Qylmystyq qýdalaý organdarynda qylmystar týraly aryzdar men habarlamalardy elektrondy tirkeý máselesi qaraldy

Bul aqparatty QR Bas prokýratýrasy taratyp otyr.

Osy máselemen tikeleı aınalysqan Quqyqtyq statıstıka jáne arnaıy esepke alý jónindegi komıteti qylmystyq qýdalaý organdaryndaǵy esepke alý-tirkeý tártibiniń jaı-kúıine taldaý jasady. Onyń barysynda keıbir quqyq qorǵaý organdarynda aryz-shaǵymdardy qaraý merizimin sozyp jiberý faktileri oryn alǵany baıqaldy.

Elektrondy tirkeýdi engizý birinshi kezekte 2010-2020 jyldarǵa arnalǵan Quqyqtyq saıasat tujyrymdamasynyń qylymystyq sot óndirisinde adamdardyń quqyǵyn qorǵaý jónindegi talaptaryna sáıkes qolǵa alynǵan jáıt. Azamattardyń aryz-shaǵymdaryn qaraýǵa baılanysty qylmystyq protsess kezeńinde zań buzýshylyq kóbirek oryn alatynyn taldaý kórsetip berdi. Al ol bolsa óz kezeginde azamattar men zańdy tulǵalardyń memlekettik organdarǵa jáne jalpy zańǵa degen senimin azaıtatyny anyq.

Aryzdardy elektrondy tirkeý ony joıýǵa járdemdesip, azamattardyń aryz-shaǵymdaryn qaraýdy jedeldetýge, quqyq qorǵaý organdarynyń jumysynyń ashyqtyǵyn qamtamasyz etetin jáne olardyń ózderi qabyldaǵan protsessýaldyq sheshimderine degen jaýapkershilikterin arttyratyn bolady.

Osyǵan baılanysty, esepke alý-tirkeý tártibin jaqsartý maqsatynda Komıtet ishki ister organdarynda aryz-shaǵymdardy elektrondy tirkeý júıesin engizgen bolatyn.

Bul júıe aldymen synaq retinde Astana, Almaty qalalalarynyń jáne oblys ortalyqtarynyń ishki ister organdarynda engizildi. 2010 jyldyń ekinshi jartyjyldyǵyna jasalǵan taldaý osy sharalardyń arqasynda oń ózgerister bolǵanyn baıqatty: aryz-shaǵymdardyń negizinde qozǵalǵan qylmystyq ister sany edáýir artty (ásirese, Aqmola oblysynda - 30,1 paıyz, Soltústik Qazaqstan oblysynda - 28,3 paıyz). 2009 jyldyń osyndaı kezeńimen salystyrǵanda tirkeýden keıingi 3 táýlik ishinde qaralǵan aryz-shaǵymdardyń ózindik shamasy 5,4 paıyz ósken.

2011 jyldyń 1 qańtarynan bastap qylmystar týraly aryz-shaǵymdar men habarlamalardy elektrondy tirkeý elimizdiń barlyq ishki ister organdarynda engizildi.

Sondaı-aq, osyndaı elektrondy tirkeý synaq retinde 2010 jyldyń 1 qyrkúıeginen bastap Astana, Almaty qalalarynyń jáne Qaraǵandy qalasynyń qarjy polıtsııasy organdaryna da engizilgen bolatyn.

Bul rette osy ilki jobany júzege asyrýdaǵy negizgi mindettiń biri kásipkerlerdi qarjy polıtsııasy jáne basqa da baqylaýshy organdardyń suraýlary men tapsyrmalary boıynsha júrgizilgen zańsyz tekserýdiń jolyn kesý bolyp tabylady.

Bul úshin aryzdardy elektrondy tirkeý men esepke alý baǵdarlamalary biriktirildi. Endi organdardyń tekserý júrgizý týraly tapsyrma berýi tek tergeý aldy tekserý sheńberinde ǵana múmkin bolmaq.

Bul talaptyń oryndalmaýyn búgingi kúni tekserý aldynda anyqtaýǵa múmkindik bar. Tekserý aryzdardy esepke alý kitapshasynda bolmasa Komıtet ony tirkeýden bas tartady.

Aryzdardyń tirkelgeni týraly málimetterdiń arqasynda prokýratýra organdary búginde qarjy polıtsııasy qyzmetkerleri tarapynan bolatyn negizsiz qımyldardy júrgizýdi barynsha azaıtyp, mundaı zań buzýshylyqtardyń aldyn alý jóninde ýaqytyly sharalar qoldanýda.

Ótken jyly Komıtet baqylaýshy memlekettik organdardyń 2265 zańsyz jáne negizsiz tekserýlerin boldyrmady, bul ótken jyldarǵy kórsetkishterden eki eseden astam kóp.

Sonymen qatar, Komıtet aryzdardy qabyldaý men qaraýǵa baqylaýdy qamtamasyz etý úshin birqatar sharalar qabyldady.

Máselen, QR Qylmystyq is júrgizý kodeksiniń 183-babyna sáıkes, quqyq qorǵaý organyna júgingen aryz ıesine 14 tańbaly nómir berilip, aryzy qabyldanǵany týraly talon tapsyrylýǵa tıis.

Komıtet qabyldaǵan sharalarǵa sáıkes, bolashaqta aryz ıesi óz shaǵymynyń odan arǵy taǵdyry jáne ol boıynsha qabyldanǵan sheshim jóninde Internet, CALL-ortalyǵy nemese kádimgi SMS-habarlama arqyly bilip otyratyn bolady.