Quqyqtyq kómek: Senat Qazaqstan men Perý arasyndaǵy úsh qujatty maquldady
ASTANA. KAZINFORM – Búgin Senattyń jalpy otyrysynda Qazaqstan men Perý Respýblıkasynyń yntymaqtastyǵyna boıynsha úsh zań maquldandy.
Birinshisi - «Qazaqstan Respýblıkasy men Perý Respýblıkasy arasyndaǵy qylmystyq ister boıynsha ózara quqyqtyq kómek týraly shartty ratıfıkatsııalaý týraly» Zańy.
Atalǵan shartqa 2024 jylǵy qazan aıynda Astana qalasynda qol qoıyldy.
Zańnyń maqsaty - ýaǵdalasýshy memleketterdiń qylmystardyń aldyn alýdy, tergep-tekserýdi, qylmystyq qýdalaýdy jáne sot tóreligin júzege asyrýdy qamtamasyz etýde yntymaqtastyq pen quqyqtyq kómek kórsetý.
Shartta eki eldiń quzyretti organdarynyń ózara is-qımyl máseleleri retteledi. Atap aıtqanda:
– quqyqtyq kómek kórsetýdiń qoldanylý aıasy;
– suraý salýdyń nysany men mazmuny, ony oryndaý tártibi;
– azamattardyń quqyqtarynyń saqtalýyna kepildikter;
– qamaqqa alynǵan jáne sottalǵan adamdardy ýaqytsha berý;
– tárkileý rásimderine kómek kórsetý;
– qarjylyq aqparattardy, bank shottaryn anyqtaý jáne toqtatyp qoıý;
– shyǵyndardy óteý men kelispeýshilikterdi retteý joldary jáne ózge de uıymdastyrýshylyq máseleler boıynsha erejeler naqtylanǵan.
- Shartqa sáıkes, taraptar óziniń ulttyq zańnamasy aıasynda qylmystyq ister boıynsha bir-birine keń aýqymdy quqyqtyq kómek kórsetýge mindetteledi. Bul is-qımyldardy árbir taraptyń quzyretti organdary ózderiniń ulttyq zańnamasyna sáıkes júrgizedi. Qazaqstanda – Qylmystyq-protsestik kodeks aıasynda júzege asyrylady. Sonymen qatar, qujatta quqyqtyq kómek kórsetý týraly suraý salýdy oryndaýdan bas tartýdyń naqty negizderi belgilengen, - dedi senator Nurlan Beknazarov.
Búginge deıin Qazaqstan osyndaı kelisimdi 33 memleketpen jasaǵan (Qytaı, Ulybrıtanııa, Frantsııa, AQSh jáne t.b.). Endi osy seriktestik qatary Perý Respýblıkasymen tolyqpaq. Shartty ratıfıkatsııalaý eki el arasyndaǵy ózara quqyqtyq kómek kórsetý máselelerine baılanysty qarym-qatynasty retteıdi jáne qylmysqa qarsy kúrestegi yntymaqtastyqtyń tıimdiligin arttyrýǵa yqpal etedi.
Sottalǵandardy berý tártibi jeńildeıdi
Ekinshi qabyldanǵany - «Qazaqstan Respýblıkasy men Perý Respýblıkasy arasyndaǵy sottalǵan adamdardy berý týraly shartty ratıfıkatsııalaý týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańy.
Shartqa 2024 jylǵy 23 qazanda Astana qalasynda qol qoıyldy.
Zańnyń negizgi maqsaty - bas bostandyǵynan aıyrýǵa sottalǵan adamdardy olardyń áleýmettik reıntegratsııasyna járdemdesý maqsatynda ózderiniń azamattyǵy boıynsha tıesili memlekette jazasyn odan ári óteý úshin berýge quqyqtyq negiz qurý.
- Shartqa sáıkes taraptar belgilengen jazany ekinshi taraptyń aýmaǵynda óteý úshin sottalǵan adamdardy berý salasynda yntymaqtastyqty júzege asyrýǵa mindettenedi. Sondaı-aq, sottalǵandardy berý úshin talaptar, berýden bas tartý negizderi aıqyndalǵan, - dedi senator Janna Asanova.
