«Kúzgi baǵalar: jyldaǵydan ózgeris qandaı?» – respýblıkalyq basylymdarǵa sholý

Keshe Aqordada Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Nursultan Nazarbaev elimizge tuńǵysh ret resmı saparmen kelgen Serbııa Respýblıkasynyń Prezıdenti Borıs Tadıchpen kelissózder júrgizdi. Resmı qarsy alý rásiminen keıin Memleketter basshylary shaǵyn quramdaǵy kelissóz ústeline otyryp, eki eldiń arasyndaǵy saýda-ekonomıkalyq baılanystardy damytý jáne saıası áriptestikti jandandyra túsý baǵytyndaǵy perspektıvalardy talqylady. Osyǵan oraı «Egemen Qazaqstan» gazetiniń búgingi sanynda «Ózara múddelerge óris keń» degen taqyryppen maqala jarııalandy. «Osy ýaqytqa deıingi eki eldiń qatynasyna toqtalatyn bolsaq, ol ózara túsinistik pen senimdi áriptestik ahýalynda damyp keledi. Álemdik saıasattaǵy mańyzdy problemalarda eki eldiń ustanymy uqsas. Serbııa Qazaqstannyń EQYU-ǵa tóraǵalyq etý nıetin turaqty túrde jaqtap kelgen elderdiń biri jáne ol Uıymnyń Astana Sammıtin ótkizýin de qoldaǵan memleketterdiń qatarynan tabyldy. Ekijaqty baılanystar sheńberinde serb jaǵy Qazaqstan basshylyǵynyń Kosovo máselesi jónindegi pozıtsııasynyń turaqtylyǵyna rızashylyq bildirip otyrady», delingen joǵarydaǵy maqalada.

Qońyr kúz túse birqatar taýarlar baǵalarynyń ózgeristerge ushyraıtyny daǵdyly kóriniske aınaldy. Sol ádet bıyl da qaıtalanyp otyr. Ókinishke qaraı, baǵanyń tómendeýi emes, kóbine-kóp joǵarylaýy jáne keıde negizsiz joǵarylaýy oryn alyp jatady. Olaı bolsa, bıylǵy kúzdegi ahýal qandaı? Bul saýalǵa «Egemen Qazaqstan» gazetiniń búgingi nómirindegi «Kúzgi baǵalar: jyldaǵydan ózgeris qandaı?» degen taqyryppen berilgen toptamadan jaýaptar tabýǵa bolady.

***«Aıqyn» gazetiniń juma kúngi nómirinde EQYU-nyń Іs basyndaǵy tóraǵasynyń arnaıy ókili Bolat Nurǵalıevtiń «Bitimgershilik jasaýdaǵy basty ról EQYU-ǵa da júktelgen» degen taqyrypta kólemdi maqalasy berilgen. Maqalada «Іs basyndaǵy tóraǵanyń arnaıy ókili nemen aınalysady, Kavkaz qaqtyǵysy qalaı sheshimin tabýda, kórshilerdiń keleshegi qandaı, Prıdnestrove kúrmeýi qalaı sheshiledi?», degen saýaldardyń jaýaby qamtylǵan. «Qazaqstan BUU, EQYU jáne basqa da halyqaralyq uıymdardyń múshesi retinde terrıtorııalyq tutastyq jáne memlekettik egemendik myzǵymastyǵy prıntsıpterin ustanady. Bul prıntsıpter kreatıvti ınterpretatsııalaýǵa jatpaıdy. Prıntsıpter ıerarhııasynda olar - ózin-ózi anyqtaý quqyǵynan da joǵary turady. Sonymen birge adamdardy bir elde turýǵa májbúr etý múmkin emes jaǵdaılar týyndaıtynyn túsingen jón», dep jazady avtor maqalasynda.

