Qytaı 6G tehnologııasyn jasap jatyr – Álemdik baspasózge sholý
NUR-SULTAN. QazAqparat – «QazAqparat» HAA ádettegideı oqyrman nazaryna álemdik aqparat kózderine sholýyn usynady.
AQSh-ta nashaqorlyqpen kúresý úshin mı ımplanttary qoldanylmaq – VVS
AQSh-ta nashaqorlardyń esirtkige táýeldiligin azaıtý úshin olardyń mıyna ımplanttar qoıyldy. Bul alǵash ret jasalyp otyrǵan tájirıbe, dep jazady VVS.
«On jyl boıy esirtkige táýeldi bolǵan 33 jastaǵy nashaqorǵa mı ımplantyn salý operatsııasy jasaldy. Dárigerlerdiń aıtýynsha, bul tehnologııa jappaı paıdalaýǵa shyǵarýǵa arnalmaǵan», dep jazady basylym.
Avtordyń aıtýynsha, operatsııa 1 qarasha kúni Batys Vırdjınııa ýnıversıtetiniń medıtsııana klınıkasynda jasalǵan. Mundaı protsedýra taǵy úsh adamǵa jasalady dep kútilýde. Bul patsıentter aldaǵy eki jyl baqylaýda bolady.
«Aldymen mı skanerden ótkiziledi. Odan keıin operatsııa jasalady. Operatsııa kezinde bas súıeginde kishkentaı tesik jasalyp, mıdyń óz ózin baqylaý jáne táýeldilikke jaýap beretin bóligine kólemi bir mıllımetr bolatyn ımplant qoıylady», dep jazady avtor.
Onyń aıtýynsha, AQShta Parkınson aýrýy, epılepsııa sekildi aýrýlardy emdeý úshin de atalǵan ádis qoldanylmaq. Ony AQShtyń ónimder men dárilerdi baqylaý basqarmasy maquldaǵan. Búkil álem boıynsha 180 myń adamǵa mı ımplanty qoıylady dep kútilýde.
Smartfon qoldaný balalardyń mıyna keri áser etedi - Focus
«Balalaryna smartfon men planshet ustaýǵa ruqsat beretin ata analar sany kún sanap artýda. Al AQShta júrgizilgen jańa zertteý mundaı tsıfrlyq «bala kútýshiniń» zııan ekenin anyqtady», dep jazady nemistiń Focus basylymy.
Tsıntsınnatı balalar aýrýhanasynyń medıtsınalyq ortalyǵynyń mamandary gadjetterdi uzaq ýaqyt paıdalaný sóıleý men jazý sekildi qabiletterge jaýap beretin mıdyń aq zatyna keri áser etetinin anyqtady. Ǵalymdardyń zertteýi týraly maqala JAMA Pediatrics jýrnalynda jarııalandy.
«Ǵalymdar 2-3 jas aralyǵyndaǵy 47 balanyń mıyn MRT-ǵa túsirgen. Olardyń gadjetterdi paıdalanǵanyna qaraı balalardyń ıyndaǵy aq zatta ózgerister bolatyny anyqtaldy. Kúnine bir saǵattan artyq smatfon nemese planshet oınaǵan balalardyń mı qurylymynyń damýynda ózgerister bolǵany baıqaldy», dep jazady basylym.
Avtordyń jazýynsha, ǵalymdardyń zertteýi smartfondardy paıdalanýdyń zııany týraly boljamdy dáleldedi.
«Smartfondy qoldaný bala aǵzasynyń damýyna keri áser etedi. Búgingi tańda ata analar sanaly túrde balamen ýaqyt ótkizýdiń ornyna olardy smartfondarmen ońasha qaldyrady. Tipti, keıde tamaqtaný kezinde de bala smartfonmen otyrady. Bunyń saldary óte jaman bolýy múmkin», deıdi ǵalymdar.
Qytaı 6G tehnologııasyn jasap jatyr – CNBC
Qytaıdyń Ǵylym jáne tehnıka mınıstrligi 6G tehnologııasyn jasaý jumystarynyń bastalyp ketkenin habarlady, dep jazady CNBC.
