Qyrǵyz elinde qazaqtar azaıyp barady
ASTANA. 28 qarasha. QazAqparat - Qyrǵyzstandaǵy qazaqtar bul eldegi az ulttardyń qataryna jatady. 1999 jylǵy sanaq boıynsha Qyrǵyz jerindegi qazaqtar jalpy halyqtyń 0,9 paıyzyn quraıdy.
Bul - 43 myń adam, dep habarlaıdy BAQ.KZ.
Kóbine qazaqtar Qazaqstanmen shekaralas aımaqtarda, máselen, Shý, Talas, Ystyqkól syndy qala-aýyldarda jáne Bishkekte ornalasqan.
Statıstıkalyq derekterge kóz salsaq, Qyrǵyzstandaǵy qazaqtardyń sany jyl ótken saıyn azaıyp kele jatqanyn kóremiz. 2009 jylǵy sanaq boıynsha qazaqtardyń sany - 33,2 myń. 2011 jyly 1 qańtarda bul kórsetkish 32,9-dy quraǵan. Qazaqtardyń azaıýynyń basty faktory - olardyń Qazaqstanǵa qonys aýdarýy. 2010 jyly elge kóshkenderdiń sany 759 eken, bul jalpy sannyń 2.3 paıyzy. Qyrǵystandaǵy qazaqtardyń Qazaqstanǵa kóshýi olardyń tarıhı otanyna jetýdi maqsat tutýymen ǵana emes, ekonomıkalyq sebepterge de baılanysty.
Osy eldegi qazaqtar dıasporasynyń tarıhyna úńiletin bolsaq, otandastardyń qoǵamdyq qaýymdastyǵy 1992 jyly shildede «Otan» degen atpen tirkelgen eken. Qaýymdastyqtyń negizin qalaǵan aqsaqaldar, olardyń kóbi qazir Qazaqstanǵa kóship ketken. 2003 jyly Qyrǵyzstanda «Alash» atty qazaq uıymy quryldy.
Vıkıpedııanyń málimetinshe, qazaqtardyń ishinde 47 ǵylym kandıdaty, 8 ǵylym doktory bar. Jalpy alǵanda Qyrǵyzstandaǵy bizdiń otandastarymyzdyń áleýmettik-ekonomıkalyq jaǵdaıy maqtanarlyqtaı emes. Qazaqtardyń bir bóligi aralas nekeden týǵan, ıaǵnı jergilikti halyqqa sińip ketýi ábden múmkin. 1999 jylǵy ulttyq halyq sanaǵy málimetterine sáıkes 42 657 qazaqtyń 7546-sy ana tilin qyrǵyz tili dep, 2449-y orys tili, 95-i ózbek tili dep kórsetken. Munyń sebepteriniń biri qazaq dıasporasy jınaqy turatyn aýdandarda qazaq orta mektepteri men balalar mekemeleriniń joqtyǵy deýge bolady, ana tilinde tele jáne radıo baǵdarlamalar taratylmaıdy.