«Búgin 2012 jyly Polsha men Ýkraınada ótetin Eýropa chempıonatynyń irikteý týrnıriniń kezekti týr oıyndary ótedi. Qart qurlyqtyń barlyq komandalary jasyl alańǵa shyǵyp, óz ónerlerin pash etedi. Búgingi tún «jan alysyp, jan berisken» básekelerge toly bolatynyna esh kúmán joq. Óıtkeni irikteý jarysynda baq synap jatqan úmitkerler kóp. Al «EÝRO-2012» dodasyna qatysýǵa múmkindik beretin joldamalar sanaýly ǵana», dep jazady «Aıqyn» gazeti. Fýtbol jankúıerleri basylymnyń búgingi sanynan qaýqarly qarsylasymyz - Belgııa quramasynyń álemdik básekedegi jetistikterimen jiti tanysyp, ulttyq quramamyzdyń sapynda alańǵa kimder shyǵatyndyǵyn bile alady.

***
«Atyraý qyzdary arabtardyń eteginen ustap jatyr», dep dabyl qaǵady «Alash aınasy» gazeti. Basylymnyń jazýynsha, qazir elimizde jyl saıyn 100 myńǵa jýyq neke qıylady eken. Sonyń ishinde 20 paıyzy - aralas neke. Qoǵamdyq uıymdardyń zertteýlerine sáıkes, 18-20 jas aralyǵyndaǵy qazaqstandyq qyzdardyń úshten biri, al onyń 50 paıyzy qazaq qyzdary, sheteldikterge shyǵýǵa áýes. Ózge eldiń erkeginiń eteginen ustaý sonaý 90 jyldardyń basynda baıqalsa da, áli kúnge de mańyzdylyǵyn joǵaltpaı otyr. Sebebi joǵarydaǵy derekterden-aq aralas neke sanynyń artyp kele jatqanyn baıqaýǵa bolady. Bul jaıynda bilgińiz kelse gazettiń búgingi nómirin qarańyz.

Osy basylymnyń turaqty «Dat!» aıdarynda Batys Qazaqstan oblysynyń ákimi Baqtyqoja Іzmuhambetovtan alynǵan suhbat «Aýylǵa bir tamshy sý tartý úshin mıllıondaǵan qarjy kerek» degen taqyryppen berilgen. Basylym tilshisiniń barlyq saýaldaryna tuşymdy jaýap bergen oblys ákimi: «Meni tolǵandyratyn eń úlken másele - dinı aǵymdar. Olar ásirese jastardyń sanasyn ýlap, el birligine iritki salyp, halqymyzda jat minezder paıda boldy. Qazaqtyń qyz-jigitteri kishkene oılanyp, ótkenine qarap baryp qadamǵa barsa. Áıtpese dinge bóliný saldarynan aýǵan, Kavkaz jerinde, Azııanyń keıbir elinde ne bolyp jatqanyn kórip otyrmyz ǵoı. Bizde de bastalǵan ishten iritýdiń sońy kúni erteń-aq birimizdi birimizge jat qylyp, keri ketýge aparyp tireıdi», - depti. Suhbattyń tolyq nusqasyn oqyǵyńyz, kelse, basylymnyń juma kúngi nómirin jiberip almańyz.

«Strasbýrg qalasynda Eýropa Keńesi Parlamenttik Assambleıasynyń (EKPA) sessııasy aıasynda Parlament Senaty Tóraǵasynyń orynbasary Aleksandr Sýdın bastaǵan Qazaqstannyń paralmenttik delegatsııasy EKPA Tóraǵasy Mevlıýt Chavýshoǵlymen kezdesti», dep jazady «Kazahstanskaıa pravda» gazeti. Basylymnyń atap ótýinshe, kezdesý barysynda taraptar Qazaqstan Parlamenti men EKPA arasyndaǵy ózara is-qımyldyń qarqyndylyǵyn atap ótip, parlamenttik únqatysý ınstıtýttary arasyndaǵy yntymaqtastyqty odan ári nyǵaıtý jaıyn sóz etken. Sondaı-aq elordada ótetin EQYU Sammıti de áńgime arqaýyna ózek bolǵan. EKPA tóraǵasy Nursultan Nazarbaevtyń búkil túrki áleminiń kóshbasshysy bolyp tabylatyndyǵyn basa aıtqan.