Mınıstrlik atalǵan jumysty atqarý úshin eki jumys tobyn qurmaq. Onyń birinde 6G týraly zertteýlerge jaýapty tıisti memlekettik vedomstvolar bolsa, ekinshi jumys tobyna ýnıversıtet, ǵylymı zertteý ınstıtýttarynan 37 adam kiredi.
«5G mobıldi júıeniń kelesi satysy. Ol joǵary jyldamdyqtaǵy ıntenetke, júrgizýshisi joq kólikter men vırtýaldy shyndyqqa múmkindik beredi. Qytaı bul júıeni belgilengen ýaqyttan bir jylǵa erte engizip, ótken aıda 5G júıesin qosqan edi», dep jazady basylym. Avtordyń aıtýynsha, búgingi tańda búkil álem áli 4G jelisinde tur, sonymen qatar 5G belgili bir salalar men tutynýshylarǵa qalaı áser etetini áli túsiniksiz. Qytaıdan basqa bul júıeni Ońtústik Koreıa ǵana iske qosqan. Al AQSh, Ulybrıtanııada tek birneshe qala atalǵan jelige qosylǵan.
Úndistanda jarty mıllıon adam evakýatsııalandy – CNN
Úndistannyń shyǵysyndaǵy Bangladesh aýdanyna tsıklon jaqyndaǵandyqtan, jarty mıllıon adam evakýatsııalandy, dep jazady CNN.
Senbi kúni Tabıǵı apatpen kúres mınıstri memleketke tsıklon jaqyndap qalǵanyn habarlady. Onyń aıtýynsha, tsıklon Bangladeshten 200 km qashyqtyqta saǵatyna 15-20 km jyldamdyqpen jyljyp keledi.
«Biz barlyq sharalardy oryndadyq. Halyq qaýipsiz jerge kóshirildi», dedi mınıstr.
Aımaqta jergilikti eriktiler halyqty aqparattandyrý jumystaryna kómektesip jatyr. Sonymen qatar Chıttagong áýejaıynyń jumysy toqtatyldy. Jaǵajaıǵa keletin tsıklon tolqynynyń bıiktigi eki metrge deıin barady dep kútilýde.
Tsıklon Batys Bengalııa shtatyna da jetýi múmkin. Úndistannyń meteorolııalyq basqarmasy bul tsıklondy saǵatyna 110-120 km jyldamdyqtaǵy jeli bar eń iri tsıklon dep atady. Kalkýtta áýejaıynyń da jumysy toqtatyldy.
Álemde kapıtalızmdi qoldaý azaıyp jatyr - Project Syndicate
«Búginde biz adamzat tarıhyndaǵy túbegeıli tehnologııalyq jáne ekonomıkalyq tarnsformatsııa zamanynda ómir súrip jatyryz. Sonymen qatar biz búkil álem boıynsha kapıtalızmdi qoldaý azaıyp bara jatqanyna kýámiz. Bul eki tendentsııa bir birimen baılanysty ma?», dep jazady Project Syndicate basylymy.
Avtordyń aıtýynsha, antıkapıtalızm naryqtyq neolıberalızm men jahandaný qatań synǵa ushyraǵanda kókke órlegen.
«Birinshi dúnıejúzi soǵysynan keıingi monetalyq jaǵdaı ádiletsiz kórinip, synǵa ushyrady. Týra sol sııaqty, 2008 jylǵy qarjy daǵdarysynan keıin júıeniń ádiletsizdigi týraly ıdeıalar keń taraı bastady», dep jazady basylym. Avtordyń aıtýynsha, antıkapıtalıstik pikirdiń paıda bolýyna jalǵyz qarjylyq daǵdarys jetkilikti.
«Smartfon sekildi ınnovatsııalar, ınternet platforalar adamdar arasyndaǵy qarym qatynas pen bıznes jasaý tásilin ózgertti», dep jazady avtor.
