Qyrǵyzstannyń Іshki ister mınıstri qazaq týrısterin elge shaqyrýda - respýbıkalyq basylymdarǵa sholý
ASTANA. Tamyzdyń 10-y. QazAqparat - Qazaq aqparat agenttigi respýblıkalyq basylymdarda tamyzdyń 10-y, seısenbi kúni shyqqan ózekti materıaldarǵa sholýdy usynady.
***
«Sınoptıkterdiń boljamdaryna qaraǵanda, ústimizdegi jyldyń tamyz-qyrkúıek aılary qurǵaqshylyq jaǵdaıynda ótpek. Demek, osy ýaqyt aralyǵynda órt qaýipsizdigi máselesi barynsha qarastyrylýy kerek. Ókinishke oraı, kóptegen oblystarda buǵan saı ázirlikter jasalynǵan joq. Máselen, Aqtóbe, Almaty, Shyǵys Qazaqstan, Qaraǵandy, Pavlodar, Ońtústik Qazaqstan oblystary órt sóndirýge qatysty jalpy jıyny 43 mıllıon teńgeniń tehnıkalaryn satyp alýdy josparlasa, qalǵan oblystar bul máselege mán bermegen bolyp shyqty», dep jazady «Egemen Qazaqstan» basylymy búgingi sanynda. Keshegi ótken úkimet otyrysyndaǵy órt qaýipsizdigimen baılanysty kóterilgen máseleler jóninde bilgińiz kelse, «Órt qaýipsizdigi sharalary kúsheıtile túspek» atty maqalany qarańyz.
***
«Aıqyn» basylymynyń jazýynsha, Qyrǵyzstannyń Іshki ister mınıstri Qubatbek Baıbolov qazaq týrısterin elge shaqyrýda. Mınıstrdiń aıtýynsha, qyrǵyz elindegi týrısterdiń qaýipsizdigin kóptegen polıtsııa qyzmetkerlerimen qosa, 400-den astam qoǵamdyq jasaqshylar da qamtamasyz etip otyr. Sondaı-aq demalys ornyndaǵy pansıonattarǵa jergilikti quqyq qorǵaý organdarynyń ókilderi men ishki ister akademııasynyń kýrstanttary tartylǵan. Bul týraly «Aıqynnyń» búgingi sanyndaǵy «Ystyqkól qaýipsiz be?» atty maqalada.
Atalmysh basylymǵa suhbat bergen áıgili demograf ǵalym, Maqash Tátimovtyń aıtýynsha, adamzat balasy túptiń túbinde sheksiz óse bermeıdi. Bul múmkin de emes úderis. Óıtkeni ekologııa buzylyp barady. Onyń ústine jer betinde de egin egip, jol salatyn demalatyn jerler qalýy kerek. 2-3 jyldan keıin adamzat balasy 7 mıllıardqa jetedi. Bul sannyń ózi az emes. Óz ekpinimen adamzat 20 jyldan
soń 8 mıllıardtyq mejeni baǵyndyra alady. Biraq adam balasy 9 mıllıardqa jetse, bul óte qaýipti. Sebebi birinshiden, klımat ózgerip kele jatyr. Ekinshiden, teńiz kóterilse, bári sý astynda qalady. Ǵalymnyń eldegi jáne jahandyq deńgeıdegi demografııa máselelerine baılanysty kózqaras, pikirin bilgińiz kelse, «Aıqynnyń» búgingi sanyndaǵy «Qazaqtyń demografııalyq bazasy kúsheıip kele jatyr» atty maqalany qarańyz.
