Ǵalym Madanov jáne Záýresh Terekbaı, Ǵaısha Madanova, Erbosyn Meldibekov, Almagúl Meńlibaeva, Erkin Mergenov, Gúlnur Muqajanova, Aza Shadenova, Sáýle Súleımenova, Zıtta Sultanbaeva, Ábdirashıt Sadyhanov, Baqtııar Tabıev, Qanafııa Teljanov, Aleksandr Ýgaı, Pavel Zaltsman, Vladımır Tverdohlebov, Sholpan Sharbaqova.
Kórme kýratorlary: Indıra Dúısebaeva-Zııabek, Álııa de Tızengaýzen, kýrator-assıstent Álıma Boranbaeva jáne konsýltant Olga Sova.
Kórme 16 qazanǵa deıin ashyq bolady. Ótetin orny: The Wapping Project: 37 Wapping Wall, St Katharine's & Wapping.
Máselen, kórmede Almagúl Meńlibaevanyń «Aısha Bıbi kóbelekteri» beıneınstallıatsııasy usynylǵan. Onda sýretshi óziniń kóshpeli tamyryn, Orta Azııa halyqtarynyń shamandyq dástúrlerin tereńinen tarta otyryp, mıfologııalyq júıeliligin asha túsedi. Erbosyn Meldibekovtiń «Kommýnızm shyńy» týyndysy sońǵy 130 jyldyń ishinde ataýy alty ret ózgertilgen Pamır shyńdarynyń biriniń aýysý protsesi arqyly óńirdegi ıdeologııalyq ózgeristerdi zerdeleýdi bildiredi.
Ǵalym Madanov jáne Záýresh Terekbaı dýeti kórmede «Transgressııa» ınstallıatsııasyn pash etti, bul shyǵarma 54-shi Venetsııa bıennalesiniń Ortalyq Azııa pavılonynda kórsetilgen bolatyn. «Transgressııa» - bul qazaqstandyq qoǵamda oryn alǵan kúrt jáne irgeli ózgeristerdi oı eleginen ótkizý.
Ásel Qadyrhanova óziniń «Mashına» atty ınstallıatsııasymen tanystyrdy. «Mashına» - bul 1930 jyldardaǵy stalındik repressııanyń aty-jóni belgisiz bolyp qalǵan mıllıondaǵan qurbandaryn eske alý, sondaı-aq, qamaýǵa alý týraly buıryqtarǵa qol qoıǵandardyń jaýapkershilik máselesi, jeke adamnyń ujymdyq zorlyq-zombylyqtaǵy róli men orny týraly estelik.
