Qyzylorda oblysynda Aral teńizi kúni atalyp ótti
QYZYLORDA. QazAqparat - Qyzylorda oblysynda Halyqaralyq Araldy qutqarý qorynyń 25 jyldyǵy jáne Aral teńiziniń kúnine arnalǵan merekelik sharalar ótti, dep habarlady QazAqparat tilshisi.
Esterińizge sala ketsek, 2017 jyly oblys ákimdigi men Halyqaralyq Araldy qutqarý qorynyń uıymdastyrýymen ótken turaqty damý forýmynda atalmysh qor qurylǵan 26 naýryzdy (2003) «Aral teńiziniń kúni» retinde atap ótý týraly sheshim qabyldanǵan bolatyn.
Aral jáne Qyzylorda qalalarynda ekolog ǵalymdar, teńizdi qutqarýǵa úles qosqan memleket jáne qoǵam qaıratkerleriniń qatysýymen sharalar ótti. Buǵan burynǵy QazKSR Melıoratsııa jáne sý sharýashylyǵy mınıstri Narıman Qypshaqbaev jáne burynǵy QazKSR Balyq sharýashylyǵy mınıstri Qudaıbergen Sarjanov, qor ókilderi jáne "ǵasyr jobasynyń" uıymdastyrýshylary qatysty.
A.Toqmaǵanbetov atyndaǵy mádenıet úıinde ótken saltanatty sharada oblys ákimi Qyrymbek Kósherbaev Halyqaralyq Araldy qutqarý qorynyń mereıtoıymen quttyqtady.
Oblys ákimi Araldy qutqarý - Elbasynyń eren eńbegi ekenin atap ótti.
"Táýelsizdiktiń alǵashqy jyldarynda Memleket basshysynyń qaraýyna Qyzylorda oblysyn taratý jáne Aral halqyn kóshirý týraly qujattar usynyldy. Alaıda, Araldyń jarqyn keleshegine sengen Elbasy «ǵasyr jobasy» atanǵan - «Syrdarııa ózeniniń arnasyn retteý jáne Aral teńiziniń soltústik bóligin saqtaý» (SARATS) jobasyn usynyp, óli teńizge jan bitirdi», - dedi Qyrymbek Kósherbaev.
Atap ótý kerek, «Syrdarııa ózeniniń arnasyn retteý jáne Aral teńiziniń soltústik bóligin saqtaý» jobasynyń alǵashqy kezeńin iske asyrýdyń nátıjesinde Aral aımaǵynda balyq sharýashylyǵyn damytýǵa zor múmkindik jasaldy.
Eger 2003 jyly teńiz ben qalanyń aralyǵy 70 shaqyrym bolsa, qazir bul qashyqtyq 17 shaqyrymǵa deıin azaıdy. 15 jylda Aral aýdanynda balyq aýlaý kólemi 83 esege artty, eger 2003 jyly 83 tonna balyq aýlansa, 2017 jyly 6 934 tonnaǵa jetti. Buryn 7 ǵana balyq túri bolsa, ótken jyly olardyń sany 22-ge kóbeıdi. Buǵan deıin Aralda 4 balyq óńdeý zaýyty bolsa, qazirgi kezde oblys boıynsha jyldyq qýattylyǵy 11 myń tonnadan asatyn 8 kásiporyn jumys istep tur.
Araldyń jandanýy aýdannyń áleýmettik-ekonomıkalyq damýyna oń áserin tıgizdi. Ónerkásiptik kásiporyn sany úsheýden jetige kóbeıdi. 2003 jyly jumys istep turǵan shaǵyn jáne orta bıznes sýbektileriniń sany 874 bolsa, 2017 jyly olardyń qatary 3266 birlikke artty. 2003-2017 jyly paıdalanýǵa berilgen turǵyn úıler sany 2 esege (9,1 myń sharshy metrden 19,2 sharshymetrge) ósti.
Áleýmettik nysandar - mektep, aýrýhanalardyń sany da artty. 15 jylda Aral aýdanynda 29 medıtsınalyq mekeme jáne 31 mektep salynǵan. 2003 jyly 7 balabaqsha bolsa, qazir 52 bóbekjaı jumys isteıdi.
Qazirgi kezde Aral aýdanynda 78 myń adam tirshilik keship jatyr.
