«Qytaılyq ınvestorlar 5 mlrd AQSh dollaryn bóledi» - respýblıkalyq basylymdarǵa sholý

***

«Қosylғannyң қoly ұzyn, қos kerýenniң joly ұzyn» deıtin danyshpan babalar қaldyryp ketken dana sөz bar. Osy tәmsilge salyp, kөrshi eldermen birigip, қaýipsizdigimiz ben yntymaқ­tastyғymyzdy қamtamasyz etý үshin құrylғan Ұjymdyқ қaýipsizdik sharty ұıymyna (ҰҚShҰ) mүshe memleketter Қazaқstannyң «Mәtibұlaқ» jalpyәskerı polıgonynda alғashқy «Өzara is-қımyl-2009» atty strategııalyқ komandalyқ-shtabtyқ әskerı jattyғýlaryn өtkizip, oғan Қazaқstan Prezıdenti Nұrsұltan Nazarbaev, Reseı Prezıdenti Dmıtrıı Medvedev, Armenııa Prezıdenti Serj Sargsıan, Tәjikstan Prezıdenti Emomalı Rahmon men Қyrғyzstan Prezıdenti Құrmanbek Bakıev қatysty», dep jazady «Egemen Қazaқstan» gazeti. 5 memlekettiң basshylarynyң қatysýymen өtken aıtýly shara jaıynda «Қosylғannyң қoly ұzyn. Әskerı әreket teatry antyna adal sardarlar men sarbazdar bar ekendigin pash etti» atty taқyryppen berilgen maқaladan egjeı-tegjeıli tanysa alasyzdar.

Mәtibұlaқtaғy maңyzdy jattyғý barysyn қaýzaғan kelesi maқala «Aıқyn» gazetiniң senbilik sanynda da jaryқ kөrgen.

Қazannyң 13-inde Memleket basshysy Nұrsұltan Nazarbaev osy kүnderde 75 jyldyғyn atap өtip jatқan Әl-Farabı atyndaғy Қazaқ ұlttyқ ýnıversıtetinde bolyp, merekelik sharalarғa қatysқan bolatyn. Sonyң eң bastysy - Elbasynyң ýnıversıtettiң professorlar men oқytýshylaryna jәne stýdentterine arnap oқyғan dәrisi telekөpir arқyly elimizdiң barlyқ joғary oқý oryndarynda kөrsetilgen edi. Elbasynyң osy dәrisine қatysty joғary oқý oryndarynyң ұstazdary men stýdentteriniң pikirleri әli de baspasөz betterinde jarııalanyp jatyr. «Egemen Қazaқstan» gazetiniң senbilik sanynda da osyndaı bir top pikir «Bolashaқ kilti - biliktilik pen bilimdilikte» degen ataýmen jaryқ kөrdi.

«Aınalamyzdy aıalaıyқ». Osy taқyryppen «Egemen Қazaқstan» basylymynda jaryқ kөrgen sұhbat Қorshaғan ortany қorғaý mınıstri Nұrғalı Әshimovpen arada өrbigen. Basylymnyң ekologııa taқyrybyndaғy birқatar saýaldaryna jaýap bergen mınıstr Semeı өңiriniң ekologııalyқ jaғdaıy қalaı degen sұraққa: «Respýblıkanyң ekologııalyқ қaýipsizdigi problemasy bұrynғy Semeı ıadrolyқ synaқ alaңynyң aýmaғyndaғy radıatsııalyқ ahýalmen tikeleı baılanysty. Қazirgi ýaқytta radıo­ak­tıvti zaқymdanýғa ұshyraғan aýmaқtardyң shekaralary jetkilikti anyқtalmaғan jәne beki­tilmegen. Semeı ıadrolyқ synaқ alaңy aýma­ғynda halyқtyң aýrýғa shaldyғý deңgeıi­niң joғary ekendigi baıқalady. ıAdrolyқ synaқ jүrgizý ınfraқұrylymyn joıý jөnindegi jұmystardyң, halyқaralyқ baғdarlamalar men jobalar sheңberinde zertteýlerdiң oryndalýy barysynda, sondaı-aқ, Үkimettiң 1999 jylғy 12 naýryzdaғy №235 қaýlysymen bekitilgen «Қazaқstan Respýblıkasynda atom energetıka­syn damytý» atty respýblıkalyқ maқsatty ғylymı-tehnıkalyқ baғdarlamany iske asyrý ke­zinde alynғan nәtıjeler өңirdiң radıo­eko­logııasynyң problemalarymen қatar, tұtastaı birқatar jaңa problemalardy anyқtady. Bұl problemalar, eң aldymen, ıadrolyқ әri radıa­tsııa­lyқ қaýipti nysandardyң қaýipsizdik jәne taratpaý rejimi mәselelerimen baılanysty», depti. 

 «Tәýelsiz elimizdiң aspanyn­da oıaný dәýiri atanғan kezeңde өz halқyna baryn arnaғan, sol jolda jan­daryn pıda etken asyl tұlғalarymyzdyң үlken bir shoқ jұldyzdary қaıtadan jar­қyraı kөrindi. Solardyң biri de biregeıi, қatal da қatygez taғdyrdyң noқtasyna basy syımaı өtken, zamanynda қazaқ dalasyna ataғy keң jaıylғan ataқty da қas ba­tyrlardyң biri - Imanjүsip Құtpanұly», dep jazady «Egemen Қazaқstan» gazeti. Қazaқtyң batyr ұldarynyң birine arnalғan kөlemdi maқalany basylymnyң senbilik sanynan tolyғymen oқı alasyzdar. Jarııalanym «Imanjүsip. Noқtaғa basy syımaғan dala batyry jaıly ne bilemiz?» degen taқyryppen jarııalanғan.

