Qytaıda tutas qalalar qańyrap bos qalyp jatyr
ASTANA. QazAqparat - Qytaıda qalalardaǵy qymbat úılerge qoly jetpegen turǵyndar baspanasy arzan aýyldyq jerlerge kóshýdi jón kóripti. Qurylysy bitse de, ótpeı turǵan úılerdi salǵan kompanııa jumysshylary jalaqysynan qaǵylýda. Sarapshylar jyljymaıtyn múlik salasyndaǵy aýyr ahýal Qytaıdy úlken daǵdarysqa batyrýy múmkin ekendigin aıtýda, dep jazady 24.kz.
Qytaıdyń jyljymaıtyn múlik naryǵy álemdik ekonomıkaǵa qaýip tóndirip tur. Sebebi onda jańadan salynyp, qańyrap bos turǵan turǵyn úıler sany kún sanap artyp barady. Osynyń saldarynan quny arzandaǵan páterler qurylys salasyn edáýir aqsatýy múmkin. Qazirdiń ózinde atalǵan salaǵa qyrýar qarjy jumsaǵan Qytaı bıliginiń eńbegi zaıa ketip, aqyry bul ahýal eldiń ál-aýqatyna keri áserin tıgizýde.
Qytaıdaǵy Qarjy jáne ekonomıka ýnıversıtetiniń taıaýdaǵy zertteýleri jańadan boı kótergen baspanalary bar qalalar sany 50-ge jaqyndap qalǵanyn kórsetti. Halyq arasynda «elesqalalar» dep atalyp júrgen bul shaharlar negizinen Haınan, Gansý provıntsııalarynda ornalasqan.
Odan keıingi oryndarda Tıbet avtonomdy aýdany men Іshki Mońǵolııa bar. Osynyń bárine qatysty Qytaıdaǵy jyljymaıtyn múlik naryǵyn zertteýshi Djon Foýlı jaǵdaıdyń kóńil kónshitpeıtinin aıtýda:
- Qytaıdaǵy qurylysy bitse de ıeleri qonystanbaı bos turǵan úıler búkilhalyqtyq máselege aınaldy. «Eles qalalar» sanynyń artýy el bıligin edáýir alańdatyp tastady. Bul máseledegi eń qıyny, qurylys nysandarynyń óz baǵasynan edáýir arzan baǵaǵa satylýy búkil álemdik ekonomıkaǵa qaýip tóndirip tur. Sebebi sol qalalardy salýǵa qarjy jumsaǵan Qytaı «álemniń ekinshi ekonomıkasy» retinde ǵalamdyq ekonomıkany arttyrmaq túgili, shaıqap alýy da múmkin. Al taıaýda Mýdıs agenttigi Qytaıdyń turǵyn úı naryǵyndaǵy daǵdarys endi ǵana aıaǵyna tura bastaǵan ortaq ekonomıkaǵa aýyr soqqy berýi yqtımal ekendigin eskertti.
Eger agenttiktiń jasaǵan boljamy oryndalsa, onda Qytaıdyń 2014 jylǵy jalpy ishki ónimi 7,5%-ǵa emes, nebári 5%-ǵa ǵana óspek. Statıstıkaǵa keler bolsaq, 2013 jyldyń qazan aıynda qytaılyq qurylysshylar 200 mln. sharshy metrge úı turǵyzǵan. Al osy jyly bul kórsetkish birden 30%-ǵa artyp, 280 mln. sharshy metrge jetti. «Eles qalalar» sanynyń artyp, páterlerdiń ótpeýi ony turǵyzǵan qurylysshylardyń kúnkórisin nasharlatyp jibergen.