«Qurban aıtta qala ishinde mal soıylmaıdy» – respýblıkalyq basylymdarǵa sholý

«Egemen Qazaqstan» gazetiniń búgingi sanynda «Mal sharýashylyǵyn damytýǵa erekshe kózqaras qajet» degen taqyryppen maqala basyldy. Maqalaǵa Úkimettiń keshegi selektorlyq májilisinde kóterilgen máseleler arqý bolǵan. «Májiliste Óskemen qalasynan tikeleı efır arqyly baıandama jasaǵan Aýyl sharýashylyǵy mınıstri Aqylbek Kúrishbaev 2002 jyly veterınarııa júıesine júrgizilgen reforma osy qyzmettiń negizgi túrlerin básekelestik ortaǵa berýine baılanysty memlekettik bıýdjet moınynan biraz júkti túsiretin bolady. Elimizdiń veterınarııalyq júıesi halyqaralyq standarttarǵa jáne halyqaralyq epızootııalyq bıýronyń talaptarymen edáýir dárejede úılesedi. Degenmen elimizdiń «Veterınarııa týraly» zańyna qatysty birqatar talaptar oryndalmaı jatyr. Sonyń eń bastysy veterınarııalyq qyzmetti kadrlarmen qamtamasyz etý isine qatysty bolyp otyr»,- dep atap kórsetken.

Sondaı-aq «Egemen Qazaqstannyń» búgingi sanynda Astana qalasynyń ákimi Imanǵalı Tasmaǵambetovpen bolǵan suhbat «Ázirlen, Astana, ázirlen!» degen taqyryppen basyldy. Suhbatta negizinen elordanyń aldaǵy EQYU Sammıtine daıyndyǵynyń barysy sóz bolǵan. «Sammıtke dál úsh apta qaldy. Qala osy úsh aptada uly jıynǵa tolyq daıyndalyp úlgere me?», degen saýalǵa I. Tasmaǵambetov: «Úlgeredi. Men muny nyq senim­men aıta alamyn. Elbasymyz bizge Qa­zaqstan turmaq, keshegi Keńes Odaǵynda da eshqashan ótkizilip kórmegen mun­daılyq jıyndy laıyqty uıymdasty­rýǵa qajetti jaǵdaıdyń bárin jasaý jó­ninde mindet qoıdy. Ol mindet oryn­dalady. Aqordada 16 tamyzda ótken má­ji­liste Nursultan Ábishuly Sammıttiń búkil postkeńestik keńistik deńgeıinde alǵashqy iri aýqymdy shara ekenin atap aıtty, osy tarıhı kezdesýdi mazmundy ári joǵary deńgeıde uıymdastyrý jáne ótkizý úshin úlken jumys atqarylýy qajettigin qadap kórsetti. Bul jıynnyń elimizdi álemge tanytýǵa qandaı múm­kindik beretinin, onyń ózi úlken qurmet pen zor jaýapkershilik ekenin erekshe eskertti. Qazir kún demeı, tún demeı, janymyzdy sala jumys istep jatyrmyz. Bul istiń bárin de Elbasynyń ózi bas­qaryp, ózi úılestirip, ózi qadaǵalap otyr. Biz úshin Elbasy senimin aqtaýdan artyq abyroı bolmaq emes», -dep jaýap bergen.

«Aıqyn» basylymynyń jazýynsha, Astana ákimdiginiń sheshimimen bıyl Qurban aıt kezinde qalanyń ishinde qurbandyqqa shalynatyn mal soıylmaıtyn boldy.Qurban aıtqa mal soıyp, sadaqa beretinderge ákimshilik qaladan jıyrma shaqyrym jerdegi «Altyn taǵa» et bazaryn belgilep beripti. Qurbandyqqa shalynǵan maldyń etin taratý úshin qaladaǵy barlyq meshitterden arnaıy avtokólikter bólinetin bolady. Astana qalasynyń sanepıdemqadaǵalaý basqarmasynyń dırektory Jandarbek Bekshınniń málimdeýinshe, «Altyn taǵa» et bazarynda qasap jasap, qurbandyq shalýshylarǵa sanıtarlyq jaǵynan barlyq jaǵdaı jasalynǵan. Onyń ústine bazarda syrttan ákelinetin mal etin tekseretin veterınarlyq qyzmet jumys isteıdi. Bul másele elimizdiń ózge aımaqtarynda qalaı sheshilip jatyr? Bul suraqtyń jaýabyn bilgińiz kelse, «Aıqynnyń» «Qala ishinde mal soıylmaıdy» atty maqaladaǵa zer salyńyz.

