QR-ynda balyq aýlaýǵa 15 jylǵa moratorıı jarııalaý usynylýda - BAQ
ASTANA. QazAqparat - Ekologtar 2048 jylǵa adamzat balyq aýlaýdan tolyq bas tartady dep boljam jasaýda. Sol kezge deıin adamdar ónerkásiptik balyqtyń 90 paıyzyn qurtady. Bul Álemdik muhıtqa da, tuşy sýly sý kózderine de, bizdiń elimizge de qatysty, dep jazady «Ekspress K» gazeti.
Elordalyq balyqshylar toby kútpegen usynys jasady - Qazaqstanda balyq aýlaýǵa 15 jylǵa moratorıı jarııalaý qajet, deıdi olar.
Qazaqstanda balyq aýlaý maýsymy kúshine endi, alaıda barlyǵy birdeı belsendi demalystyń osy túriniń dámin tata almaı otyr. Aqmola oblysynyń halyq tyǵyz ornalasqan aýdandarynda balyq qalǵan joq deýge bolady. «Qazaqstanda jyl boıy balyq aýlaýǵa moratorıı jarııalaý qajet, - dep sanaıdy balyqshy Sáken Aqbasov. - Qazir birqatar sý kózderinde - Jalańashkólde, Іle ózeni men Qapshaǵaıda ónerkásiptik balyq aýlaýǵa tyıym salynǵan. Aqmola oblysyna qatysty aıtar bolsaq, jıyrma jyl buryn balyqty puttap aýlaýǵa bolatyn edi. Al qazir kúni boıy otyrǵanda bir-eki móńke balyqty qarmaqqa shaq iliktiresiń».
Adamdar balyqty joıdasyz aýlaýdyń neshe túrin taýypty. Endi naǵyz taǵylyq aýlaý túri - balyqty elektr qarmaqpen qyryp salý paıda bolypty, dep jazady basylym.
«Eger biz tuqy men shortandy aıaýsyz qurtatyn bolsaq, Eýropa men Soltústik Amerıkanyń ózenderindegideı tabıǵı apatqa ushyraımyz, - deıdi Sáken Aqbasov áńgimesin jalǵap. - Sondyqtan tabıǵat qorǵaý qyzmetiniń jumysyn kúsheıtý qajet. Áıtpese, balyq ýyldyryq shashyp jatqan kezde aýlap, ońaı olja izdeıtinder de tabylady. Al sodan keıin, búkil balyq qaıda ketken, dep tańǵalady?!»
Sóz oraıynda aıta ketetin bolsaq, Torǵaı jáne Jezqazǵan dalalaryndaǵy ózenderde balyq óte kóp. Eki shelekteı balyq aýlaýǵa bir saǵat ta jetedi. Óıtkeni bul jerlerde el qalǵan joq.
Balyqqa qyrǵyndaı tııý ǵasyrdyń basynda bastaldy. Jyl saıyn 100 mln. tonnadan astam balyq aýlanady. Bul balyqtyń tabıǵı ósip-ónýinen anaǵurlym kóp. Qazirdiń ózinde ekologtar úshin túsinikti, bolashaqta balyqtyń ónerkásiptik óndirisi arnaıy fermalarda júrgizilýi tıis. Máselen, Qytaıda, osyndaı fermalardyń esebinen halyqtyń balyqqa degen qajettiginiń 80 paıyzyn qamtamasyz etip otyr.
