Kúmándi siltemeni ashpańyz: alaıaqtar telefonyńyzdy qashyqtan basqarýy múmkin

ASTANA. KAZINFORM — Jalǵan utystar, arzan taýarlar men sensatsııalyq habarlamalar arqyly alaıaqtar azamattardyń jeke jáne bank derekterin urlaýy múmkin. Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttigi fıshıngtik siltemelerden saq bolýǵa shaqyrdy. 

Kúmándi siltemeni ashpańyz: alaıaqtar telefonyńyzdy qashyqtan basqarýy múmkin
Foto: Kazinform\JI

Paıdalanýshylardyń nazaryn aýdarý úshin alaıaqtar klıkbeıttik dep atalatyn taqyryptardy paıdalanady — siltemeni basýǵa ıtermeleıtin sensatsııalyq, arandatýshylyq nemese tym tartymdy usynystary bar habarlamalar. Mysaly: «Tek búgin ǵana! iPhone jarty baǵamen, tek… jasaýyńyz kerek», «Siz buǵan senbeısiz! Jańa jyldyń qurmetine syılyqtar taratylýda!», «Bul sensatsııa! Eger siz túnde… ishseńiz, tumaý da, koronavırýs ta qorqynyshty bolmaıdy».

— Mundaı habarlamalar elektrondyq poshta arqyly jáne jumys istemeıtin uıymdardyń, ınternet-dúkenderdiń jáne basqa kompanııalardyń atynan ár túrli messendjerler arqyly taratylýy múmkin, — dep eskertti agenttikten.

Sonymen qatar, alaıaqtar beınematerıaldary bar habarlamalardy qoldana alady, olardy kórý úshin paıdalanýshyǵa arnaıy qosymshany ornatý usynylady. Mundaı qosymshany júkteý zııandy baǵdarlamalyq qamtylymdy ornatýǵa ákelýi múmkin. Nátıjesinde alaıaqtar derbes derekterge qol jetkize alady, al keıbir jaǵdaılarda qurylǵyny qashyqtan basqarý múmkindigine ıe bolady.

Fıshıngtik siltemege ótý kezinde ne bolady?

Silteme boıynsha ótkennen keıin paıdalanýshy fıshıngtik saıtqa kirýi múmkin, ol túpnusqa resýrsty — mysaly, jańalyqtar portaly, ınternet-dúken nemese basqa tanymal ınternet-servısti syrttaı qaıtalaıdy.

Jalǵan bette paıdalanýshydan derbes, banktik nemese tólem derekterin engizý suralýy múmkin. Eger mundaı aqparat engizilse, olardy alaıaqtar alyp, aqsha urlaý úshin paıdalanýy múmkin.

Alaıaqtyq klıkbeıtti qalaı tanýǵa bolady?

Mynadaı belgilerge nazar aýdarý qajet:

— paraqsha uzaq júkteledi, sodan keıin basqa saıtqa qaıta baǵyttaý júredi;

— silteme boıynsha ótkennen keıin paıdalanýshyǵa faıldy júktep alý nemese qosymshany ornatý usynylady;

— paraqshanyń mazmuny paıdalanýshy ótýge nıettengen resýrsqa sáıkes kelmeıdi;

— ýáde etilgen syılyqty, jeńildikti nemese ózge de paıdany alý úshin banktik nemese derbes derekter suratylady.

Mańyzdy: eger Siz osyndaı belgilerge tap bolsańyz, qosymshany dereý jabyńyz, eshteńe júktemeńiz jáne suratylǵan derekterdi engizbeńiz.

Óz qurylǵylaryńyzdy qalaı qorǵaýǵa bolady?

Agenttik:

— qurylǵy baptaýlarynda bógde kózderden qosymshalardy ornatýǵa tyıym salýdy;

— vırýsqa qarsy baǵdarlamalyq qamtylym ornatýdy, ony turaqty túrde jańartyp otyrý jáne qurylǵyny tekserý úshin paıdalanýdy;

— jarnamalyq jáne kúmándi kontentti buǵattaıtyn braýzer keńeıtimderin, onyń ishinde AdBlock, uBlock Origin, Ghostery, AdGuard jáne basqalardy paıdalanýdy;

— kúmándi siltemeler boıynsha ótpeýdi jáne derbes nemese banktik derekterdi engizer aldynda saıttyń mekenjaıyn tekserýdi;

— qosymshalardy tek resmı qosymshalar dúkenderinen ǵana júktep alýdy usynady.

Esińizde bolsyn: ádetten tys tıimdi usynys, shuǵyl jáne silteme boıynsha ótý nemese birdeńe júktep alý týraly talap — erekshe saqtyq tanytýǵa sebep.

Barynsha kóp paıdaly materıal Fingramota.kz saıtynda qoljetimdi.