Quryltaı depýtaty pılotsyz avıatsııany damytý úshin biryńǵaı tsıfrlyq júıe qurý usyndy

ASTANA. KAZINFORM — Pılotsyz qozǵalysty jáne tómen bıiktiktegi áýe keńistigin basqarýdyń biryńǵaı tsıfrlyq júıesin qurýdy jedeldetý qajet. Bul týraly búgin Quryltaı otyrysynda Jasandy ıntellekt jáne tsıfrlyq damý mınıstrine saýal joldaǵan depýtat Aısulý Súleımen aıtty. 

bespılotnık aerotaksı
Foto: Kólik mınıstrligi

— Pılotsyz avıatsııa búginde eń qarqyndy damyp kele jatqan tehnologııalyq baǵyttardyń birine aınalyp otyr. Jasandy ıntellektpen ushtastyrylǵan pılotsyz júıeler aýyl sharýashylyǵy, ónerkásip, qurylys, geodezııa, logıstıka, ınfraqurylymdy monıtorıngteý jáne basqa da birqatar salany túbegeıli ózgertýge qabiletti. Sondyqtan búginde bul baǵytqa memlekettik deńgeıde erekshe nazar aýdarylyp otyr, — dedi ol.

Onyń málimetinshe, 2025 jyly Úkimet 2031 jylǵa deıingi azamattyq pılotsyz avıatsııany damytý tujyrymdamasyn bekitti. Qujat ǵylymı bazany damytý, kadrlar daıarlaý júıesin qalyptastyrý, pılotsyz avıatsııa júıelerin qoldaný aıasyn keńeıtý, otandyq óndirýshilerdi qoldaý jáne negizgi komponentterdi jergiliktendirýdi kózdeıdi.

— Birer kún buryn Memleket basshysynyń Koreıa Respýblıkasyna memlekettik sapary aıasynda qalalyq áýe mobıldiligi, pılotsyz avıatsııa jáne tómen bıiktiktegi áýe keńistigin tsıfrlyq basqarýdy damytý jóninde ýaǵdalastyqtarǵa qol jetkizildi. Atap aıtqanda, pılotsyz avıatsııalyq júıeler qozǵalysyn basqarýdyń — UTM júıesin Qazaqstanda engizýdi jáne tehnologııalar transferin kózdeıtin memorandýmǵa qol qoıyldy. Bul ýaǵdalastyqtar pılotsyz avıatsııa ındýstrııasynyń damýyna serpin beredi, — dedi Aısulý Súleımen.

Depýtat pılotsyz avıatsııa kúrdeli tehnologııalyq sala ekenin jáne ol orasan zor qarqynmen damyp kele jatqanyn aıtty.

— Eger biz daıyn sheshimderdi qýyp jetýdi emes, ózimizdiń básekege qabiletti ornymyzdy qalyptastyrýdy kózdesek, salanyń damýy myqty ǵylymı-tehnologııalyq negizge súıenýi qajet. Bul úshin ǵylymı zertteýler, tájirıbelik-konstrýktorlyq jumystar, synaqtar, ázirlemelerdi kommertsııalandyrý jáne jasandy ıntellektini qoldaný baǵyttaryn damytýymyz kerek, — dedi ol.

Onyń atap ótýinshe, pılotsyz ushý apparatyn satyp alý nemese óndirý jetkiliksiz. Ony baǵdarlamalaıtyn, basqaratyn, tehnıkalyq qyzmet kórsetetin jáne jóndeıtin mamandar qajet. Sondyqtan operatorlar, ınjenerler, baǵdarlamalyq qamtamasyz etýdi ázirleýshiler men basqa da mamandardy aldyn ala daıarlaýymyz qajet.

— Búginde pılotsyz apparatpen qarapaıym ushýdy júzege asyrý úshin operator áýe qozǵalysyn basqarý ortalyǵyna ótinimdi elektrondyq poshta arqyly jiberedi. Keıin derekter qolmen tekseriledi, al ótinimniń qaralý mártebesi tsıfrlyq túrde ashyq kórsetilmeıdi. XXI ǵasyrdyń tehnologııasyn ótken ǵasyrdyń quraldarymen basqarýǵa tyrysyp otyrmyz, — dedi depýtat.

Osyǵan baılanysty Aısulý Súleımen Úkimetten mynadaı úsh máseleni qarastyrýdy surady:

— 2031 jylǵa deıingi azamattyq pılotsyz avıatsııany damytý tujyrymdamasynyń iske asyrylý barysy týraly Parlamentke, bızneske, ǵylymı ortaǵa jáne qoǵamǵa turaqty túrde aqparat berýdi qamtamasyz etý;

— salanyń biryńǵaı vedomstvoaralyq tehnologııalyq jol kartasyn qalyptastyrý máselesin qaraý jáne jetekshi ǵylymı-tehnologııalyq alańdy nemese joǵary oqý oryndaryn, ǵylymı uıymdardy, ázirleýshiler men bıznesti biriktiretin konsortsıýmdy aıqyndaý;

— pılotsyz qozǵalysty jáne tómen bıiktiktegi áýe keńistigin basqarýdyń biryńǵaı tsıfrlyq júıesin qurýdy jedeldetý, onyń quramynda ótinimderdi tsıfrlyq túrde berý jáne súıemeldeý, shekteý qoıylǵan aımaqtardy kartaǵa túsirý, qajetti memlekettik jáne avıatsııalyq aqparattyq júıelerdi ıntegratsııalaý, sondaı-aq bolashaqta ushýlardy avtomattandyrylǵan túrde kelisý múmkindigin qarastyrý.

Buǵan deıin depýtat Kendebaı Adambek túngi ýaqytta kólik shýyn avtomatty túrde anyqtaıtyn júıe engizýdi usynǵan edi.