«Kreşenskıı moroz» emes, saryshunaq aıaz - Serik Negımov
ASTANA. QazAqparat - Búginde halyq arasynda soltústiktegi úskirik qatty aıazdardy hrıstıandardyń dinı merekesimen baılanystyryp «Kreşenskıı moroz» dep ataıtyndar az emes. Degenmen, qazaqta ondaı aıazdardyń mezgili de, tipti óz ataýlary da bar.
Máselen, professor Serik Negımovtyń aıtýynsha, biz áli kúnge deıin keıbir qubylystardy orysshadan sińgen qalypta atap kelemiz. Ol - durys emes.
«Biz keıde oryssha aıtamyz ǵoı bárin. Oryssha qabyldap, oryssha sóılep, oǵan dinı sıpat berip degen sııaqty. Negizi, bul ózimizge etene tanys aıaz, qorqatyn, úreılenetin eshteńe joq. Qazaq degen ózi óte sezimtal, názik, sondaı bir reńkterdi aıyratyn, sergek ári elgezek halyq qoı. Tabıǵatpen etene bolǵan soń qubylystardy da tereń bilip, zerttep otyrǵan. Máselen, bizde eń qatty aıazdy úsh túrge bólgen. Ol - saryshunaq aıaz, aqshunaq aıaz jáne qyzylshunaq aıaz. Mine, osy jaıynda men 1997 jyldan beri Aqmolada úlken aqsaqaldardan ylǵı suraıtynmyn. Bári umytyńqyrap qalǵan ba, esten shyǵaryp alǵan ba, úsh aıazdyń ishindegi eń kúshtisi, myqtysy qaısysy degende bári de shamalas deıdi. Sondyqtan búgingi aıazǵa úsheýi de keletin sııaqty», - dedi S.Negımov QazAqparat tilshisine bergen suhbatynda.
Ǵalym ondaı aıazdardyń buryn da bolǵanyn eske aldy. Sebebi ózi de sýyq jerde týyp ósti.
«Men 1953 jyldan beri esimdi bilemin. Sol kezde mektebimiz tórt shaqyrym shalǵaı jerde boldy. Soǵan borandy kúni bolsyn, aıazdy kúni bolsyn, jaýıalap-jalpylap baryp keletinbiz. Ol zamanda qys degen alty aıǵa sozylatyn. Sonda -40 gradýs, -42 gradýs kádimgideı aıaz bolatyn. Biz ony sezbeımiz de», - dep atap kórsetti S.Negımov.
Aıta keteıik, qatty aıazǵa baılanysty Aqmola, Pavlodar, Qaraǵandy, Soltústik Qazaqstan jáne Shyǵys Qazaqstan oblystarynda 26 qańtarǵa deıin eskertý jarııalanady. Aldaǵy úsh kúnde aıaz kúsheıe túsip, ortalyq, ońtústik-shyǵys jáne ońtústik aýdandarǵa jetedi. Soltústik, ortalyq jáne shyǵys oblystarda túngi aýa temperatýrasy mınýs 40-45 gradýsqa deıin tómendeıdi. Ońtústik jáne ońtústik-shyǵysta keı jerlerde 28-33 gradýs aıaz, ıaǵnı klımattyq normadan 10-18 gradýsqa sýyq bolady.
