LONDON OLIMPIADASY: El namysyn qorǵaıtyn 8 ziltemirshimizdiń de júldeli orynnan kórinýge múmkinshilikteri bar

«QazAqparat» agenttigi dástúrli túrde aptanyń ár jeksenbisinde osy aıtýly sporttyq sharada Qazaqstannyń namysyn qorǵaıtyn sportshylardy tanystyrýdy jalǵastyrady. Osy joly Qazaq eli barynsha zor úmit artyp otyrǵan ziltemirshilerimiz jaıynda málimetterdi oqyrman nazaryna usynbaqpyz.

Aldymen aýyr atletıka tarıhyna bir sholý jasasaq.  Aýyr atletıka  sport túri retinde shamamen 1860 jyldardan bastap qalyptasty. Mine osy kezeńderde Eýropada, AQSh-ta, Kanada men Avstralııada alǵashqy atletıkalyq úıirmeler men klýbtar paıda boldy. Bastapqyda saıys erejesinde birizdilik bolǵan joq. Bul óz kezeginde  uıymdastyrylǵan týrnırlerdiń nátıjelerin baǵalaýda qıyndyqtar týdyrdy. Degenmen de 1896 jyldyń jazynda aýyr atletıka sporty Afınyda ótken 1-shi Olımpıada oıyndarynyń baǵdarlamasyna engizildi. Biraqta osyǵan deıin Rotterdamda 1-shi Eýropa chempıonaty ótip, oǵan Gollandııa, Avstrııa, Danııa, Frantsııa, Germanııa ziltemirshileri qatysty. Atalǵan saıysta salmaq sanaty bolmaǵandyqtan absolıýtti chempıon ǵana anyqtaldy. Aýyr atletıkadan 1-shi álem chempıonaty 1898 jyly Venada ótti.1913 jyly aýyr atletıkadan birinshi halyqaralyq kongress ótip, onda Búkilálemdik aýyr atletıka odaǵy, al 1920 jyly Halyqaralyq aýyr atletıka federatsııasy quryldy.

Al Qazaqstanda bul sport túri 1935 jyldan beri damı bastap, respýblıkanyń birinshi chempıonaty 1937 jyly uıymdastyryldy. 1965 jyldan bastap elimizdiń ziltemirshileri únemi álemdik rekordtardy jańartyp, iri jarystarda top jaryp keledi. Máselen, S.Ýlıanov eki márte KSRO chempıony atanyp, birneshe márte álem rekordyn jańartty. Sondaı-aq A.Kolodkov, P.Kım, V.Dreksler, A.Hrapatyı,  S.Fılımonov, ıÝ.Zaıtsev, V.Mazın, S.Kopytovtar álemdik rekordty jańartýmen qatar, olardyń arasynda tipti Olımpıada oıyndarynda top jarǵandar bar.

Jalpy qazirgi kúnde Qazaqstan bul sporttyń túrinen álemdegi jetekshi elderdiń birine aınaldy. Qazirgi tańda elimizde ziltemir kóterýmen 2200-den astam sportshy aınalysady.

Mine osyndaı tarıhy bar sport túrinen el namysyn 8 sportymyz qorǵaıtyn bolady. Endi solarǵa jeke-jeke toqtalsaq.

Ilıa Ilın. 1988 jyly 24 mamyrda dúnıege kelgen ol elimizdiń aýyr atletıkadan eńbek sińirgen sport sheberi.  Qyzylorda oblysynyń atynan óner kórsetetin Ilıa 2008 jyly Beıjińde ótken Olımpıada oıyndarynda altynnan alqa taqqan bolatyn. Sondaı-aq ol 2005 jyly Dohada, 2006 jyly Santo-Domıngoda, 2011 jyly Parıjde ótken álem chempıonattarynda top jaryp, úsh dúrkin chempıon atanǵan edi. Azııa oıyndarynda da 2 márte chempıon boldy.

Kelesi ziltemirshimiz Almas Óteshev te Qyzylorda oblysynyń atynan óner kórsetedi. 1988 jyldyń 30 naýryzynda dúnıege kelgen Almas ta elimizdiń aýyr atletıkadan eńbek sińirgen sport sheberi. 2009 jyly ótken Azııa chempıonatynda 94 keli salmaq sanatynda qola júldeni enshilegen.

