Quryltaı Qazaqstan men Serbııa arasyndaǵy áskerı-tehnıkalyq yntymaqtastyq týraly kelisimdi qaraıdy

11 qyrkúıekte Quryltaı spıkeri Aıbek Dádebaıdyń tóraǵalyǵymen ótken Bıýro otyrysynyń qorytyndysyna oraı depýtattar aldymen 1994 jylǵy 15 sáýirdegi Dúnıejúzilik saýda uıymyn qurý týraly Marrakesh kelisimine Qazaqstannyń qosylýy týraly hattamaǵa qosymsha sanalatyn Kórsetiletin qyzmetter boıynsha Qazaqstan Respýblıkasynyń erekshe mindettemeleriniń tizbesine ózgeristerdi ratıfıkatsııalaý jobasyn birinshi oqylymda qaraıdy. Osy tizbege ratıfıkatsııalaýǵa usynylǵan ózgerister arqyly Qazaqstan DSU-nyń qyzmetterdi ishki retteý jónindegi qaǵıdalaryna qosylady.

Ekonomıkalyq saıasat, ónerkásip jáne energetıka komıtetiniń tóraǵasy Natalıa Godýnovanyń atap ótýinshe, qujatta lıtsenzııalaý talaptary men rásimderi, biliktilik talaptary, sondaı-aq qyzmet kórsetý salasyndaǵy standarttar qamtylǵan. Osy qaǵıdalardy qabyldaý qyzmetter saýdasyn retteýdiń ádil ári ashyq bolýyna múmkindik týǵyzady, ákimshilik rásimderdi ońaılatýǵa, retteý talaptarynyń ashyqtyǵyn arttyrýǵa, sondaı-aq sheteldik jáne otandyq qyzmet kórsetýshiler úshin qolaıly jaǵdaı jasaýǵa yqpal etedi dep kútiledi.

Sonymen qatar, Quryltaı otyrysynda Qazaqstan men Serbııa Úkimetteri arasyndaǵy áskerı-tehnıkalyq yntymaqtastyq týraly kelisimdi ratıfıkatsııalaý týraly zań jobasyn birinshi oqylymda qaraý josparlanyp otyr. Halyqaralyq ister, qorǵanys jáne qaýipsizdik komıtetiniń tóraǵasy Marat Qojaevtyń aıtýynsha, bul kelisim teń quqyqtyq qaǵıdat negizinde elder arasyndaǵy ózara tıimdi áskerı-tehnıkalyq yntymaqtastyqty damytýdy aıqyndaıdy. Onda áskerı maqsattaǵy ónimdi ózara jetkizýdi júzege asyrý, qarý-jaraq pen áskerı tehnıkaǵa qyzmet kórsetý men jóndeý, birlesken ǵylymı-zertteý jáne tájirıbelik-konstrýktorlyq jumystardy júrgizý jáne basqa da baǵyttar qamtylǵan.

Depýtattar Quryltaı janynan Qoǵamdyq palata qurý máselesin de qarastyrady. Halyqaralyq ister, qorǵanys jáne qaýipsizdik komıtetiniń múshesi Aıdos Sarym atap ótkendeı, Quryltaıdyń birinshi sessııasynyń ashylýynda Memleket basshysy strategııalyq mańyzy bar zań jobalaryn sarapshylar qaýymdastyǵy jan-jaqty talqylaýy qajet ekenin aıtqan bolatyn. Osy tapsyrmany oryndaý úshin Quryltaı janynan Qoǵamdyq palata qurý usynylyp otyr. Onyń negizgi mıssııasy «nóldik oqylym» satysynda zań jobalaryna ǵylymı, sarapshylyq jáne qoǵamdyq saraptama júrgizý bolady.

Esterińizge sala ketsek, ótken aptadaǵy Quryltaı otyrysynda joǵary zań shyǵarýshy organnyń Reglamenti bekitildi. Qujat boıynsha negizgi baıandama jasaǵan Snejanna Imashevanyń aıtýynsha, zań shyǵarý bastamasy quqyǵy tek qana Quryltaıda iske asyrylady. Zań jobasy tirkelgennen keıin Bıýro ony bas komıtetke jiberedi. Bas komıtet jumys tobyn quryp, zań jobasynyń odan ári pysyqtalýyn uıymdastyrady. Zań jobasy úsh oqylymda qaralady. Halyqaralyq shartty ratıfıkatsııalaý nemese denonsatsııalaý týraly zańdar buǵan jatpaıdy. Mundaı jobalar eki oqylymda qaralady.

Quryltaı otyrystary, ádette, sársenbi jáne beısenbi kúnderi, tyńdaýlar – juma kúnderi, Úkimet saǵattary – dúısenbi kúnderi ótkiziledi. Otyrys depýtattardyń jalpy sanynyń keminde úshten ekisi, ıaǵnı keminde 97 depýtat qatysqan jaǵdaıda zańdy bolyp sanalady. Reglamentte otyrystardy shaqyrý jáne ótkizý, kún tártibin qalyptastyrý, depýtattardy tirkeý, jaryssózder ótkizý men daýys berý tártibi tolyq túrde aıqyndalady. Negizgi qaǵıdat – Quryltaı jumysynyń ashyqtyǵy. Otyrystar ashyq ótkiziledi jáne olardyń translıatsııasy kózdeledi. Sonymen qatar keıbir kózdelgen jaǵdaılarda qoljetimdiligi shekteýli aqparatty qorǵaý talaptary saqtala otyryp jabyq otyrystar ótkizilýi múmkin.

Depýtat Premer-mınıstrge, Úkimet múshelerine, birqatar basqa memlekettik organdardyń basshylaryna jáne óńir ákimderine saýal joldaýǵa quqyly. Depýtattyq saýalǵa jaýap bir aıdan aspaıtyn merzimde berilýge tıis. Depýtat talabymen jaýap Quryltaı otyrysynda tikeleı jarııalanyp, qosymsha suraqtar qoıýǵa jáne talqylaý júrgizýge múmkindik beriledi.

Kún tártibine shyǵarylǵan reglament bekitilgennen keıin depýtattar Úkimet múshelerine saýal joldady. Atap aıtqanda, depýtat Jarqynbek Amantaıuly tikeleı efırler men áleýmettik jelilerdegi quqyqqa qaıshy kontentke turaqty monıtorıng júrgizýdiń biryńǵaı memlekettik júıesin qalyptastyrý kerektigin alǵa tartty. Al Erlan Saıyr amandasý ádebin ulttyq qundylyqtarǵa negizdelgen áleýmettik norma retinde qalyptastyrýdyń naqty ádistemelik usynymdaryn daıyndaýdy usyndy.

Ashat Rahymjanov bolsa janarmaı sapasy boıynsha ashyq memlekettik tizilim qurý qajettigine nazar aýdartty.

- Almatyda AI-100 benzıni retinde quramyndaǵy kúkirt mólsheri normadan úsh eseden astam joǵary ónim, al Qyzylorda oblysynda AI-95 markasynyń ornyna kádimgi AI-92 benzıni satylǵan. Bul jekelegen mysaldar emes. Tekserý qorytyndylary boıynsha sapasyz janar-jaǵarmaı materıaldarynyń úlesi áli de eleýli deńgeıde qalyp otyr, - dedi Ashat Rahymjanov.