Kún sýyqta jalańbas júrý qandaı aýrýlarǵa shaldyqtyrýy múmkin

ASTANA. KAZINFORM – Kúzdiń sońǵy aıy – qarashanyń jartysy ótip, qys jaqyndaǵanymen, kóshede bas kıimsiz júretin kisilerdi jıi kóremiz. Mundaı jaǵdaıǵa keıde tipti qysta da kýá bolyp jatamyz. Kún sýyqta jalańbas júrý qandaı syrqattarǵa sebep bolatynyn dárigerden surap, anyqtaǵan edik. 

bas kıimsiz júrý
Foto: Kazinform / JI

Elordadaǵy №9 qalalyq emhananyń jalpy tájirıbe dárigeri Ásel Qarasaevanyń sózinshe, sýyq mezgilderde, ásirese qysta aıaq-qoldy ǵana emes, basty da sýyqtan qorǵaý mańyzdy.

– Bas kıimsiz kóshege shyǵý adam aǵzasyna birqatar fızıologııalyq ózgerister ákeledi. Sebebi, sýyqta aǵza jylýdy joǵaltpaý úshin qan tamyrlaryn taryltady, teri men bastyń syrtqy bólikterine baratyn qan aınalymy azaıady. Adam denedegi jylýdy joǵalta bastaıdy. Eger aǵza joǵaltqan jylýyn qalpyna keltire almasa, dene temperatýrasy tómendeı bastaıdy. Dene temperatýrasynyń tómendeýinen dene qatty qaltyraıdy, adam álsirep, tez sharshaıdy, qozǵalys úılesimdiligi buzylady. Oılaý qabileti tómendeıdi, aýyr jaǵdaıda adam esinen tanyp qalady. Qatty jel men aıaz kezinde, qulaq, mańdaı, samaı jáne bas terisi tez tońady. Qulaqtyń teriasty maı qabaty juqa bolǵandyqtan qyzarý, shanshý, uıý, teriniń bozarýy, sezimtaldyqtyń tómendeý belgileri baıqalady. Aýyr jaǵdaıda úsik paıda bolady, – deıdi dáriger.

Sonymen qatar, sýyq aýa saldarynan murynnyń shyryshty qabaty titirkenip, murynnan sý aǵý, bitelý sııaqty belgiler kúsheıedi. Tynys alý joldarynyń qorǵanys júıesi tómendep, túrli ınfektsııalyq qozdyrǵyshtardy qabyldaý qaýpi artady. Sonyń kesirinen bakterııalyq nemese vırýstyq ınfektsııalardan týyndaıtyn qabyný aýrýlary paıda bolady. Atap aıtqanda, olar:

  •  Rınıt – murynnyń shyryshty qabatynyń qabynýy;
  • Sınýsıt – muryn mańy qýystarynyń qabynýy;
  • Otıt – qulaqtyń qabynýy;
  • Menıngıt – mıdyń jumsaq qabyǵynyń qabynýy.

Odan bólek, halyq arasynda keń jaıylǵan dertterdiń biri – gaımorıt. Ásel Qarasaevanyń túsindirýinshe, gaımorıt – joǵarǵy jaq súıegindegi gaımor qýystary shyryshty qabatynyń qabynýynan bolatyn sınýsıttiń bir túri. Qalypty jaǵdaıda muryn qýysy men qosalqy qoınaýlardyń shyryshty qabaty shyrysh bólip, tynys alý joldaryna túsken shań-tozań men mıkroorganızmderdi syrtqa shyǵarýǵa kómektesedi. Al qabyný kezinde shyryshty qabat isinedi, qoınaýlardyń muryn qýysymen baılanysatyn tesikteri tarylyp, shyryshty bólindiniń syrtqa shyǵýy qıyndaıdy. Qýystarda qabyný úrdisi asqynady. Nátıjesinde, muryn bitelip, bet tusy aýyrady jáne ıis sezý tómendep, murynnan suıyqtyq aǵady.

– Kún sýyqta bas kıimsiz júrý – densaýlyqqa nemquraıly qaraýdyń bir kórinisi. Ásirese, qatty aıazda, jeldi kúnderi bas kıimsiz júrý qulaq pen bas terisiniń úsýine, bas aýrýyna jáne aǵzanyń tońýyna sebep bolýy múmkin. Bas kıim kııý - aýrýdan saqtanýdyń qarapaıym ári mańyzdy joly. «Aýyryp em izdegenshe, aýyrmaıtyn jol izde» degen halyq danalyǵy bar. Sondyqtan qysta sánnen buryn densaýlyqty oılap, bas kıim kııýdi umytpaǵan abzal, – dep keńes berdi dáriger.

Aıta keteıik, buǵan deıin sýyq tıgende antıbıotık nege kómektespeıdi jáne ony óz betinshe qabyldaý nesimen qaýipti ekenin jazǵanbyz.