***
«Alash aınasy» basylymy aqjoltaı habar aıtyp, súıinshi surapty. Basylymnyń habarlaýynsha, Abaıdyń biz biletin ánderinen basqa, taıaýda taǵy eki áni men bir kúıi tabyldy. Ánniń aty «Ózgege kóńilim toıarsyń» dep atalady. «Búginde biz biletin ánniń áýenin Sydyq Muhamedjanov shyǵarǵan, alaıda aqıqatynda bul óleńniń Abaı jazǵan áni bar. Ony Qazaqstan Respýblıkasy Mádenıet mınıstrliginiń «Qazaqtyń 1000 áni» jınaǵyna án jınaý barysynda ánshi Erlan Rysqalı taýyp, oryndaǵan», dep jazady basylym tilshisi. Bul týraly «Aıqynnyń» búgingi sanyndaǵy «Uly aqynnyń jańa áni men kúıi tabyldy» atty maqalada.
Sondaı-aq atalmysh basylymnyń jazýynsha, keshe Amerıkandyq «Washigton Post» basylymy AQSh Qyrǵyzstannyń Osh qalasynda taǵy bir áskerı baza qurýdy josparlap otyrǵandyǵy jóninde aqparat taratqan. «Bul burynnan aıtylyp kele jatqan gý-gý áńgimeni qozdyra túsip, irgedegi Qyrǵyzstan «bazastanǵa» aınalady ma degen qaýpimizdi kúsheıtip barady. Óıtkeni baza bar jerde bále bar. Sondyqtan da keıde Qyrǵyzstanda álemdik derjavalardyń oıyn kórigin qyzdyrýyna jol bermeı, aımaq elderiniń barynsha ara aǵaıyndyǵymen yryqtandyrǵan abzal bolar ma edi degen oı sanaǵa sap etedi», dep jazady «Alash aınasy» «Baza bar jerde bále bar» atty maqalada.
***
«Kazahstanskaıa pravda» basylymynyń jazýynsha, keshe Memlekettik hatshy-Syrtqy ister mınıstri Qanat Saýdabaevtyń Japonııanyń Syrtqy ister mınıstri Katsýe Okadamen birge júrgizgen kelissózderi barysynda ıadrolyq qarýdan bas tartý men atomdy beıbit maqsatta paıdalaný máseleleri sóz boldy. Onda syrtqy ister vedomstvolarynyń basshylary osydan 65 jyl buryn bolǵan qaıǵyly oqıǵany eske aldy. Japonııanyń Hırosıma men Nagasakı qalalaryna tastalǵan ıadrolyq bomba jóninde áńgimeleı kele Memlekettik hatshy Qazaqstannyń da 1,5 mıllıonǵa jýyq azamattary 40 jyl júrgizilgen ıadrolyq synaqtyń zardabyn tartyp kelgendigin tilge tıek ete ketti. Osylaısha taraptar ıadrolyq qarýdan azat álem qalyptastyrý maqsatynda eki eldiń kúshin biriktirý qajet degen baılamǵa keldi. Kelissózder barysynda kóterilgen osy jáne ózge de birqatar máseleler jóninde «Kazahstanskaıa pravda» basylymyndaǵy «Vmeste protıv ıadernoı ýgrozy» atty maqaladan bilýge bolady.
***
«Lıter» basylymynyń habarlaýynsha, Qazaqstanǵa taǵy da álemdik azyq-túlik qaýipsizdigi sharasyna atsalysýǵa týra kelip tur. Aýa raýy qolaısyz bolady degen boljamdarǵa qaramastan Qazaqstan astyqty eksporttaýdan bas tarpaıdy. Memleket basshysy bir apta buryn Aqordada bolǵan májilis barysynda elimizdiń eksporttyq áleýeti 2010-2011 jyldar aralyǵynda 8 mıllıon tonnany quraıtyndyǵyn aıtqan bolatyn. Buny Aýyl sharýashylyǵy mınıstrliginiń Jaýapty hatshysy da rastap otyr. Alaıda qazaqstandyq astyqty Ázirbaıjan men Iranǵa tasymaldaýǵa baj salyǵyn arttyrý túrinde kedergi keltirilip otyr. Bul másele jóninde «Lıterdiń» búgingi sanyndaǵy «Zernom po eksportý» atty maqaladan bilýge bolady.