Sottalǵan adam mynadaı sharttar saqtalǵan jaǵdaıda berilýi múmkin:
- eger ol qabyldaýshy Taraptyń azamaty bolsa;
- úkim túpkilikti bolyp, oryndalýǵa jatatyn bolsa;
- berý týraly suraý salýdy alǵan kezde qalǵan jaza merzimi keminde alty aıdy quraýy tıis;
- sottalǵan adam aýystyrý týraly ótinishhatpen júgingen kezde;
- áreket nemese áreketsizdik eki Taraptyń da ulttyq zańnamasyna sáıkes qylmys bolyp sanalsa;
- eki Tarap ta sottalǵan adamdy berýge kelisýi qajet;
- tólem qabiletsizdigin rastaıtyn jaǵdaılardy qospaǵanda, sottalǵan adam aıyppul tólese nemese zalaldy ótese.
Shartta berýden bas tartýdyń negizderi naqty aıqyndalady. Eger berýshi tarap egemendikke, qaýipsizdikke, qoǵamdyq tártipke zalal keltirýi múmkin nemese onyń ulttyq zańnamasyna qaıshy keledi dep sanasa, berýden bas tartylýy múmkin.
Shartty iske asyrýǵa jaýapty ortalyq organdar: Qazaqstan Respýblıkasy tarapynan – Bas prokýratýra, al Perý Respýblıkasynan – Memlekettik Prokýrordyń ofısi.
Perý memleketi izdeýde júrgenderdi ustap beredi
Sonymen qabyldanǵan úshinshi qujat - «Qazaqstan Respýblıkasy men Perý Respýblıkasy arasyndaǵy ustap berý týraly shartty ratıfıkatsııalaý týraly» Zańy.
Ratıfıkatsııalaýǵa usynylǵan shart izdestirilip júrgen adamdardy qylmystyq jaýaptylyqqa tartý nemese sot úkimin oryndaý úshin olardy ustap berý máselelerin retteıdi.
- Sonymen qatar, shart ustap berýden bas tartýdyń mindetti negizderin aıqyndaıdy. Onyń ishinde: eger qýdalaý adamnyń ultyna, azamattyǵyna nemese saıası kózqarasyna baılanysty bolǵanda, eger adamnyń qatygez, adamgershilikke jatpaıtyn nemese qadir-qasıetin qorlaıtyn qarym-qatynasqa ushyraýy múmkin dep paıymdaýǵa negizder bolsa, ólim jazasy nemese azaptaý qaýpi bar kezde. Shartqa sáıkes memleket óz azamattaryn ustap berýge mindetti bolmaıdy. Óz azamatyn ustap berýden bas tartqan jaǵdaıda, suraý salýshy taraptyń ótinishi boıynsha suraý salynǵan tarap bul adamdy óziniń ulttyq zańnamasyna sáıkes qylmystyq qýdalaýǵa tartýǵa nemese zańdy kúshine engen sot úkimin oryndaýǵa tıis, - dedi senator Marat Qojaev.
Shartty iske asyrý ustap berý týraly jazbasha suraý salý negizinde júzege asyrylady. Osy qujat aıasynda ózara is-qımyl jasaıtyn ortalyq organdar retinde Qazaqstan Respýblıkasy úshin – Bas prokýratýra, Perý Respýblıkasy úshin – Memlekettik Prokýrordyń ofısi belgilenedi.
- Qazirgi ýaqytta Perý jáne Qazaqstan aýmaqtarynda sot tóreliginen jasyrynyp jáne ýákiletti organdarmen izdestirilip júrgen adamdar joq. Zańdy qabyldaý qylmystylyqqa qarsy kúreste yntymaqtastyqtyń quqyqtyq negizin nyǵaıtýǵa jáne eki el arasyndaǵy quqyq qorǵaý organdarynyń qylmysqa qarsy ózara is-qımylynyń tıimdiligin arttyrýǵa múmkindik beredi, - dedi depýtat.
Eske salsaq, byltyr kúzde Qazaqstan men Qatar sottalǵandardy berý jóninde kelisimge keldi.
https://kaz.inform.kz/news/kazakstan-men-katar-sottalgandardi-beru-zhonnde-kelsmge-keld-abb3ab/