***

«Қýyrshaқtaı baladan Құrannyң sөzi tabyldy». Osy taқyryppen «Aıқyn» gazetiniң senblik sanynda jaryқ kөrgen maқalada Daғystan  Respýblıkasynda osydan 9 aı bұryn dүnıege kelgen sәbıdiң denesinde arapsha jazýlarmen Құrannan үzindiler jazylғan eken. Basylymnyң jazýynsha, bastapқyda bұl jaғdaıғa қaıran қalғan otbasy өz  kөzderine өzderi senbegen kөrinedi. Sodan soң naқty dәlel bolý үshin beıtanys jazýdy sýretke tүsirip alypty. Jұmbaқ қaripter nәreste jetilgen saıyn anyқ kөrinip, jazý aıshyқtalғan soң, otaғasy jergilikti meshitten ımam shaқyrғan. Imam Abdýlla da nәreste denesindegi jazýlardy kөrgende, esinen tanyp қala jazdapty.

«Astana қalasynyң Esil aýdandyқ soty aқyry bұrynғy ekologııa mınıstrine қatysty үkim shyғardy. Sýdıa Erlan Tasyrov Қorshaғan ortany қorғaý mınıstrliginiң basshysy bolғan Nұrlan Ysқaқovty  tөrt jylғa bas bostandyғynan aıyrýғa kesti», dep jazady «Aıқyn» gazeti. Osy jaıtқa қatysty jazylғan maқala «Ekologtarғa» үkim shyқty» degen taқyryppen jarııalandy.

Osy basylymnyң bүgingi sanynda jaryқ kөrgen «Қytaılyқ ınvestorlar 5 mlrd AҚSh dollaryn bөledi» atty maқalada Үkimet basshysy Kәrim Mәsimovtiң Қytaıғa jasaғan saparynyң nәtıjesinde қytaılyқ ınvestorlardyң Қazaқstan ekonomıkasyn әrtaraptandyrýғa 5 mlrd AҚSh dollaryn bөletini týraly jazylғan. Sonymen қatar Premer-Mınıstrdiң kөrshi elge jasaғan sapary barysynda atқarylғan sharýalar jaıynda baıandalғan.  Maқalada «Biz mұnaımen jәne gazben өzimizdi-өzimiz қamtamasyz etý baғytynda alғa jyljyp kelemiz. Memleket, ıaғnı halyқtyң өzi bұl resýrstarғa ıelik etedi», degen Үkimet basshysynyң sөzi keltirilgen.   

***

«Elimizde temekiniң tүbine «balta shabýғa» shyndap kiristi. Keıbir zaңdyқ aktilerge өzgerister engizý arқyly ýly tүtinge ýlanyp jүrgenderdi salaýattylyққa shaқyrmaқ», dep jazady «Astana aқshamy» basylymy. Gazettiң jazýynsha taıaýda ғana zaңdy kүshine engen kodekske baılanysty elordanyң Densaýlyқ saқtaý basқarmasy engizilgen өzgerister men tolyқtyrýlardy kәsipkerlerge egjeı-tegjeıli tүsindirý jұmystaryn bastapty. Atalғan jaıtқa oraı basylymda jarııalanғan maқala «Shylymқorlyқty shekteý shyrғalaңy» degen taқyryppen berilgen. 

Osy basylymnyң bүgingi sanynda beısenbi kүni қazirgi қazaқ әdebıetiniң negizin salýshy jәne Қazaқstan jazýshylar odaғyn құrғan   Sәken Seıfýllınniң týғanyna 115 jyl tolýyn elorda halқy saltanatpen atap өtkendigin, mұrajaıynyң kүrdeli қaıta jөndeýden keıin ashylғanyn jazғan. Sonymen қatar osy mұrajaıdyң dırektory Serik Tұrғynbekұlynyң S.Seıfýllınge arnalғan өleңderin jarııalaғan.

«Mәskeýdegi BҰҰ-nyң aқparattyқ ortalyғynda Prezıdent Nұrsұltan Nazarbaevtyң «Jaһandyқ қoғamdy tүbegeıli jaңartý strategııasy jәne өrkenıetter seriktestigi» atty kitabynyң tanystyrylymy өtti», dep jazady «Kazahstanskaıa pravda» gazeti.

Basylymnyң jazýynsha, kezdesý aıasynda reseılik jәne қazaқstandyқ ғalymdar taldap jasaғan 2050 jylғa deıingi «Өrkenıetter bolashaғy jәne өrkenıetti seriktestik strategııasy» jaһandyқ boljamynyң ІH bөlimi tanystyrylғan.

 «Ekspress K» gazetiniң jazýynsha,  Astanaғa taқaý, Қorғaljyn kөlderiniң maңynan sensatsııalyқ tarıhı eskertkish - Altyn orda kezeңiniң kesenesi tabylғan. Tүrli boljamdar boıynsha bұl jerde қazaқ handyғynyң negizin қalaғan Әz Jәnibek han jerlenýi mүmkin.

 «Frantsýzdyқ l'Equipe gazetiniң aқparatyna қaraғanda, Parıj prokýratýrasy «Astana» komandasynyң veloshabandozdary, «Týr de Frans-2009» jeңimpazy Alberto Kontadormen үshinshi oryn ıelengen Lens Armstrongқa қatysty aldyn ala tergeý isin bastaғan», dep jazady «Vremıa» gazeti.