Kún belsendiligi kúsheıdi: Jerde magnıttik daýyl tirkeldi
ASTANA. KAZINFORM — Jerde Kp5+ ındeksimen magnıttik daýyl tirkeldi. Buǵan Kúnnen bólinip shyqqan plazma aǵynynyń Jerge jetýi sebep bolǵan. Bul týraly Kún astronomııasy zerhanasy (XRAS) jazdy.
Reseı Ǵylym akademııasynyń Ǵaryshtyq zertteýler ınstıtýty janyndaǵy Kún astronomııasy zerthanasynyń málimetinshe, Jer ótken túnde Kún tájindegi koronaldyq tesikten shyqqan plazma aǵynynyń yqpalyna túsken. Alaıda biraz ýaqytqa deıin planetanyń magnıt órisi salystyrmaly túrde tynysh kúıde bolǵan.
Mamandardyń dereginshe, sońǵy eki táýlikte kún jeliniń jyldamdyǵy sekýndyna 300 shaqyrymnan 700 shaqyrymǵa deıin artqan. Sondyqtan magnıttik daýyldyń bastalýy kútilgen qubylys bolǵan.
Sonymen qatar ǵalymdar polıarlyq shuǵyla belsendiliginiń kúsheıgenin atap ótti.
Mamandar Kp5 ındeksi geomagnıttik daýyldardyń bes deńgeıli shkalasy boıynsha G1 sanatyndaǵy álsiz magnıttik daýylǵa sáıkes keletinin túsindirdi.
Aıta keteıik, osydan bir apta buryn Jerde G2 deńgeıindegi magnıttik daýyl bolǵan. Sol kezde geomagnıttik aýytqýlarǵa Kúndegi koronaldyq tesik sebep bolǵan.
Buǵan deıin Kúnde kóldeneń qımasynyń dıametri shamamen 1 mıllıon shaqyrym bolatyn alyp koronaldyq tesik paıda boldy. Astrofızıkterdiń boljamynsha, búgin túnde Jer turǵyndary kúshti magnıttik daýylǵa tap bolýy múmkin ekenin jazdyq.
