«Kúıdirgi taratqan kúdikti et qaıdan keldi?» - respýblıkalyq basylymdarǵa sholý

***

Elimizdiń batys óńirinde jumys babymen saparlap júrgen Úkimet basshysy Kárim Másimov keshe Batys Qazaqstan oblysynda bolyp, aımaqtaǵy taýar óndirýshilermen kezdesip, ekinshi jyl qatarynan oryn alyp otyrǵan qurǵaqshylyq zardaptaryn jeńildetýge baılanysty máselelerdi talqylady. Osyǵan oraı «Egemen Qazaqstan» gazetinde «Aqjaıyqta alynǵan asýlar» degen taqyryppen kólemdi maqala basyldy. Maqalada «bıylǵy qurǵaqshylyq tek Aqjaıyq óńirin ǵana emes, respýblıkanyń birqatar ózge de aımaqtaryn qamtyp otyr. Sondyqtan da osy jerde jumys tobyn qurý jónindegi ókimge qol qoıyp otyrmyn. Osy qujatqa sáıkes tek sizderdiń oblystaryńyz úshin ǵana emes, sonymen birge tutastaı respýblıka boıynsha kúrdeli jaǵdaıǵa baılanysty tıisti usynystar ázirlenetin bolady. Taǵy bir aıtarym, qýańshylyq bolǵanymen eldiń qaı óńirinde de nan baǵasy óspeıdi. Sondaı-aq Oral óńirindegi bosap qalǵan elevatorlar men astyq qabyldaý pýnktterine memlekettik qor esebinen 150 tonna dán jáne qajetti kólemde jem-azyq jóneltiledi», degen Premer-Mınıstrdiń sózi keltirilgen. Jarııalanymnyń tolyq nusqasyn oqyǵyńyz kelse basylymnyń juma kúngi sanyna nazar aýdaryńyz. Sondaı-aq Úkimet basshysynyń bul saparyn «Kazahstanskaıa pravda» gazetinen de egjeı-tegjeıli oqı alasyzdar.

«EQYU-nyń Іs basyndaǵy tóraǵasy, Qazaqstan Respýblıkasynyń Memlekettik hatshysy-Syrtqy ister mınıstri Qanat Saýdabaev keshe Uıymnyń Venadaǵy Turaqty keńesiniń Qyrǵyzstanǵa Polıtseılik Konsýltatıvtik Topty joldaý týraly qabyldaǵan sheshimin joǵary baǵalady», dep jazady «Egemen Qazaqstan» gazeti. «Qazaqstan basynan bastap, uıymnyń mandatyna sáıkes, EQYU-nyń Qyrǵyzstandaǵy jaǵdaıdy retteýge barynsha tıimdi qatysýyn qoldaǵany belgili. Osy oraıda biz áýel bastan Qyrǵyzstannyń Polıtseılik Konsýltatıvtik Topty joldaý týraly ótinishin qoldaǵan bolatynbyz. Men EQYU-nyń barlyq 56 múshe-memleketi kóregendik tanytyp, Qyrǵyzstanǵa polıtseılik konsýltanttar jiberý jóninde kelisimge kelgenderine jáne bizdiń Venadaǵy ókiletti ókilderimizdiń sheshimimen rásimdelgenin shyn nıetimmen qoldaımyn. Polıtseılik Konsýltatıvtik Toptyń jaqynda qantógis qaqtyǵystardyń arenasyna aınalǵan aımaqtarda bolýy eldegi senimniń artýyna, turaqtylyqtyń nyǵaıýyna jáne tártiptiń ornaýyna óz yqpalyn tıgizedi. Almatyda ótken EQYU mınıstrleriniń beıresmı kezdesýinde Prezıdent Nursultan Nazarbaev atap ótkendeı, Qazaqstan aldaǵy ýaqytta da týystas Qyrǵyz eline EQYU tóraǵasy retinde de, ekijaqty formatta da óz qoldaýyn kórsete bermek», dep atap kórsetken Q.Saýdabaev.

«Egemen Qazaqstan» gazetiniń jazýynsha, keshe Іshki ister mınıstrliginiń Esirtki bıznesine qarsy kúres jáne esirtki aınalymyn baqylaý komıtetiniń burynǵy tóraǵasy Asqar Isaǵalıev QR Bas prokýratýrasy men ІІM Interpol Ulttyq ortalyq bıýrosy qyzmetkerleriniń qatysýymen elimizge jetkizilip, Astana qalasynyń ýaqytsha ustaý abaqtysyna qamalǵan. Qyzmettik ókilettigin teris paıdalanǵany úshin izdeýde júrgen A.Isaǵalıv osy jyldyń qańtarynda Túrkııanyń Antalıa qalasynda ustalǵan bolatyn. Bas prokýratýra Túrkııanyń quqyq qorǵaý organdary tarapyna Isaǵalıevti Qazaqstanǵa ekstradıtsııalaý týraly qoldaýhat joldaǵan edi. Osy qoldaýhatty qaraý nátıjesinde Túrkııanyń Mınıstrler keńesi ony Qazaqstanǵa berý týraly sheshim qabyldaǵan. Sondaı-aq keshe elordada ótken QR Bas prokýratýrasynyń baspasóz máslıhaty barysynda vedomstvonyń resmı ókili Nurdáýlet Súıindikov óńirlerdegi sý jabdyqtaý obektileri qurylysyn salý jónindegi konkýrstar barysyndaǵy birqatar bylyq-shylyqty jipke tizip shyqqan.