Al Almaty oblysy atynan jarys jolyna shyǵatyn Svetlana Podobedova 1986 jyly 25 mamyrda Reseıde dúnıege kelgen. 2007 jyly Qazaqstan azamattyǵyn alǵan. Aýyr atletıkadan eńbek sińirgen sport sheberi. 2009 jyly Goıangta, 2010 jyly Antalııada álem chempıony, al 2011 jyly Parıjde kúmis júldeger ataǵyn jeńip alǵan. 2010 jylǵy Azııa oıyndarynyń jeńimpazy.

Qytaı Halyq Respýblıkasynda 1985 jyly 11 qańtarda dúnıege kelip, sońǵy 5 jylda Qazaq eliniń namysyn jyrtyp júrgen Maııa Maneza da elimizdiń aýyr atletıkadan eńbek sińirgen sport sheberi. 2009 jyly Goıangta, 2010 jyly Antalııada álem chempıony atanyp, 2011 jyly tóreshilerdiń qysastyǵynan Álem chempıonatynyń kúmis medalin enshilegen. 2010 jyly jazǵy Azıada oıyndarynda chempıon atanǵan. Qazirgi ýaqytta Almaty oblysynyń atynan óner kórsetedi.

Kelesi ziltemirshimiz - Zúlfııa Chınshanlo. Bul sportshymyz da 1993 jyldyń 25 shildesinde Qytaıda dúnıege kelip, 2007 jyly Qazaqstan azamattyǵyn alǵan. 2009 jylǵy álem chempıonatynyń qola, 2010 jylǵy jazǵy Azıada oıyndarynyń kúmis júldegeri. Almaty oblysynyń atynan óner kórsetetin Z.Chınshanlo 2011 jyly Parıjde ótken álem chempıonatynda jeńimpaz bolǵan. Qazaqstannyń aýyr atletıkadan eńbek sińirgen sport sheberi.

London tórinde 75 keli salmaq sanatynda jarys jolyna shyǵatyn Anna Nurmuhambetova 1993 jyldyń 28 shildesinde dúnıege kelgen. Elimizdiń aýyr atletıkadan eńbek sińirgen sport sheberi. Ol 2010 jyly Tashkentte ótken 17 jasqa deıingi qyzdar arasynda Azııa chempıony atanǵan. 2011 jyly Malaızııada ótken 20 jasqa deıingi jasóspirimder arasyndaǵy álem chempıonatynda kúmis júldeni enshilegen.

Ońtústik Qazaqstan oblysynyń atynan óner kórsetetin Arlı Chonteı 1992 jyldyń 1 shildesinde Qyrǵyz elinde dúnıege kelgen. Qazaqstan Respýblıkasynyń aýyr atletıkadan halyqaralyq sanattaǵy sport sheberi. Ol 56 keli salmaq sanatynda ziltemir kóterýge shyǵady.

Dál osy salmaq sanatynda London tórinde óner kórsetetin sońǵy sportshymyz Farhad Harkı 1991 jyly 20 sáýirde Reseıde dúnıege kelgen. Aqtóbe oblysynyń atynan óner kórsetetin F.Harkı Qazaqstan Respýblıkasynyń aýyr atletıkadan halyqaralyq sanattaǵy sport sheberi.

«Qazaqstannyń aýyr atletterin búkil álem ziltemirshileri moıyndaıdy. Biz Londonda ótetin 30-shi Olımpıada oıyndarynda eń joǵary nátıjege qol jetkizýge úmit artamyz. Beıjińdegi nátıjelerden kem bolmaýy tıisti. Daıyndyq sharalary óte jaqsy júrgizilip, barlyǵy da josparǵa saı ótýde. Bul Olımpıada oıyndarynda bizdiń quramanyń namysyn 8 ziltemirshimiz qorǵaıdy. Biz 5-6 medal alamyz dep úmittenemiz. Degenmen barlyq 8 sportshymyzdyń da júldeli oryndardan kórinýge barlyq múmkindikteri bar», - dedi QR Aýyr atletıkadan memlekettik jattyqtyrýshysy Meńdihan Tapsır.