Qystyń qahary qatty...
ASTANA. 19 qańtar. QazAqparat /Arman Asqarov/ - Mine, Astananyń aıazdy kúnderi de bastaldy. Negizi, qańtar-aqpan aılarynda qystyń qahary aıryqsha bolady. Ony bári biledi. Osy kezde naǵyz úskirik aıaz, kúshti jel men boran kóptegen qaıǵyly oqıǵalarǵa sebep bolyp jatady.
Sol sebepti elimizdiń Tótenshe jaǵdaılar mınıstrligi qys mezgilinde qaýipsizdik erejelerin barynsha saqtaýdy eskertedi.
Aldaǵy ýaqytta aýa raıynyń qolaısyzdyǵyna baılanysty respýblıkalyq jáne jergilikti mańyzy bar birqatar avtojoldar taǵy da jabylýy múmkin. Qazirdiń ózinde biraz joldar birde ashylyp, birde jabylyp jatyr. Sebebi aýa temperatýrasy kúrt tómendep, kóktaıǵaq bolyp, boran soǵady. Osy ýaqytta jeldiń jyldamdyǵy sekýndyna 25 metrge deıin barýy ǵajap emes.
Negizi, biz kóp jaǵdaıda osy jeldiń jyldamdyǵyna kóp kóńil bólmeı, aýa raıyn tek termometr arqyly ǵana anyqtap jatamyz. Ol durys emes. Dalanyń temperatýrasy termometr kórsetkishinen eki ese sýyq bolýy ábden múmkin. Sebebi jel aıazdyń kúshin eki ese kúsheıte alady. Mine, sol sebepti meteorolog mamandar qysqy sýyqty arnaıy ındeks boıynsha anyqtaıdy eken. Oǵan sáıkes, eger dalada jeldiń jyldamdyǵy - 3 m/s, al aýa temperatýrasy -20 gradýs bolsa, kúnniń sýyqtyǵy -23 gradýsqa deıin tómendeıdi. Al jel sekýndyna 7-8 metr jyldamdyqpen soqsa, -40 gradýs sýyq boldy dep sanaýǵa bolady. Mine, osydan-aq jyldamdyǵy 25 metrge deıin baratyn jeldiń joıqyn kúshin elestete berińiz. Sondyqtan aldaǵy ýaqytta qazaqstandyqtar aýa raıyn jiti baqylap, qaýipsizdik erejelerin barynsha saqtasa eken deımiz.
Osy oraıda, «adam faktory» sebep bolatyn qaıǵyly oqıǵalardy atap ótpeske bolmaıdy. Ondaı jaǵdaı jaqynda Soltústik Qazaqstan oblysy Aqqaıyń aýdanynyń Rýblevka aýylynda boldy. Oblystyń Іshki ister departamentiniń baspasóz qyzmeti habarlaǵandaı, bir úıdiń otaǵasy 1,5 jastaǵy óz balasyn qaraýsyz qaldyryp ketkennen keıin, sábı ákesiniń artynan dalaǵa shyǵyp ketken. Kelesi kúni onyń úsip qalǵan óli denesi kórshisiniń aýlasynan tabyldy. 1,5 jastaǵy Rafıs úıde ákesimen ǵana qalǵan eken. Keshke qaraı ishimdik iship alǵan ákesi kórshilerin Jańa jylmen quttyqtaý úshin shyǵyp ketken. Jalǵyz qalǵan bala esikti ózi ashyp, kórshi úıde turatyn ájesine barmaq bolǵan. Biraq ol úıdiń esigin asha almaı, dalada qalyp, úsip ólgen. Al anasy balany kórshi úıde turatyn óz anasy alyp ketti dep oılap, úıde jata bergen.
Qysta órt qaýipsizdigin de qaperde ustaǵan jón. Sebebi elektr qurylǵylaryn durys qoldabaýy saldarynan, kóp jaǵdaıda, órt shyǵyp jatady. Astanada kúni keshe ǵana «Qazaqstan temir joly» ulttyq kompanııasynyń Bas esepteý ortalyǵynyń ǵımaraty órtke orandy. Abyroı bolǵanda, adam shyǵyny joq. Biraq tórt adamǵa ıis tıdi. Qazirgi kezde olar aýrýhanada jatyr. Sol sııaqty qurylysy áli bitpegen «Áziret Sultan» meshitinde bolǵan órt oqıǵasy da kez kelgen musylman balasyn beı-jaı qadyrmady. Órtti sóndirýge qatysqan Tótenshe jaǵdaılar departamentiniń 171 qyzmetkeri 13 adamdy qutqaryp úlgerdi. Biraq meshittiń biraz aýmaǵyn sharpyǵan tilsiz jaý bir azamattyń ómirin qıyp ketti. Bir ókinishtisi, osy kúnge deıin meshittiń qurylysy 90 paıyzǵa aıaqtalyp, tek ishki oıý-órnek, boıaý jaǵý sekildi dekoratıvti jumystar ǵana qalǵan bolatyn. Meshittiń qurylysy barysynda buǵan deıin de adam shyǵyny bolǵany esimizde.
Aıtpaqshy, daladaǵy aıazǵa qaramastan, keshe Astananyń qaq ortasynda eki avtokólik órtenip ketken. Elorda ákimdigi janynda turǵan «VW Golf» jáne «Honda Civic» markaly mashınalarynyń birinde shyqqan órt ekinshisine aýysyp, temir tulpardyń ekeýin de sharpydy. Órt basyldy, biraq kólikter jóndeýge múldem kelmeıdi. Osyndaı da bolady eken.
