Quryltaı zań qabyldady: AIIB qaryzy qaı salalarǵa tartylatyny málim boldy
ASTANA. KAZINFORM — Búgin Quryltaıdyń jalpy otyrysynda «Qazaqstan Úkimeti men Azııa Infraqurylymdyq Investıtsııalar Banki (AIIB) arasyndaǵy áriptestik týraly negizdemelik kelisimdi ratıfıkatsııalaý týraly» zańy eki oqylymda qaralyp, qabyldandy.
— Qazaqstan — AIIB negizin qalaýshy elderiniń biri jáne onymen 2016 jyly qurylǵannan beri ózara is-qımyl jasap keledi. Osy jyldyń aqpan aıynda AIIB Prezıdenti Tszoý hanym Qazaqstanǵa resmı saparynyń barysynda Memleket basshysy Qasym-Jomart Kemeluly Toqaev AIIB-men yntymaqtastyqtyń erekshe mańyzdylyǵyn atap ótti. AIIB Prezıdenti bıylǵy jyldyń qańtar aıynda qyzmetke kiristi jáne eń alǵashqy saparyn Qazaqstanǵa jasady, bul bizdiń elimizdiń Ortalyq Azııa aımaǵyndaǵy tyǵyz seriktestigi men kóshbasshylyǵyn kórsetedi. Sapar barysynda negizdemelik Kelisimge qol qoıyldy. Ol AIIB-pen strategııalyq yntymaqtastyqtyń jańa kezeńiniń bastalýyna, sondaı-aq eldegi jobalardy tıimdi jáne jedel júzege asyrýdy qamtamasyz etý qajetigine oraı jasalǵan, — dedi Premer-mınıstrdiń orynbasary — Ulttyq ekonomıka mınıstri Serik Jumanǵarın
Kelisimde memlekettik kepildikpen qaryzdar men granttyq jobalardy iske asyrý kezinde Banktiń saıasaty men erejelerin qoldanýǵa baılanysty ulttyq zańnamadan ózgeshe normalar belgilengen. Atap aıtqanda, jumystar men kórsetiletin qyzmetterdi, taýarlardy satyp alý qaǵıdalaryn, sybaılas jemqorlyqqa qarsy, ekologııalyq, áleýmettik, eńbek standarttaryn jáne AIIB-niń aqparatty kórsetý normalaryn qoldaný kózdeledi.
— Jalpy, ratıfıkatsııalaý — kelisimniń kúshine enýi úshin qajetti standartty rásim, bul ınfraqurylymdyq jobalardy iske asyrýdy jedeldetedi. AIIB — álemdegi bedeldi halyqaralyq qarjy ınstıtýttarynyń biri. Biz atalǵan bankpen 10 jyldan astam ýaqyt boıy yntymaqtastyq jasap kele jatyrmyz. Osy kezeń aralyǵynda energetıka, ekonomıkalyq jáne fıskaldyq turaqtylyq salalarynda 1,8 mlrd dollar somasyna 7 joba iske asyryldy. Ratıfıkatsııadan keıingi alǵashqy 5 jylda Negizdemelik kelisim kólik, energetıka, densaýlyq saqtaý jáne jasyl qarjylandyrý sııaqty salalarǵa el ekonomıkasyna shamamen 6 mlrd doll kóleminde jeńildik sharttarmen qosymsha «uzaq merzimdi aqsha» tartýǵa múmkindik beredi. Sonymen qatar, kelisim jobalardy qarjylandyrý quraldaryn keńeıtýge, memlekettiń shyǵystaryn basym jobalarǵa qaıta bólý esebinen bıýdjetke túsetin júktemeni azaıtýǵa, sondaı-aq jobalardy iske asyrý kezinde rásimderdi ońtaılandyrýǵa múmkindik beredi, — dedi Premer-mınıstrdiń orynbasary.
Jańa jobalar
Kelisim kúshine engennen keıin elimizde birqatar ınfraqurylymdyq jobalar qamtylady. Atap aıtqanda «Jezqazǵan-Qaraǵandy», «Aqtóbe-Qarabutaq-Ulǵaısyn», «Atyraý-Dossor» jáne «Moıynty-Qyzyljar» avtomobıl jáne temir joldaryn qaıta jańartý boıynsha jumys bastalady. Bul Memleket basshysynyń aýqymdy ınfraqurylymdy damytý jónindegi tapsyrmasymen tikeleı baılanysty.
Uzaq merzimdi josparda kelisim aıasynda AIIB jobalaryn iske asyrý Jalpy ishki ónimniń ósýine, jumys oryndaryn qurýǵa, jeke sektor men shaǵyn jáne orta bıznesti damytýǵa, ınnovatsııalardy yntalandyrýǵa, ınvestıtsııalyq ahýaldy jaqsartýǵa járdem kórsetedi.
Qaryz qandaı shartpen beriledi?
Qazaqstan bastapqydan Azııa Infraqurylymdyq Investıtsııalar bankiniń aktsıoneri sanalady.
— Olardyń berip jatqan nesıeleriniń paıyzy óte tómen. Uzaq merzimge negizdelgen qaryz 1-1,5 paıyz shamasynda, ıaǵnı 35 jylǵa deıin beriledi. Biz aktsıoner ekenimizdi eskere otyryp, biraz baǵyttardy qamtydyq. Osy oraıda «jasyl» ekonomıka, tsıfrlyq ekonomıka, ınfraqurylym eskerilgen. Atap aıtqanda, taǵy bir eleýli ózgeris bar. Bul turǵyda jeke jobalarǵa nazar aýdarylady. Sondyqtan bul kelisim bizge óte tıimdi. Ratıfıkatsııadan keıin memlekettik kepildik arqyly bankpen tikeleı jumys isteýge jaǵdaı jasalady, — dedi Serik Jumanǵarın.
Onyń aıtýynsha, kelisimdi ratıfıkatsııalaý teris áleýmettik-ekonomıkalyq jáne quqyqtyq saldarǵa ákep soqpaıdy, sondaı-aq respýblıkalyq bıýdjetten qosymsha qarajat bólýdi talap etpeıdi.
Aıta ketetin jáıt, 2020 jyly Qazaqstan Úkimeti men Azııa Damý banki arasynda uqsas kelisim jáne 2026 jylǵy sáýirde Halyqaralyq bank tobymen negizdemelik kelisim ratıfıkatsııalanǵan bolatyn.
Eske salsaq, bıyl naýryz aıynda Májilis birqatar iri jobaǵa Dúnıejúzilik bank qarajatyn tartatyn kelisimdi ratıfıkatsııalady.
