Qurylys sektorynda «tazartý» bastaldy: josyqsyz kompanııalar shettetiledi
ASTANA. KAZINFORM — «Jibek Joly» telearnasyndaǵy «Ýáde» baǵdarlamasynda ónerkásip jáne qurylys mınıstri Ersaıyn Naǵaspaev atqarylǵan jumystardyń qorytyndysyn tarazylap, salanyń negizgi nátıjeleri men túıtkildi máseleler jóninde oı bólisti.
— Bir jyl ishinde turǵyn úı qurylysy men halyqty sýmen qamtamasyz etý baǵytynda qandaı nátıjelerge qol jetkizildi?
— Halyqty aýyz sýmen qamtý boıynsha Memleket basshysy júktegen mindet tolyq oryndaldy. Búginde qazaqstandyqtardyń 100 paıyzy sapaly aýyz sýǵa qol jetkizdi.
Qurylys salasynda jańa Qurylys kodeksi qabyldanyp, ol salanyń damý baǵytyn júıeli túrde jańǵyrtýǵa jol ashty. Atap aıtqanda, qurylys sapasyna qoıylatyn talaptar kúsheıtilip, memlekettik retteý tetikteri qaıta qaraldy. Bul óz kezeginde turǵyn úıdiń qoljetimdiligin arttyrýǵa negiz qalady. Aldaǵy mindet — qabyldanǵan normalardyń tolyq ári tıimdi oryndalýyn qamtamasyz etý.
— Nelikten qoǵamda turǵyn úı qurylysy júıesine degen senim áli de tómen?
— Ol — jyldar boıy qordalanǵan júıeli máselelerdiń saldary. Bul — retsiz qurylys, jospardyń jekelegen qurylys kompanııalarynyń múddesine qaraı ózgertilýi. Endi mundaı tájirıbege shekteý qoıylǵanyn eskerý qajet. Túzetýler eki jylda bir retten jıi engizilmeıdi jáne olardyń bas josparǵa sáıkestigi tsıfrlyq formatta qatań tekseriledi.
Kelesi túıtkil — qurylys sapasy. Buryn baqylaý tek nysan paıdalanýǵa berilgennen keıin júrgizilse, búginde memlekettik organdar qurylys barysyn barlyq kezeńde qadaǵalaı alady. Qajet bolǵan jaǵdaıda jumysty toqtatyp, lıtsenzııany keri qaıtarýǵa deıingi sharalar qarastyrylǵan.
Úshinshi másele — «qaǵaz júzindegi» kompanııalardyń kóptigi. Salada tirkelgen 80 myńǵa jýyq lıtsenzııanyń bir bóligi naqty qyzmetpen rastalmaǵan. Osy olqylyqtardy joıý úshin tsıfrlyq reestr men skorıng júıesi engizilip, naryqty júıeleýge jol ashyldy. Sonymen qatar mamandardy mindetti sertıfıkattaý tetigi iske qosylyp jatyr. Jalpy, jańa Qurylys kodeksi eń aldymen azamattardyń quqyǵyn qorǵaýǵa jáne salanyń ashyqtyǵyn arttyrýǵa baǵyttalyp otyr.
— Ótken jyly úsh arnaıy ekonomıkalyq aımaq qosyldy. AEA-nyń jańa modelin ázirleý qalaı júrip jatyr?
— Qazaqstanda 17 arnaıy ekonomıkalyq aımaq jumys istep tur. Bul qural ınvestıtsııa tartýda mańyzdy ról atqarady, alaıda onyń tıimdiligin arttyrý qajet.
Negizgi máselelerdiń qatarynda eksportqa baǵdarlanýdyń jetkiliksizdigi jáne ınfraqurylymmen tolyq qamtamasyz etilmeýi bar. Orta eseppen ınfraqurylymnyń daıyndyǵy nebári 50%-dy quraıdy.
Sondaı-aq, memlekettik salynǵan 1 teńgege 7-8 teńge kóleminde jeke ınvestıtsııa tartylyp otyr, bul AEA-nyń áleýeti joǵary ekenin kórsetedi.
Qazirgi ýaqytta anyqtalǵan kemshilikterdi eskeretin jańa basqarý modeli ázirlenip jatyr. Ony bıylǵy jyldyń mamyr aıynda tanystyrý josparda.
Budan buryn Naǵaspaev ındýstrııalyq alańdardy basqarýdyń jańa tetikteri ázirlenetinin aıtty.
