QSZI - álemniń úzdik aqyl-oı ortalyqtary reıtıngine endi
ASTANA. QazAqparat - Álemdegi bedeldi aqyl-oı ortalyqtarynyń reıtıngi sanalatyn Pensılvanııa ýnıversıtetiniń «Global Go To Think Tank Index Report» zertteý jáne taldaý ortalyqtarynyń reıtıngi 2018 jyldyń 31 qańtarynda jarııalandy, dep habarlaıdy QazAqparat.
Reıtıng professor Djeıms MakGan jetekshiligindegi «Taldaý ortalyqtary jáne azamattyq qoǵam» baǵdarlamasy aıasynda qurylady. Amerıkalyq ýnıversıtet 2017 jyly 7815 zertteý ortalyqtarynyń qyzmetine taldaý júrgizgen. Onyń 28-i qazaqstandyq ortalyqtar bolǵan.
1-keste. Memleketter boıynsha taldaý ortalyqtarynyń sany
Qazaqstan strategııalyq-zertteýler ortalyǵynyń (#KAZISS) búkilálemdik aqyl-oı ortalyqtary reıtıngindegi orny.
2017 jyldyń qorytyndysyna sáıkes, «Álemniń úzdik aqyl-oı ortalyqtary (AQSh zertteý ortalyqtaryn qospaǵanda)» búkilálemdik reıtınginde Qazaqstannyń strategııalyq zertteýler ınstıtýty (QSZI) 140-orynǵa kóterildi. (2016 jyly bul topqa QSZI 147-shi bolyp engen. Reıtıngte 6846 ortalyqtyń qyzmeti zerttelgen). Kezekti ret QSZI negizgi reıtıngke engen jalǵyz qazaqstandyq «aqyl-oı ortalyǵy» atandy.
2-keste. Taldaý ortalyqtarynyń búkilálemdik top-reıtıngi (AQSh-ty qospaǵanda)
Sonymen birge, reıtıngte 55 túrli nomınatsııa bar, olar 4 negizgi topqa bólingen. Reıtıngtiń keıbir nomınatsııalarynda QSZI óz pozıtsııasyn jaqsartyp, saqtap qaldy. Mysaly, «Qorǵanys jáne ulttyq qaýipsizdik salasyndaǵy jetekshi analıtıkalyq ortalyqtar» nomınatsııasynda QSZI 4 orynǵa kóterilip, 91 oryndy ıelendi (2016 jyly 95 oryn ıelengen), ıaǵnı Qazaqstan men Ortalyq Azııa elderinen bul nomınatsııa boıynsha engen jalǵyz «analıtıkalyq ortalyq» boldy.
3-keste. «Qorǵanys jáne ulttyq qaýipsizdik salasyndaǵy jetekshi analıtıkalyq ortalyqtar»
«Ortalyq Azııadaǵy jetekshi analıtıkalyq ortalyqtar» nomınatsııasynda QSZI óz pozıtsııasyn saqtap, Ekonomıkalyq jáne áleýmettik damý ortalyǵynan (Ázirbaıjan) keıin ekinshi orynǵa ıe boldy. 2017 jylǵy reıtıng nátıjesi boıynsha osy nomınatsııada jetekshi oryndarǵa Qazaqstannyń basqa da saraptamalyq qurylymdary ıe boldy: Ulttyq ekonomıka mınıstrliginiń Ekonomıkalyq zertteýler ınstıtýty (IEI) (8-shi oryn), QR Qorǵanys jáne aeroǵarysh ónerkásibi mınıstrliginiń Áskerı-strategııalyq zertteýler ortalyǵy (ÁSZO) (18-shi oryn), Qoǵamdyq máselelerdi taldaý ortalyǵy (28-shi oryn), Nazarbaev ýnıversıteti janyndaǵy Ulttyq taldaý ortalyǵy (40-shy oryn), QR BǴM ǴK R.B.
Súleımenov atyndaǵy Shyǵystaný ınstıtýty (47-shi oryn), Qazaqstan menedjment, ekonomıka jáne boljaý ınstıtýty (49-shy oryn), Álemdik ekonomıka jáne saıasat ınstıtýty (ÁESI) (51-shi oryn), «Nur Otan» partııasynyń Saıası taldaý jáne strategııalyq zertteýler ortalyǵy (54-shi oryn) jáne basqalar da bar.
«Energetıka jáne resýrstyq saıasat salasyndaǵy jetekshi analıtıkalyq ortalyqtar» jáne «Jetekshi memlekettik analıtıkalyq ortalyqtar» atty eki nomınatsııa boıynsha QSZI óziniń 2016 jyly ıelengen pozıtsııalaryn saqtap qaldy (tıisinshe, 28-shy oryn jáne 57-shi oryn).
Reıtıng zertteýge qatysatyn ortalyqtarǵa, sondaı-aq ekonomıkalyq jáne saıası zertteýler salasyndaǵy 4 myńnan astam sarapshylar men saıasatkerlerge, jýrnalısterge júrgizilgen saýalnama nátıjeleri negizinde qurastyrylady. Reıtıng jasaýdyń qorytyndy kezeńine bedeldi sarapshylar toby qatysyp, olardyń pikirleri boıynsha qorytyndy sheshim shyǵarylady.
Reıtıngti jasaý úshin «analıtıkalyq ortalyqtardy» jikteıtin geografııalyq ornalasýy, fýnktsıonaldyq jáne uıymdastyrýshylyq baǵyty, ǵylymı-taldamalyq jumystyń sapasy men bedeli, ortalyqtyń «tanymaldylyǵy», brıfıngter men resmı kezdesýlerdiń sany sııaqty 30-dan astam ártúrli krıterıılerdi qoldanyp, sondaı-aq arnaıy jetistikteri úshin birqatar nomınatsııalar qamtyldy.
Álemdik «Global Go To Think Tank Index Report» reıtıngisin jarııalamas buryn dúnıejúziniń 150 qalasynda, onyń ishinde Astanada da «Why Think Tanks Matter 2018» jyl saıynǵy jahandyq forýmy sheńberinde bir ýaqytta ár túrli is-sharalar ótti.
2018 jyly Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti janyndaǵy Qazaqstan strategııalyq zertteýler ınstıtýtynyń (QSZI) qurylǵanyna 25 jyl tolady. Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti N.Á. Nazarbaev Instıtýtty qurý týraly Jarlyqqa 1993 jyly 16 maýsymda qol qoıǵan bolatyn.