***
«Alash aınasy» gazetiniń dástúrli «Oı-kókpar» aıdarynyń búgingi saýaly - «Qazaqstan azamattyǵyn alýǵa tilek bildirgen kóp qyrǵyzǵa ruqsat berý kerek pe?». Osy suraqqa jaýap bergen saıasattanýshy, demograf-ǵalym Ázimbaı Ǵalı «shartty túrde Qazaqstan azamattyǵyn alý nıetti qyrǵyzdardyń azamattyq alýna ruqsat berý kerek dep oılaımyn. Shartty túrde degenim - aýyly aralas, qoıy qorlaas kórshi qyrǵyz elinde 40 myńdaı, bálkim, odan da kóp «qyrǵyz» bolyp jazylyp ketken qazaq baýyrlarymyz barshylyq. Olar qyrǵyz bolyp sińisip ketkenimen, jany - qazaq, tegi - qazaq», dese, tarıh ǵylymynyń doktory, professor Gúlnár Meńdiqulova «óz basym Qazaqstan azamattyǵyn alǵysy keletin qyrǵyz azamattaryna ruqsat berýge túbegeıli qarsymyn. Ne úshin olar óz elinen bezip ketýi kerek? Olarǵa nege basqa eldiń azamattyǵy kerek? Qazaqstannyń azamattyǵy ne úshin? Qyrǵyzstandaǵy qaqtyǵys kezinde Ózbekstanǵa bosyp ketken 75 myń ózbek Osh pen Jalal-Abadqa qaıtyp oraldy», degen paıymyn alǵa tartady. Esimi elge belgili eki azamattyń pikirlerin tolyq oqyǵyńyz kelse, basylymnyń juma kúngi nómirine nazar salyńyz.

«Kúıdirgi taratqan kúdikti et qaıdan keldi?». «Alash aınasy» gazetiniń habarlaýynsha, Almaty oblysynda kúıdirgi juqtyrǵan bes adam aýrýhanaǵa jatqyzylǵan. Sanepıdemıologtardyń aıtýynsha, turǵyndar atalǵan dertti soıylǵan maldyń etin buzý kezinde juqtyrǵan. Qazir aýrý tirkelgen aýmaqta epıdemııaǵa qarsy is-sharalar júrgizilip, naýqastarmen qarym-qatynasta bolǵan 32 turǵyn dárigerler baqylaýyna alynǵan.

***

«Máskeý men Mınskiniń arasynda ydys-aıaq syldyrlamaı turmaıtyny osy ýaqytqa deıin úırenshikti qubylys bolyp keledi. Ózge shetel dıplomattarynyń qulaǵyna túrpideı tıetin qııampurys qaljyńdar eki el saıasatkerleri úshin astarynda zili joq, qalypty qubylys retinde baǵalanatyn edi. Alaıda bul joly eki ekldi arasynda shynaıy salqyndyq paıda bolǵan sııaqty. Atalǵan eki memlekettik qarym-qatynasy dál osyndaı shıeleniske jetip kórgen joq», dep jazady «Alash aınasy» gazeti. Reseı men Belarýs arasyndaǵy kógildir otynnan týyndaǵan daý-damaı jaıynda egjeı-tegjeıli oqyǵyńyz kelse basylymnyń búgingi sanynda jarııalanǵan «Bálishten bastalǵan bádik aıtys» degen maqalany oqyńyz.

***

«Panorama» gazetiniń jazýynsha, Qazaqstan astyq bitik shyqpasa da óziniń eksporttyq áleýetin saqtaı otyryp, ishki naryqty tolyǵymen qamtamasyz ete alady. Búkil álem aýyl sharýashylyǵy taýralaryn óndirýshileri úshin qolaısyz bolyp otyrǵan aýa raıy iri álemdik astyq eksporttaýshylardyń óz josparlaryn túzetýge ıtermelep otyr. Máselen, Reseı aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi aǵymdaǵy astyq túsiminiń boljamyn 97 mıllıon tonnadan 85 mıllıon tonnaǵa tómendetip otyr. Sonymen qatar sarapshylar eksport kóleminiń de tómendeıtinin kútýde.

***

«Qaraǵandy shetinen juqpaly aýrýlarǵa qarsy qoldanylatyn vaktsına salynǵan jáshik tabyldy», dep jazady «Oko» gazeti. Qaraǵandynyń ońtústik-shyǵys sektorynyń turǵyny daladan sańyraýqulaq izdep júrip erekshe oljaǵa tap boldy. Jol jıeginde shashylyp jatqan 10 karton jáshikke kezikken ol, ony ashyp qaraǵanda sibir jarasyna, shoshqa pasterelezine qarsy qoldanylatyn vaktsına degen jazýy bar ampýlalardy kóredi. Azirgi ýaqytta osy iske baılanysty oblystyq prokýratýra tergeý jumystaryn júrgizýde.