Qylmystyq sot isin júrgizýdiń jańa zańdyq normalary qarastyrylyp otyr
ASTANA. 16 qazan. QazAqparat - Qylmystyq is júrgizý kodeksiniń jobasy boıynsha jumys júrgizý jáne qorytyndy ázirleý mindeti Májilistiń Zańnama jáne sot-quqyqtyq reforma komıtetine júkteledi. Búgin ótken Májilistiń jalpy otyrysynda depýtattar osyndaı sheshim shyǵarǵan Palatanyń qaýlysyn qoldap, daýys berdi.
Úkimettiń zań jobasyna bergen bergen túsindirmesine sáıkes Qylmystyq is júrgizý kodeksiniń jańa jobasy sot tóreligin júrgizýdiń tıimdiligin arttyrý, adam men azamattyń konstıtýtsııalyq quqyqtaryn saqtaý jáne qorǵaý kepildigin nyǵaıtý, halyqaralyq standarttarmen sáıkes keltirý maqsatynda qylmystyq sot isin júrgizýdi jańǵyrtýǵa baǵyttalǵan.
Osy maqsatta Kodeks jobasynda qylmystyq qýdalaýdy bastaý rásimin ońaılatý, ıaǵnı tergeýge deıingi tekserýdi jáne qylmystyq isti qozǵaý satysyn júrgizbeý, tergeý jáne anyqtaý organdarynyń azamattardyń konstıtýtsııalyq quqyqtaryn qozǵaıtyn is júrgizý áreketterin derbes qabyldaý jónindegi ókilettikterin taryltý (olardyń kiná taǵýy alyp tastalady, ózge de is-árekettine prokýror nemese sot sanktsııa beredi), advokattyń sotqa deıingi is júrgizýden bastap qatysýy kózdeledi.
Budan basqa, sotqa deıingi is júrgizý ǵana emes, sottaǵy is júrgizý de ońaılatylady jáne jedeldetiledi, óıtkeni úlken kólemdi tergeý jáne sot áreketterin, kóptegen saraptamalardy júrgizýdiń, kýáler men sarapshylar shaqyrýdyń jáne t.b. qajeti bolmaıdy.
Kodeks jobasynda jedel-izdestirý is-sharalaryn júrgizý tártibin qylmystyq sot isin júrgizý (jasyryn tergeý is-áreketi) sheńberinde reglamentteý usynylady. Sonymen birge mundaı is-áreketterge prokýrordyń sanktsııa berýi azamattardyń jeke ómirine zańsyz aralasýdan olardy qorǵaýǵa múmkindik beredi.
Qylmystyq sot isin júrgizýden sottyń isti qosymsha tekserýge qaıtarýy alyp tastalady.
Kodeks jobasynda jábirlenýshige zııandy óteýdiń arnaýly qorynyń jumys isteýi kózdeledi, ol qylmys jasaǵan kináli adamnan óndiriletin mindetti tólem, sondaı-aq qylmystyq jolmen tabylyp, tárkilengen múlikti satý esebinen qalyptastyrylatyn bolady.
Sotqa deıingi is júrgizýdiń sotpen baqylanýyn keńeıtý maqsatynda qylmystyq protseske tergeý sýdıasy ınstıtýty engiziledi, onyń ókilettigine jekelegen tergeý is-áreketterine sanktsııa berýden basqa, sotqa deıingi is júrgizý kezeńinde taraptardyń shaǵymdary men ótinishterin qaraýdy da engizý usynylady.
Kodeks jobasynda jańa redaktsııadaǵy Qylmystyq kodeks jobasymen engiziletin qylmystyq teris qylyqtardy tekserý máseleleri de retteldi.
Tutastaı alǵanda, jańa qylmystyq protsestiń usynylyp otyrǵan modeli kinálilerdiń ǵana emes, sondaı-aq jábirlenýshilerdiń quqyqtaryn barynsha qorǵaýǵa, bul rette sot tóreliginiń irgeli negizderin buzbastan, ony neǵurlym jedel jasaýǵa tıis.
Kodeks jobasy boıynsha sybaılas jemqorlyqqa qarsy, ǵylymı, ekonomıkalyq jáne lıngvıstıkalyq saraptamalar júrgizilgen.
