Qyz-kelinshekter nesıesin óteý úshin analyq jasýshasyn tapsyrýda - Saltanat Baıqoshqarova
ASTANA. QazAqparat - Qazaqstanda óz erkimen analyq jasýshalaryn donorǵa tapsyratyn qyz-kelinshekter az. Sol sebepti jasandy uryqtandyrýǵa keletin áıelderge donor jasýshalary tabylmaı jatady, dep xabarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Qazaqstandaǵy jasandy uryqtandyrýdyń avtory, bıologııa ǵylymdarynyń doktory Saltanat Baıqoshqarovanyń aıtýynsha, elimizde bala týatyn ýaqytty ótkizip alǵan qyz-kelinshekter kóp. Budan bólek, sanalýan syrqattardan keıin bala kótere almaıtyndar da az emes.
«Bizge 40-tan asqan áıelder keledi. Balasy apattan, bolmasa, aýrýdan qaıtys bolǵan analar da bar. Olar qaıǵyryp, uzaq júrip qalady. Aýrý-syrqatyn emdep júrip qalatyndar da bar. Ondaı áıelderdiń analyq jasýshasy (ıaıtsekletka) az bolady. Olar tek donorlyq jasýshalarmen ǵana bala kótere alady. Jaqyn apa-sińileri de óz analyq jasýshalaryn berýge kóp kelise bermeıdi. Óıtkeni donorlyq jasýshalardy alý úshin kóp preparattar egý kerek. Adam aǵzasyna úlken salmaq túsedi. Osyndaı jaǵdaıda donorlyq jasýshalardy tabý qıyn», - deıdi S.Baıqoshqarova.
Ǵalymnyń aıtýynsha, búginde analyq jasýshalardy saqtaıtyn kreobank bar. Biraq ony keńeıtý kerek. Sebebi donorlyq jasýshalardyń tapshylyǵy barynsha baıqalady.
«Mysaly, Amerıkada donorlyq jasýshalardy kúıeýge tımegen, bala týmaǵan 20 jastaǵy boıjetkenderden alady eken. Amerıkalyq professor kolledj «stýdentterinen alamyz» deıdi. Olar 10 myń dollar beredi eken. Bizde ondaı aqshany kim beredi? Onda eldiń bári jumysty qoıyp, donor bolady ǵoı. Bizde kóp bolsa, 200-300 myń teńge. Sol úshin aqsha alamyz dep barady. Óıtkeni nesıesin jabý kerek. Balasyna birdeńe áperý kerek. Negizi, donorǵa bári birdeı kele bermeıdi», - dep atap kórsetti S.Baıqoshqarova.
Onyń oıynsha, búginde analyq jasýshalardy tapsyratyndardy qatań irikteýdi qolǵa alý qajet. Qazirgi kezde bir bala týǵan áıelge ǵana donor bolýǵa ruqsat bar. Oǵan qosa, tek jas kelinshekter ǵana analyq jasýshylaryn tapsyrsa, san alýan túsinispeýshilikterdiń aldyn alýǵa bolady.
Jalpy, búginde Qazaqstanda analyq jasýshalardy tapsyrý da, salý da qupııa túrde júrgiziledi. Ondaıda jasýshany tapsyratyn jáne alatyn adam bir-birin bilmeıdi.
Aıta keteıik, búgin Astanada ótken konferentsııa aıasynda S.Baıqoshqarova jasandy uryqtandyrýdy barynsha arzandatýǵa bolatynyn jetkizdi.