Quryltaı qaıda ornalasady: Parlament ǵımarattarynyń taǵdyry
ASTANA. KAZINFORM – Qazaqstandyqtar 15 naýryzdaǵy referendýmda jańa Konstıtýtsııa jobasyn qoldasa, elde bir palataly Parlament – Quryltaı óz jumysyn bastaıdy. Jańa ókildi organnyń depýtattary qazirgi Parlament ǵımaratynda jumys isteı me – Kazinform tilshisi anyqtap kórdi.
Jańa Konstıtýtsııa jobasynda Quryltaıdyń ókilettikteri, quramy jáne jumys merzimi kórsetilgen. Eger qujat referendýmda maquldansa, Konstıtýtsııa jobasynyń ótpeli erejelerine sáıkes, el Prezıdenti Quryltaıǵa saılaý týraly bir aı ishinde jarııalap, Konstıtýtsııa kúshine engen kúnnen bastap eki aı ishinde ótkizilýi tıis.
Óz kezeginde Parlament Senaty Quryltaı qazirgi Parlament ǵımaratyn paıdalana ma degen suraqqa jaýap berdi.
– Referendým nátıjesine sáıkes, qazirgi Parlamenttiń ınfraqurylymyn tolyq nemese ishinara qoldaný máselesin talqylaý jumystary bastalady. Eki ǵımarat ta depýtattyq korpýs úshin daıyn jáne jetkilikti deńgeıde jabdyqtalǵan. Sondyqtan Quryltaı qurylǵannan keıin, kórshiles qurylymdarmen birlesip depýtattyq korpýs jumysyna jaýap beretin apparat ta jasaqtalady. Olar zaldardy, ǵımarattardy jáne basqa da máseleler boıynsha sheshim shyǵarady, – dedi Senat apparatynyń jetekshisi Maksım Spotkaı agenttik tilshisine bergen jaýabynda.
Qazirgi ýaqytta el Parlamenti 1995 jylǵy Konstıtýtsııa boıynsha jumys isteıdi. Parlament eki palatadan turady: tómengi palata – Májilis (98 depýtat) jáne joǵarǵy palata – Senat (50 depýtat).
Májilismender men senatorlar Parlament kesheninde – eki bólek ǵımaratta otyrady. Olardy jalǵaıtyn ótpeli galereıa bar. Májilis úıiniń 19 qabaty, Senattyń – 16 qabaty bar. Qasynda Úkimet úıi, Joǵarǵy sot jáne Aqorda ornalasqan jáne olar 20 jyldan astam ýaqyt boıy birge astananyń ákimshilik ortalyǵy ansamblin qalyptastyryp keledi.
Parlament ǵımarattarynyń jobasy 2002 jyly jasalǵan, al qurylys 2004 jyly bastalǵan. Ár ǵımaratta plenarlyq otyrys zaldary, depýtattar men komıtet kabınetteri, kitaphana jáne halyqaralyq kezdesýlerge arnalǵan zaldar bar. Keshen ortalyǵynda 400 oryndyq palatalardyń birlesken otyrys zaly ornalasqan.
Táýelsizdik jyldary eldiń joǵarǵy ókildi organynyń qurylymy alǵash ret ózgergeli tur – bul aýqymdy reforma Parlamenttiń 30 jyldyǵymen qatar júrgizilip jatyr. Jańa Konstıtýtsııa jobasynyń ótpeli erejelerine sáıkes, eger referendýmda maquldansa, qazirgi Parlament osy formatta 2026 jylǵy 1 shildege deıin jumys isteıdi.
Eske sala ketsek, Qazaqstan Respýblıkasynyń jańa Ata Zańynyń qorytyndy jobasy jarııalandy.
Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev 2026 jylǵy 15 naýryzda respýblıkalyq referendým ótkizý týraly Jarlyqqa qol qoıdy.