Sondaı-aq atalmysh basylymnyń búgingi sanynda «Qantqumarlyq qaýpi 700 myńadamǵa tónip tur» degen taqyryppen problemalyq materıal jarııalandy. «Álemde ár 10 sekýnd saıyn 2 adam qant dıabetine shaldyǵady. Ólim deńgeıi jóninen qant dıabeti syrqat túrleri ishinde úshinshi oryndy alady. Resmı málimet boıynsha, álemde 285 mıllıon adamnyń adymyn osy syrqat tusaýlaıdy. Al 2030 jyly bul kórsetkish 435 mıllıonǵa jetýi múmkin degen boljam taǵy bar. Bular - álemdik shekaradaǵy derekter. Ókinishtisi, Qazaqstan - qant dıabetiniń qaýpi asqynǵan elderdiń úzdikteriniń biri»-, delinge maqalada. Respýblıkalyq dıabet qaýymdastyǵynyń prezıdenti Natalıa Týkalevskaıanyń aıtýynsha, elimizde shilde aıynda jasalǵan esep boıynsha, 184 myń 894 naýqas tirkelgen. «Biraq bul eseptik mólsher ǵana, shyndyǵynda, naýqastar sany 700 myńnan asyp jyǵylady. Óıtkeni ózin sap-saýmyn dep júrgen adamdardyń kóbi boıynda dıabet naýqasy bar ekenin bile bermeıdi. Qant dıabeti - adamǵa bildirmeı, jasyryn túrde ishten «mújı» beretin aýrý», - deıdi N. Týkalevskaıa.

***

«Alash aınasy» gazetiniń jazýynsha, Syrdyń dıqandar qaýymyn qınap júrgen jaı bar. Kúrishten jınalǵan ónimnen qanshama tonna qaldyq qalady. Ony kádege jaratýǵa qol qysqa bolyp tur. Erte kóktemnen egindi alaqanǵa salyp, aıalaı biletin aǵaıyn kúrishtiń tek ózin qambasyna quıyp alǵandy qanaǵat tutady. Qalǵanyn qur bosqa dalaǵa tastaǵannan basqa amaly joq. Álemde kúrishtiń qaldyǵynan da qyrýar qarjyǵa kenelip otyrǵan memleketter barshylyq. Al bizde qaldyq bosqa ysyrap bolyp jatyr. Bul máseleniń mán-jaıyna qanyqqyńyz kelse, gazettiń búgingi nómirindegi «Syr boıyna syımaı jatqan qaıran krahmal» atty maqalaǵa kóz salyńyz.

Sondaı-aq «Alash aınasynyń» búgingi nómirinde «Qyrǵyzstanda taǵy bir saılaý ótýi múmkin be?» degen maqala jarııalandy «Qyrǵyzstan parlamenttik respýblıka atansa, eldegi saıası alaýyzdyqqa tosqaýyl bolady dep topshylaǵandardyń esebi ázirge shyqpaı tur. Joǵorǵu Keńeshke saılaý ótip, qajetti daýystarǵa qol jetkizgen bes partııaǵa mandattar da úlestirilip berildi. Parlamenttik júıege ótýdiń tártibi tolyq saqtalyp kele jatqanymen, kórshi eldegi partııalar koalıtsııa qurý arqyly Úkimet jasaqtaý satysyna kelgende birde-bir sheshimge keler emes. Parlamenttik memleketke birden aınala salý múmkin emes. Onyń ústine Qyrǵyzstan - KSRO-nyń totalıtarlyq bıligimen, sońǵy jıyrma jyldaǵy avtorıtarlyq rejımmen basqarylǵan el»-, delingen maqalada.

***

«Kazahstanskaıa pravda» basylymynyń jazýynsha, elimizdegi Adam quqyqtary jónindegi ýákil Asqar Shákirov Eýropa Parlamenti sotsıal-demokrattarynyń delegatsııa ókilderimen kezdesti. Atalmysh delegatsııa elimizge Qazaqstannyń EQYU tóraǵalyǵynda atqaryp jatqan isterin baıqap qaıtý maqsatynda kelgen. A.Shákirov mártebeli meımandardy elimizdegi adam quqyqtaryn qamtamasyz etý jumystarymen tanystyrǵan. Sondaı-aq ol qonaqtardy elimizdiń zańnamalyq bazasyn jetildirý, quqyq qoldaný tájirıbesi, úkimettik emes uıymdarmen baılanysy, respýblıka halqynyń quqyqtyq saýatyn arttyrýy baǵytynda memleket tarapynan atqarylyp jatqan ister týraly habardar etken. Óz kezekterinde Eýropalyq Parlamenttiń ókilderi Qazaqstannyń ultaralyq kelisim, az ulttardyń quqyqtary men bostandyqtaryn qamtamasyz etý, dinı tózimdilik, genderlik tepe-teńdik baǵytyndaǵy saıasatyn joǵary baǵalaǵan. Sondaı-aq olar Qazaqstannyń Eýropamen túrli baǵyttar boıynsha, sonyń ishinde gýmanıtarlyq ólshemder boıynsha áriptestigi qarqyndy damyp kele jatqandyǵyn erekshe atap kórsetken. Bul týraly «Kazahstanskaıa pravda» basylymynyń búgingi sanyndaǵy «Otpravnaıa tochka dlıa «perezagrýzkı» - Astana» atty maqaladan bile alasyzdar.