Kiris-shyǵysty keminde 6 aı eseptep otyrý kerek – qarjy sarapshysy
QYZYLORDA. KAZINFORM – Qaryzdy nesıemen jabý, azyq-túliktiń ózin bólip tóleý arqyly satyp alý qalypty kóriniske aınalyp barady. Muny qarjylyq saýattylyqtyń saldary deýge bola ma? Tabysty qalaı tıimdi jumsaýǵa bolady? Kazinform tilshisiniń suraqtaryna «Qaryzsyz qoǵam» jobasynyń Qyzylorda oblysy boıynsha qarjy sarapshysy Baldyrǵan Mámen jaýap berdi.
Keıipkerimiz jalaqysyn aıdan aıǵa jetkize almaıtyn, qaryzǵa batqan adamdardy qarjylyq saýatsyz dep eseptemeıtinin jetkizdi.
– Ár adamnyń, ár otbasynyń jaǵdaıy ártúrli. Árkimniń basynda ártúrli másele bolady. Sondyqtan bulaı baǵa berý artyq. Degenmen, qarjylyq saýattylyqtyń bazalyq, ıaǵnı bastapqy deńgeıin bilý qarjylyq jaǵdaıdy jaqsartýǵa nemese qıyndyqqa ushyratpaıtyn joldy izdeýge múmkindik beredi, - dedi ol.
«Qaryzsyz qoǵam» – Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttigi men «AMANAT» partııasynyń birlesken jobasy. Maqsaty – azamattardyń qaryzdyq júktemesin tómendetý, jaýapty qaryz alý mádenıetin qalyptastyrý jáne qarjy ónimderin sanaly paıdalanýǵa baǵyttalǵan minez-qulyqty damytý. Baldyrǵan Mámen joba Qyzylorda oblysynda júzege asa bastaǵan 2024 jyldan beri osy baǵytta jumys istep keledi.
Aıtýynsha, qarjylaı saýatty bolý úshin adam kirisi men shyǵysyn turaqty túrde eseptep otyrýy qajet.
– Aldymen bir adam nemese otbasynyń bir aıda eń kemi qansha teńgege ómir súretinin anyqtap alý kerek. Ol úshin aldymen kem degende 6 aıǵa deıin kiris-shyǵysty úzbeı jazýǵa keńes beremin. Sebebi shyǵyn bir joly azdaý, bir aıda, ásirese, mereke, týǵan kún kezinde kópteý bolýy múmkin. Salystyryp, saraptaǵan kezde adam qaı jerde artyq jumsaǵanyn, qaı jerde kem bolǵanyn anyqtap, keleside teńsizdikti retteýge tyrysady. Sol kezde ǵana eń kemi qansha aqshaǵa ómir súrýge bolatyny, tabys deńgeıi týraly aıta alamyz, - dedi sarapshy.
Josparlanbaǵan shyǵyn dál osy kiris pen shyǵysty eseptemegennen, qarjylyq maqsat qurmaǵannan shyǵady.
– Qarjylyq maqsat qurmaǵan adam emotsıonaldy shyǵyndy kóp jasaıdy. Mundaı adamdarǵa unatyp turǵan zatyn aldymen ustap, kıip, taǵyp nemese basqalaı baıqap kórýge keńes beremin. Biraq sol sátte satyp alý týraly sheshim qabyldamańyz. Ol jerden ketip qalyńyz. Keıin umytyp ketýińiz múmkin. Úıge kelgesin «sony almaǵanym durys bolǵan eken» deıtin sátter bolady. Al eger kópke deıin umyta almasańyz, ol sizdiń qalaýyńyz emes, qajettiligińizge aınalǵany. Onlaın saýda kezinde de solaı. Unatqan zatyńyzdy kárzeńkege salyp qoıyńyz. Biraq sol sátte tapsyrys berýdiń qajeti joq. Oılanýǵa kemi bir táýlik ýaqyt jetedi. Al sol ýaqyt ishinde alǵyńyz kelip tursa, onda kesh emes. Kárzeńkege salǵanyn umytyp ketetin adamdar bar. Munyń bári bir sáttik emotsııaǵa erik bergennen, - dedi Baldyrǵan Mámen.
Qarjy mamanynyń sózinshe, bıýdjetti josparlaýda «50-30-20» erejesi – taptyrmas nusqa.
– Ereje boıynsha otbasy nemese jeke ózińizdiń kirisińizdi 3 kategorııaǵa bólińiz. Onyń 50%-yn qajettilikke, 30%-yn qalaýyńyzǵa arnańyz. Al qalǵan 20%-yn jınap, artyq shyǵyndy toqtatý kerek, - dedi ol.
Buǵan deıin biz baǵalardyń ózgerýi men tabys deńgeıiniń dınamıkasyna qarap qandaı tıimdi strategııa qurýǵa bolatyny týraly jazǵanbyz.