Kúrdeli qylmystardy ashýda krımınalıst mamandardyń eńbegi zor
Jedel krımınalıstıka basqarmasynyń bastyǵy Ábilhan Mashtaev bizben júzdesýinde atalmysh salanyń polıtsııa qyzmetinde erekshe oryn alatynyn jetkizdi. Árıne, qylmys jasaǵan adam artynda iz qaldyrmaýǵa tyrysady. Sondyqtan krımınalıst mamanǵa usaq-túıek degen bolmaıdy. Oqıǵa ornyndaǵy árbir zatty muqııat zertteýge alady. Nátıjesinde kúrdeli degen qylmystyń túıini tarqatylyp jatady.
«Meniń krımınalstıka salasyna qyzmetke kelgenime bıyl 24 jylǵa jýyqtady. Shırek ǵasyrǵa jýyq ishinde bul qyzmettiń qyr-syryna qanyǵyp kelemin. Alǵashqyda qatardaǵy krımınalıst qyzmetinen bastaǵan edim. Eńbek jolyn bastaǵan kezimde paıdalanǵan qural-jabdyqtar óte qarapaıym bolatyn. Qajetti tehnıkamen qamtamasyz etilgen chemodan, fotoapparat, mashınkadan ózge tehnıka joq. Tipti, bizge qajetti málimetter jınaqtalǵan kartotekanyń ózi qolmen jasalatyn. Búginde bizdiń salada kóptegen dúnıeler jańardy. Kóbisi avtomattandyrylǵan baǵdarlama arqyly júrgiziletin boldy», - dedi Ábilhan Ibragımuly.
Bıyl naýryz aıynda elimizdegi krımınalıstıka salasynyń qurylǵanyna tup-týra bir ǵasyr toldy. Qyzylorda oblysy mılıtsııasynda 1951 jyly ǵylymı-tehnıkalyq oryn jasaqtaldy. Onyń quramynda nebári bir ǵana adam qyzmet atqarǵan. Sol maman qolyndaǵy tergeý qobdıshasy bar fotoapparat, lýpa, uzyndyq ólsheý quraly jáne qajetti qarapaıym quraldarmen qamtamasyz etilgen edi. Atalmysh qyzmette 1965 jylǵa deıin nebári bir ǵana maman eńbek etti.
«Qaı kezde de bizdiń sala mamandary óz isine úlken jaýapkershilikpen qaraı bildi. Nátıjesinde olar kóptegen qylmysty ashý isiniń sapaly oryndalýyna atsalysty. Ardager aǵalardan bul baǵytta atqarǵan jumystary jóninde kóptegen áńgimeler estidik. Olardan úırengen tájirıbemizdi búginde biz de izimizdi basqan jas mamandarǵa úıretip kelemiz», - dedi Ábilhan Ibragımuly.
Osyndaı jas mamannyń biri - Erqanat Bolatovtyń atalmysh salaǵa kelgenine bıyl eki jylǵa jýyqtady. Ol bul qyzmetke óziniń armandap kelgenin jasyrǵan joq. Ol bala kezinen polıtsııa formasyna qyzyǵýshylyq tanytqanyn aıtady.
«Meniń ákemniń dosy ishki ister salasynda qyzmet atqaratyn edi. Ol kisi úıge kelgende qasynan shyqpaıtyn edim. Keıin joǵary oqý ornyna tústim. Oqý-tájirıbeden ótý barysynda krımınalıstıka salasynyń qyr-syryn úırendim. Osylaısha men mamandyqqa tańdaý jasadym. Bul qyzmetke 2017 jyldyń 5 shildesinde keldim. Sodan beri atalmysh salada qyzmet jasaımyn. Búginde Qyzylorda qalalyq polıtsııa basqarmasynda jedel krımınalıstıka bóliminiń krımınalısi qyzmetin atqaryp júrmin», - dedi Erqanat Bolatov.
Atalmysh sala qyzmeti qashanda qarbalasqa toly. Sol qym-qýyt jumys barysynda árbir iske jaýapkershilik qajet etiledi. Árbir istiń artynda adam taǵdyry tur. Jańsaq basýǵa áste bolmaıdy.
Departamenttiń jedel krımınalıstıka basqarmasynyń basshysy bizge mynadaı oqıǵa jaıynda baıandap berdi. Bul oqıǵa ashylýy qıyn qylmystyq istiń biri edi. Kóktem aılarynyń birinde qalada turatyn azamatsha óziniń kúıeýi sheteldik kóligimen birge joǵalyp ketkenin habarlady. Atalǵan derek boıynsha qylmystyq is qozǵaldy. Dese de qolǵa ilip alatyn dáıek joqtyń qasy. Álgi zamattyń keıinnen máıiti tabyldy. Osyndaı kúnderdiń ol azamattyń jeńil kóligi Jalaǵash aýdany aýmaǵynda kózge shalyndy. Dalalyq jerde aqlyń qamystyń ortasynda turǵan kóliktiń ishindegi zattar tonalǵan. Sondyqtan onyń ishinen aıǵaq zattar tabý qıyn edi. Dese de krımınalıstıka salasynyń mamandary árbir jáıtke jiti nazar aýdardy. Avtokóliktiń artqy júk salǵyshynan qol izi kózge tústi. Ony mamandar tekserýden ótkizdi. Atalmysh dáıek sol kúnderde ýaqytsha ustaý abaqtysynda jatqan kúdiktiniń qol izimen sáıkes kelgen. Osylaısha qanshama ýaqyt áýre-sarsańǵa salǵan qylmystyq istiń beti ashyldy.
Sondaı-aq, sala mamandary altyn buıymdar men 50 myń AQSh dollaryn joǵaltqan otbasynyń da alǵysyna bólendi. Sońǵy on jyldan beri krımınalıstıka salasynda jemisti eńbek etip kele jatqan Abzal Janalıev qylmys ornyna kelgende árbir isti jiti baqylady. Osylaısha úı ıeleriniń jıǵan-tergen aqshasy men baǵaly buıymdaryn taýyp berýge belsene atsalysty.
«Mundaı jaǵdaı bizdiń qyzmetimizde jıi kezdesip jatady. Onyń árbirinde óz isimizdi joǵary deńgeıde atqaryp shyǵýǵa tyrysamyz. Jedel krımınalıstıka salasynyń mamandary árdaıym ózderiniń biliktiligin arttyryp turýǵa kóńil bóledi», - dedi Ábilhan Ibragımov.
Qaı kezde de polıtsııa qyzmetinde júrgen mamandar ýaqytpen sanaspaı eńbek etedi. Olar qoǵam qaýipsizdigin qamtamasyz etý isine zor jaýapkershilikpen qaraıdy.
