Lobbızm týraly zańdy qabyldaıtyn ýaqyt kelgen sııaqty – depýtat
ASTANA. KAZINFORM – Biz partııalar olıgarhtardyń oıynshyǵy bolǵanyn qalamaımyz. Májilis depýtaty Aıdos Sarym «Jańa Konstıtýtsııa: senim men damýdyń arhıtektýrasy» sarapshylar alańynda dál osylaı dep pikir bildirdi.
– Biz Konstıtýtsııa boıynsha partııalardy shetelden qarjylandyrýǵa tyıym salyp otyrmyz. Al ishki qarjylandyrý qandaı bolýy kerek? Mysaly, memlekettik qyzmetterdiń ishinde «Amanat» partııasynyń naqty tetigi bar – aı saıyn jarǵylyq tólemderdi jasap otyramyz. Bolashaqta jeti partııanyń da sondaı múmkindigi bolýy kerek sııaqty. Qaı partııa óz músheleriniń sanaly, tolyqqandy tańdaýyna sáıkes tólem jasaý mádenıetin qalyptastyra alady? Partııa degenimiz – saıası ári ómirlik tańdaý, - deıdi ol.
Májilismen partııalardy memlekettik bıýdjetten qarjylandyrý da mańyzdy ekenin atap ótti.
– Biz partııalardyń belgili bir alaıaqtardyń, qarjylyq toptardyń, olıgarhtardyń oıynshyǵyna aınalǵanyn qalamaımyz. Qazir bıýdjetten qarjy Májiliske ótken partııalarǵa ǵana tólenedi. Al aýyl ákimderiniń, aýdandyq máslıhattardyń qyzmeti az ba? Eger belgili bir koeffıtsıentter arqyly saıası partııalardy barlyq deńgeıdegi saılanbaly oryndarǵa qatysqany úshin memlekettik bıýdjetten qarjylandyryp otyrsa, partııalardyń ár orynǵa talasý múmkindigi artar edi. Oǵan qosa, ár partııa oblysta, aýdanda, aýylda «bizdiń azamatymyz bar» dep saqadaı saı otyrýy kerek, - deıdi Aıdos Sarym.
Depýtat lobbızm týraly jańa zań engizý kerektigin aıtty.
– Taǵy bir mańyzdy másele — lobbızm týraly zań. Buǵan deıin tórt márte Parlamentke engizilip, keıin Úkimet tarapynan keri shaqyrylyp alyndy. Endi bul zańdy qabyldaıtyn ýaqyt kelgen sııaqty. Lobbızmmen kim aınalysa alady? Onyń zańdy sheńberi, sharttary, erejesi qandaı? Munyń bári bekitilýi kerek. Sonda partııalardyń demeýshileri kim, ne úshin aqsha berip otyr degen suraqtarǵa naqty jaýap bere alamyz, - deıdi májilismen.
Aıdos Sarymnyń pikirinshe, Qazaqstannyń barlyq salasynda básekelestik týdyrý – partııanyń mindeti.
– Mysaly, densaýlyq saqtaý salasynda kim bedeldi? Kimniń ıdeıasy jaqsy? Kim talas-tartysta jeńip jatyr? Osyndaı ashyq báseke arqyly jańa saıası mádenıet qalyptasady. Biz jabyq bólmelerde kelissóz júrgizgennen góri, qoǵam aldyna shyǵyp, ashyq talqylap, memorandým deńgeıindegi qujattar jasap, bekitýimiz kerek. Bul – jańa saıası mádenıet, - deıdi ol.
Spıker partııalyq júıege degen senimniń mańyzyn atap ótti.
– Qazir keıbir zańdardyń qabyldanýynda sýbektıvti faktorlar bar. «Bul adamnyń bekgraýndy mynadaı, ol bylaı daýys berýi múmkin» degen esepter jasalady. Al shyn máninde biz partııalyq júıege senýimiz kerek: fraktsııalyq, solıdarlyq daýys berý, prıntsıptik ustanym. Másele bireýdi satyp aldy nemese bireýdi buryp ketti degende emes. Másele – partııalardyń ıdeologııalyq jáne saıası ustanymdarynyń jıyntyǵynda. Ony esepteıtin Parlament ne Prezıdent ákimshiligi emes, qoǵamnyń ózi sezinýi tıis. Osy arqyly kóptegen úderisterdi alǵa jyljytýǵa bolady, - dep túıindedi Májilis depýtaty.
Eske sala keteıik, buǵan deıin Senat taratylǵan soń depýtattar qandaı qyzmetke baratyny týraly jazǵan edik.