Qytaıda ınternet keńistigi qatań retteledi
ASTANA. Aqpannyń 16-sy. QazAqparat /Rýslan Ǵabbasov/ - Búgingi tańda qarapaıym hat-habar almasýda, qarjylyq operatsııalardy júzege asyrýda, jedel aqparat alýda nemese taratýda múmkindigi sheksiz ınternettiń ıgiligin kópshiligimiz bilemiz. Alaıda osyndaı sheksiz ıgiliktiń de keıde keri áseri bolyp jatady. Sondyqtan keıbir elderdiń quziretti organdary bul salany tolyǵymen ózderiniń baqylaýyna alǵan. Buǵan mysal retinde Qytaıdaǵy ınternet-keńistikti retteý tájirıbesine toqtalýdy jón kórdik.
Jalpy ҚHR-daғy BAҚ-tyң қyzmetin, onyң ishinde elektrondyқ aқparat құraldaryn ҚKP Ortalyқ komıtetiniң nasıhat bөlimi, ҚHR-dyң Memlekettik keңesiniң baspasөz-keңsesi, ҚHR Indýstrııa jәne aқparattandyrý mınıstrligi, ҚHR-dyң Radıo, telearna jәne telefılmder isi jөnindegi memlekettik basқarmasy, ҚHR-dyң Baspasөz jәne basylym jөnindegi bas basқarmasy, sondaı-aқ ҚHR-dyң Zııatkerlik menshik құқyғy jөnindegi memlekettik agenttigi men Қorғanys maқsaty үshin ındýstrııa, ғylym jәne tehnologııa basқarmasy қadaғalaıdy.
Sonymen қatar kıber-keңistiktegi қylmystyң jolyn kesý үshin polıtsııanyң arnaıy bөlimshesi құrylғan. Onyң қyzmetkerleri arnaıy Internet-baғdarlamalar әzirlep, Қytaı aýmaғyndaғy ғalamtordyң қyzmetin ұdaıy baқylap otyrady. Onyң ishinde jeke jazylғan hattar men habarlamalar, vırtýaldyқ қarjy operatsılar jәne basқa da is-қımyldar қadaғalanady. Mysaly, Nasıhat bөlimi әlemdegi қytaılyқ taқyryptaғy jarııalanymdardy tekserip, osy saladaғy ҚHR-dyң memlekettik saıasatyn әzirleıdi.
ҚHR Syrtқy ister mınıstrliginiң Aқparat jәne baspasөz departamenti osy elde tirkelgen barlyқ sheteldik jýrnalısterdiң қaғazdaғy jәne elektrondyқ jarııalanymdaryna үzdiksiz baқylaý men taldaý jasaý sharalarymen aınalysady. Sheteldegi ҚHR elshilikterindegi jұmysynda atalғan departamenttiң қyzmetkerleri өzderi kelgen eldiң bұқaralyқ aқparat құraldarynyң қyzmetine monıtorıng jүrgizedi.
Atap aıtқanda, ҚHR-dyң ınternet-keңistiginiң қyzmeti өte қataң reglamentteledi. Қazirdiң өzinde noýtbýk arқyly ınternetke symsyz қosylý үshin tıisti құjattardy ұsynbaıynsha, aktıv-kartalardy alý mүmkin emes. Sondaı-aқ atқarýshy bıliktiң tıisti ortalyқ organdarynyң arnaıy rұқsatynsyz қytaılyқ BAҚ-қa sheteldik bұқaralyқ aқparat құraldarymen yntymaқtastyқ қarym-қatynastardy ornatýғa tyıym salynғan. Mұnymen қosa, sheteldik BAҚ-pen birlese ınternet-saıt nemese domen құrýғa rұsaқ etilmegen.
Sonymen eң қyzyғy - Қytaı aýmaғynda sheteldik BAҚ-қa aқparat taratý birinshi kezekte Sınhýa aқparattyқ agenttigimen kelisilgennen keıin ғana rұқsat etiledi. Atalғan tәrtip 2006 jylғy қyrkүıektiң 10-ynan bastap kүshine engen.
Sınhýa aқparattyқ agenttigi - Қytaı aýmaғynda sheteldik aқparat agenttikteriniң jaңalyқ materıaldary taralýynyң biregeı tәrtibin retteıtin zaңnamamen өkilettengen құrylym bolyp tabylady. ҚHR Memlekettik keңesiniң tıisti sheshiminiң negizinde Қytaı aýmaғynda taralatyn sheteldik aқparat agenttikteriniң jaңalyқ materıaldary Sınhýa agenttiginiң sanktsııasyn alýy tıis jәne agenttiktiң өkiletti құrylymdary arқyly jarııalanýy shart. Sheteldik aқparat agenttikteri өz erkimen Қytaı aýmaғynda өzderiniң jazylýshylaryn keңeıte almaıdy.
