Qymyrannyń qadirine qashan jetemiz?
ASTANA. QazAqparat - Qazaqtyń ulttyq taǵamdaryn sóz etkende, árıne, ulttyq sýsyndardy tasada qaldyrýǵa bolmaıdy. Naq osy ultymyzdyń sýsyndaryna qatysty otandyq ǵalymdar bir ǵana qymyrannyń júzge tarta qasıetin dáleldep otyr, dep jazady «Almaty aqshamy» gazeti.
Jalpy jylqy, sıyr malyndaı emes, túıeniń jeıtin shóbi basqa. Sondyqtan, onyń súti de erekshe bolyp keledi. Túıe jıde, jyńǵyldyń gúlderin, qarataldyń basyn, tiken, jantaq shópterin azyq etedi. Shubatty ishken adamnyń qarny da ash¬paıdy. Ol - ári sýsyn, ári tamaq. Qymy¬rannyń mańyzdylyǵy, maılylyǵy joǵary. Іsh qurylystary aýyratyn adamdarǵa bul - myń da bir em. Ásirese, asqazan jara¬syna shıpaly. Shubattyń arqasynda osyndaı dertpen aýyrǵan talaı adam jazylyp ketti. Sondaı-aq, shubat adamnyń ımmý¬nıtetin kóteredi.
Jaqynda ǵana ǵalym-professor Musatilla Toqanov dıabetten qutqarýdyń ǵylymı negizin jasady. Sýsamyr dertine shıpa tappaı álemdik medıtsına daǵdaryp jatqanda shymkenttik ǵalym Musatilla Toqanov daýasyn túıe sútinen tapty. Qazir dúnıeni obyr aýrýy teńseltip tur. Álemdik medıtsına dármensiz. Biraq, emin jappaı izdep jatyr. Máskeýdiń Gertsen atyndaǵy onkologııalyq ınstıtýtynyń professory R.I.ıAkýbovskaıa bastaǵan bir top ǵalymdar obyr aýrýynyń aldyn alatyn laprot degen preparatty óndiriske engizbekshi. Pro¬fessor rakqa qarsy laktoferrın degen fermentti ana sútiniń aqýyzynan tapqan. Biraq, ǵylymı jańalyqtyń ózindik qıyn¬dyqtary az emes. Ǵalymnyń dáleldeýinshe, túıe sútinen de laktoferrın alýǵa bolady. Sonymen qatar, túıe súti sıyr sútimen salystyrǵanda «S» dárýmeni 5 ese, «RR» 3 ese, «E» 2 ese, «temir» 10 ese, «kaltsıı» 1,5 ese, «laktoferrın» 30 ese kóp. Basqa qasıetterin sanamaǵanda qurt aýrýyna, ishek-qurylystary, baýyr, dárýmen jetis¬peýshilik, qan azdyq jáne qant aýrýyna birden-bir emińiz túıe sútinde.
Negizinde, densaýlyqqa asa paıdaly bul sýsynnyń qadirin bizden buryn shet el bilip otyr. Qazirde Izraıl, Germanııa, Norvegııa tárizdi elderde qymyrannyń quny da joǵary, óndirilý tehnologııasy da sapaly. Malaızııa, Izraıl, Germanııa elderinde qymyrannyń qurylysyn, qasıe¬tin, quramyn zertteýge sol eldiń ǵalymdary barynsha yqylas bildirýde. Ǵalymdardyń aıtýynsha, sapasy joǵary qymyrannyń adam aǵzasyndaǵy ót jol¬daryn tazalaýǵa, baýyr-búırek jumysyn jaqsartýǵa berer shıpasy mol ekenin anyqtady. Oǵan dálel, bir lıtr qymyran eresek adamnyń V1, V12 jáne S dárýmen¬derine degen qajettiligin bere alady eken. Qymyran qyshqyl bólýdi tezdetip, asty jyldam qorytýǵa septigin tıgizedi. Osy arqyly baýyrdy tazalap, ót joldarynyń jumysyn jaqsartady. Aıran men sútke qaraǵanda qymyrannyń tıimdiligi anaǵur¬lym joǵary.
Qymyrannyń adam aǵzasyna tıgizer shıpasy orasan. Birinshiden, adamnyń asqazany men ishegine kómegi kóp. Ekin¬shiden, júıke júıesin qalpyna keltiredi. Adam aǵzasyn ornyna keltirýge paıdasy zor. Sondyqtan kúndelikti taǵam ratsıo¬nyna túıeniń sútinen jasalǵan qymyrandy qosatyn bolsańyz, iship-jegenińiz jaqsy qorytylyp, qýatyńyz arta túsedi.
