Quryltaı depýtaty múgedektigi bar jastardyń «Bolashaqpen» bilim alýyna múmkindik jasaýdy usyndy
ASTANA. KAZINFORM — Quryltaı otyrysynda Premer-mınıstrge saýal joldaǵan depýtat Eldos Baıalyshbaev múgedektigi bar balalarǵa qatysty problemalardy kóterip, olardy sheshý joldaryn usyndy.
— Ulttyq statıstıka bıýrosynyń derekterine sáıkes, 2025 jyldyń sońynda jaǵdaı Qazaqstanda 18 jasqa deıingi múgedektigi bar 120 013 bala tirkelgen. Olardyń arasynda zııatkerlik qabileti tolyq saqtalǵanymen, bilim alýǵa múmkindigi bolǵanymen tirek-qımyl apparatyna baılanysty shekteýleri bar balalar da kezdesedi. Mundaı balalar oqýǵa, sportpen aınalysýǵa, joǵary bilim alýǵa jáne bolashaqta áleýetin derbes iske asyrýǵa qabiletti. Biraq, densaýlyq jaǵdaıyna baılanysty fızıkalyq shekteýler kóbine negizgi kedergi emes. Kedergi — qoldanystaǵy orta men qoldaý sharalarynyń ár balanyń jeke qajettiligine árdaıym sáıkes kele bermeýinde, — dedi ol.
Osyǵan oraı Quryltaı depýtaty bul máselelerdi sheshýdiń naqty 4 tetigin atady. Birinshi tetik – bilim berý jáne áleýmettený.
— Qoldanystaǵy ınklıýzıvti bilim berý júıesi bazasynda zııatkerlik qabileti saqtalǵan balalarǵa arnalǵan resýrstyq synyptar men baǵdarlamalar qarastyrý qajet. Bilim berý ıkemdi bolýy tıis: kúndizgi, jeke jáne qajet bolǵan jaǵdaıda jekelegen pánder boıynsha onlaın oqytý. Bala tolyqqandy bilim alyp qana qoımaı, qaýipsiz ortada áleýmettenýge múmkindik alýy kerek, — dep atap ótti depýtat.
Ol atap ótken ekinshi tetik — halyqaralyq bilim.
— Joǵary bilim alý áleýeti bar múgedektigi bar azamattardyń «Bolashaq» baǵdarlamasyna qatysýyna jeke kvota engizý máselesimen qatar arnaıy tetikter qarastyrý kerek. Dene múmkindikteriniń shekteýli bolýy sheteldiń úzdik joǵary oqý oryndarynda bilim alýyna kedergi bolmaýy kerek, — dedi Eldos Baıalyshbaev.
Tórtinshi tetik — sport. Bul rette múgedektigi bar balalardyń turǵylyqty jerine jaqyn ornalasqan qoljetimdi basseınderde, sport sektsııalarynda, fıtnes ortalyqtarynda jáne basqa da sport nysandarynda jattyǵý qunynyń 70-100 paıyzyn óteý múmkindigin qarastyrǵan jón. Bul shara balalardyń densaýlyǵyn nyǵaıtyp qana qoımaı, sportpen turaqty aınalysýyna jáne qoǵamǵa belsendi aralasýyna múmkindik beredi.
— Tórtinshi tetik — ınnovatsııalar. Múgedektigi bar adamdar men olardyń ata-analary arasynda praktıkalyq sheshimder — ortopedııalyq qurylǵylar, beıimdelgen jıhaz, ońaltý jáne sporttyq qural-jabdyqtar ázirleýge baǵyttalǵan jyl saıynǵy konkýrs ótkizýdi usynamyn. Múgedektigi bar adamdar men olardyń ata-analary qoldanystaǵy máselelerdi bárinen jaqsy biledi ári tıimdi sheshimder usyna alady. Pılottyq joba retinde prototıp ázirleýden bastap daıyn ónimdi naryqqa shyǵarýǵa deıingi tolyq tsıkldi qarjylandyrýdy kózdeıtin granttar qarastyrýdy usynamyn, — dedi ol.
Aıta keteıik, Quryltaı otyrysynda depýtat Janarbek Áshimjan Alataý qalasynyń negizgi problemalaryn kóterdi.
